Wanorde tijdens taallessen op etnisch diverse scholen

1 juni 2017

Leerlingen ervaren meer wanorde tijdens de taallessen op scholen met meer etnische diversiteit. Dit is een van de uitkomsten uit onderzoek van Gert-Jan Veerman, opleidingsdocent aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Hij promoveert op donderdag 1 juni aan de Universiteit van Amsterdam, met NWO-financiering uit het programma Promotiebeurs voor leraren.

Drie leerlingen in de klas.Foto: Africa Studio (Shutterstock)

Veerman werkte zelf tien  jaar in het basisonderwijs. Tijdens zijn onderzoek vond hij dat juist in westerse landen, waar migranten meer rechten hebben om deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer, leerlingen minder last van de invloed van etnische diversiteit op wanorde hebben. Volgens  Veerman laat dit zien hoe integratiepolitiek gericht op inclusiviteit of juist uitsluiting van migranten samengaat met de alledaagse situaties in etnisch diverse scholen.

In het onderzoek analyseerde Veerman de reacties van ruim 108 duizend vijftienjarige scholieren op meer dan 3.500 scholen in twintig verschillende westerse landen. Aan de scholieren was binnen een PISA-onderzoek (Programme for International Student Assessment) gevraagd of ze in de klas kunnen werken, of er naar de leerkracht wordt geluisterd  en of er in de klas sprake is van wanorde of kabaal. De antwoorden van de scholieren zijn gekoppeld aan de etnische diversiteit van de school en een index voor integratiepolitiek (MIPEX). Inclusief integratiebeleid op etnisch diverse scholen geeft door minder wanorde in de klas indirect meer kansen om te werken aan hun begrijpend leesprestaties, zo blijkt.

Klimaat op etnisch diverse scholen

Veerman: ‘Nederland biedt volgens de MIPEX in vergelijking tot de meeste andere landen aan migranten meer kansen om mee te doen. Wijzigingen in deze politiek kunnen gevolgen hebben voor het klimaat op etnisch diverse scholen.  Dit vraagt van leerkrachten om bewust in te spelen op veranderingen in integratiepolitiek die het leven raken van de kinderen in de klas.’

In het huidige debat over schoolsegregatie staat de relatie tussen etnische diversiteit en schoolprestaties ter discussie. Onduidelijk is óf er een relatie bestaat en hoe dan. Het leerlingengedrag tijdens de lessen had in de discussies nauwelijks een rol. In het proefschrift wordt de relatie tussen etnische diversiteit en schoolprestaties zowel voor leerlingen in het basisonderwijs in Nederland als voor leerlingen in het middelbare onderwijs in verschillende Europese landen onderzocht. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen het percentage leerlingen met een migratieachtergrond en etnische diversiteit. Er worden slechts kleine effecten van etnische diversiteit gevonden. Het gaat hierbij alleen om effecten voor kinderen met een migratieachtergrond bij begrijpend lezen.

Meer informatie

G.J.M. (Gert-Jan) Veerman (1981) voltooide zijn proefschrift ‘Ethnic School Composition, School Performance and Classroom Behaviour in Western Societies’  aan de Universiteit van Amsterdam, met NWO-financiering uit het programma Promotiebeurs voor leraren. Promotor is prof. dr. H.G. van de Werfhorst. Copromotor is dr. T. Bol.

Veerman is opleidingsdocent aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Na zijn promotie blijft hij aldaar lesgeven. Tevens is hij werkzaam binnen het lectoraat Talenten en Opbrengsten. Daarnaast is hij fellow aan het College for Interdisciplinary Educational Research in Berlijn.

Bron: Christelijke Hogeschool Ede (CHE)

Bron:

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Sociale en Geesteswetenschappen

Programma

Promotiebeurs voor leraren

Speerpunt

Talent Vrij onderzoek