Interviews over de rol van wetenschappers in het publieke debat

Serie in samenwerking met Vice Versa, het journalistieke platform over mondiale samenwerking

29 november 2017

Wat is de rol van wetenschappers in het publieke debat? Hoe gaan zij om binnen samenwerkingen met niet-wetenschappelijke partners? In hoeverre moet de wetenschap zich laten leiden door politiek en economie? Deze vragen zijn de basis voor een reeks van diepte-interviews van Vice Versa in samenwerking met NWO-WOTRO Science for Global Development.

Op woensdagavond 15 november organiseerden NWO-WOTRO Science for Development en Vice Versa de De Nacht van de Wetenschapper om de verschillende visies vanuit de interviews samen en verder te brengen. Een avondvullend programma over de rol van de wetenschapper in het publieke en politieke debat en in samenwerking met de overheid, NGO’s en het bedrijfsleven. Sprekers waren onder andere Peter Duisenberg van de VSNU en geinterviewden Rivke Jaffe (UvA), Marja Spierenburg (RU) en Nick van de Giesen (TUD).

Interviews

‘Als onderzoeker kun je mensen een stem geven’ - Inge Hutter

Te vaak blijven onderzoeken in de bureaulade liggen, vindt Inge Hutter, rector van het Institute for Social Studies (ISS) in Den Haag. Voor haar is een onderzoek geslaagd als het ook tot sociale verandering leidt, oftewel: research for action.

‘Beter één geweldige publicatie dan tien middelmatige’ - Rianne Letschert
Hoe zorg je ervoor dat wetenschappers meer doen aan de maatschappelijke bijdrage van hun onderzoek, zonder dat ze bezwijken onder de werkdruk? Vice Versa spreekt erover met Rianne Letschert, rector aan de Universiteit Maastricht.

‘Ik hoop dat onze studenten niet klakkeloos oplossingen uit Nederland overnemen’ - Jeltsje Kemerink-Seyoum
Welk gevaar ligt op de loer als een wetenschapper ook als consultant werkt? Waarin mondde de neoliberalisering van waterbeleid in het Zuiden uit? Vice Versa spreekt erover met Jeltsje Kemerink-Seyoum (onderzoeker bij Unesco-IHE), die een boekje opendoet over de Wereldbank.

‘Geef techniek een prominentere plaats op de ontwikkelingsagenda’ - Nick van de Giesen
Wat is de rol van wetenschap in de maatschappij? En hoe spelen snel veranderende politieke en economische factoren daarin een rol? Vice Versa spreekt erover met Nick van de Giesen, hoogleraar in Delft. Het is tijd techniek prominenter op de ontwikkelingsagenda te plaatsen, vindt hij: ‘Het idee van de sociaal blinde ingenieur is niet meer aan de orde.’ Dwaalt er nog een klassieke ‘botte Delftenaar’ rond, dan wordt die vakkundig klaargemaakt voor de wereld.

‘De ivoren toren is typisch westers’ - Josh Maiyo
Wat is de rol van wetenschap in de maatschappij? En hoe spelen snel veranderende politieke en economische factoren daarin een rol? Vice Versa spreekt erover met Josh Maiyo, docent en promovendus aan de Vrije Universiteit. ‘In het Westen is het makkelijk fantaseren over wetenschappelijke objectiviteit, terwijl je een comfortabel leven leidt. Maar ik vind – en met mij vele Afrikaanse academici die hun familie zien lijden onder corruptie, armoede, ongelijkheid – dat ik die luxe niet heb.’

De wetenschap bekent altijd kleur - Saturnino Borras
Wat is de rol van wetenschap in de maatschappij? En hoe spelen snel veranderende politieke en economische factoren daarin een rol? Vice Versa spreekt erover met Saturnino Borras, actievoerder en hoogleraar aan het Haagse Institute of Social Studies. ‘Ik maak me niet zo druk als de “macht” vindt dat ik als wetenschapper niet geloofwaardig ben. Dat voelt eerder alsof ik een medaille krijg opgespeld.’

‘In een kenniseconomie duw je mensen niet in een keurslijf’ - Marja Spierenburg
Wat is de rol van wetenschap in de maatschappij? En hoe spelen snel veranderende politieke en economische factoren daarin een rol? Vice Versa spreekt erover met Marja Spierenburg, hoogleraar Ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit. ‘Je kunt streven naar het hebben van invloed, maar kun je wetenschappers afrekenen op het feit dat hun boodschap niet altijd even welkom is?’

‘De universiteit is geen loopjongen van de politiek’ - Rivke Jaffe
Moet wetenschappelijk onderzoek de politiek en de economie dienen? Juist nu, met onvoorziene politieke krachten aan de macht, is deze vraag relevanter dan ooit. Professor Rivke Jaffe van de Universiteit van Amsterdam waarschuwt er in elk geval alvast voor. Vice Versa ging met haar in gesprek – nog voordat de overwinning van Donald Trump bekend was – over de relatie tussen wetenschap en het publieke domein: het eerste deel van een tweewekelijkse serie over wetenschappers en de maatschappij. ‘Ik wil onderzoek doen naar wat ik, als wetenschapper, belangrijk vind – en dat is vaak iets anders dan wat de politiek of de BV Nederland wil.’

Bron: NWO