Nederlandse antenne op Chinese satelliet mee naar de maan

24 april 2018

Volgende maand wordt een Nederlandse radioantenne op een Chinese satelliet gelanceerd naar de achterkant van de maan. Het gaat om een radioantenne die speciaal is gemaakt om de zwakke radiosignalen uit het heel vroege heelal te detecteren. De Netherlands Chinese Low-Frequency Explorer (NCLE) is gebouwd door een team van wetenschappers en ingenieurs van ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastronomie in Dwingeloo, het Radboud Radio Lab van de Radboud Universiteit, en het Delftse bedrijf ISIS. Het doorstond afgelopen week succesvol de laatste beoordeling door de Chinese ruimtevaartorganisatie. Het instrument wordt aan boord van de Chinese Chang’e 4 relais-satelliet gelanceerd naar een positie achter de maan. De succesvolle laatste beoordeling van het instrument vond begin april in Beijing plaats, en maakt de weg vrij voor de integratie van de radioantenne op de Chinese relais-satelliet later deze maand.

ASTRON heeft meegewerkt aan een radiotelescoop die naar de achterkant van de maan reist. Foto: Elodie Burrillon/Hucopix.comASTRON heeft meegewerkt aan een radiotelescoop die naar de achterkant van de maan reist. Foto: Elodie Burrillon/Hucopix.com

De Chinese partners complimenteerden de goede samenwerking tussen Nijmegen, Delft en Dwingeloo. Volgens Albert-Jan Boonstra, projectleider van ASTRON, zijn de Chinese collega’s bovendien onder de indruk van de kwaliteit, het grote wetenschappelijke frequentiebereik en de gevoeligheid van het systeem.

Marc Klein Wolt, managing director van het Radboud Radio Lab, kijkt zeer tevreden terug op het avontuur tot nu toe: “Nu we in de laatste fase van het tweejarige project met onze Chinese partners komen, heeft het Nederlandse team de afgelopen maanden enorm moeten versnellen om het instrument klaar te stomen voor de lancering.” Het NCLE-instrument is pas relatief laat toegevoegd aan de missie. ”De Chang’e 4 missie was als een rijdende bus die we probeerden te halen”, legt Klein Wolt uit, “en die hebben we net gehaald, voornamelijk door de enorme toewijding en het harde werk van onze teams.”

Tijdens de bijeenkomst in Beijing lag de nadruk vooral op het testen van de connectie tussen het radioinstrument en de satelliet en werd er dieper ingegaan op de mogelijke specifieke risico’s die NCLE heeft op de Chang’e 4 missie. Zeger de Groot, system engineer van ISIS legt uit dat de NCLE-antennes gemaakt zijn volgens een volledig nieuw concept: ”We hebben de leiding van het Chinese maanprogramma weten te overtuigen dat de risico’s aanvaardbaar laag zijn”. Professor Heino Falcke van de Radboud Universiteit en hoofdonderzoeker van NCLE is blij met deze uitkomst. “Om een dergelijk geavanceerd instrument klaar te krijgen in een zo korte tijd en het dan naar de maan te laten vliegen is een sterk staaltje Dutch engineering – Ik ben het hele team zeer erkentelijk”.

De telescoop gaat waarschijnlijk volgende maand naar de maan. Foto: ASTRONDe telescoop gaat waarschijnlijk volgende maand naar de maan. Foto: ASTRON

Al in 2016 tekende de Nederlandse ruimtevaartorganisatie (NSO, het Netherlands Space Office) een overeenkomst met de Chinese ruimtevaartorganisatie (CNSA, Chinese National Space Administration) voor dit project, als invulling van een Memorandum of Understanding dat een jaar eerder was afgesloten in aanwezigheid van de Chinese president Xi Jinping en koning Willem Alexander. “Partijen uit beide landen hebben hard aan NCLE gewerkt. In korte tijd is een instrument gebouwd van hoog niveau. De samenwerking aan de NCLE hebben onderzoekers, instrumentenmakers en wetenschappers uit beide landen dichter bij elkaar gebracht”, legt Harry Förster van het NSO uit.

Eind april gaat het Nederlandse team weer naar China om het instrument op de satelliet te monteren. De lancering staat gepland voor 21 mei.


Bron: ASTRON Netherlands Institute for Radio Astronomy