Negatieve media-aandacht tijdens verkiezingscampagne deert partijleiders niet

23 januari 2018

Positieve media-aandacht voor politici heeft een veel groter effect op het stemgedrag van burgers dan negatieve mediaberichtgeving. Opmerkelijk: negatieve aandacht heeft tijdens een verkiezingscampagne überhaupt geen nadelige gevolgen voor partijleiders. Dat ontdekte Loes Aaldering tijdens haar onderzoek ‘Images with Impact. The Electoral Consequences of Party Leader Portrayal in the Media’. De onderzoekers hebben geen directe verklaring voor dit fenomeen. Aaldering promoveert vrijdag 26 januari aan de Universiteit van Amsterdam met financiering uit het NWO-programma Onderzoekstalent.

Billboard tijdens de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer in maart 2017. Foto: Shutterstock / Pieter BeensBillboard tijdens de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer in maart 2017. Foto: Shutterstock / Pieter Beens

Het beeld dat kiezers van partijleiders hebben zou van substantiële invloed zijn op de uitkomst van democratische verkiezingen, zo luidt de consensus. Loes Aaldering onderzocht hoe de media partijleiders beschrijven op basis van hun karaktereigenschappen en hoe deze leiderschapsimago’s in de media kiezers beïnvloeden in het bepalen van hun stemkeuze.

Daartoe bracht zij de aandacht voor Nederlandse partijleiders in kaart die dagbladen tussen 2006 en 2012 afdrukten: positieve en negatieve berichtgeving over politici. Ook maakten Aaldering en collega’s gebruik van het EenVandaag Opiniepanel, bestaande uit 50.000 respondenten die in de onderzochte periode 110 maal werden bevraagd. Hebben karaktereigenschappen van partijleiders – bijvoorbeeld communicatievaardigheden en integriteit – invloed op de stemintenties van burgers?

Uit het onderzoek volgt een voor de hand liggende uitkomst: positieve media-aandacht heeft een positief effect op de stemintentie van burgers en negatieve media-aandacht een negatief effect. Wel uiterst verrassend is dat de invloed van positieve media-aandacht aanzienlijk groter is dan die van negatieve mediaberichtgeving. Tevens blijkt tijdens campagneperiodes negatieve media-aandacht helemaal geen effect te hebben. Hoe politici tijdens die weken ook in de media terechtkomen maakt kennelijk niet héél veel uit.

De onderzoekers hebben hiervoor geen directe verklaring, maar wél een vermoeden. Aaldering: ‘Dit verrassende resultaat kun je mogelijk verklaren doordat berichtgeving op basis van leiderschapskenmerken tijdens de campagne het signaal afgeeft dat de leider ‘ertoe doet’, ook al hebben deze berichten een negatieve toonzetting.’

Een andere aannemelijke verklaring is dat tijdens campagnetijd negatieve berichtgeving overwegend afkomstig is van politieke opponenten in plaats van meer objectieve journalisten, aldus de onderzoekers.

Meer informatie

Loes Aaldering (1988) voltooide haar promotieonderzoek ‘Images with Impact. The Electoral Consequences of Party Leader Portrayal in the Media’ binnen het project ‘Continuously Campaigning for Volatile Voters? How policy positions and leadership images affect citizens’ vote intentions before and during election campaigns, the Netherlands 2006-2012’ aan de Universiteit van Amsterdam met financiering uit het NWO-programma Onderzoekstalent.

Loes Aaldering werkt inmiddels als postdoc bij de afdeling Communicatiewetenschappen van de Universiteit van Wenen.

Bron: NWO