Kinderen van criminele ouders lopen grote kans zelf crimineel te worden

1 november 2017

Kinderen van criminele ouders hebben meer dan twee keer zo veel kans om zelf crimineel gedrag te vertonen. Het tijdschrift Aggression and Violent Behavior publiceerde vorige week de resultaten van een studie onder leiding van Sytske Besemer, die de overdracht tussen generaties van crimineel gedrag betrof. Besemer onderwierp 23 samples in 25 publicaties aan een systematische review, waaronder gegevens van 3.423.483 kinderen. Zij verrichtte met Rubiconfinanciering onderzoek aan de University of California at Berkeley en is inmiddels criminologisch onderzoeker bij Uber in San Francisco.

Interieur van de voormalige Koepelgevangenis te Arnhem. Foto: Shutterstock / stockvideoshooterVoormalige Koepelgevangenis te Arnhem. Foto: Shutterstock / stockvideoshooter

In het artikel ‘A systematic review and meta-analysis of the intergenerational transmission of criminal behavior’ constateren de onderzoekers tevens dat overdracht van crimineel gedrag van generatie op generatie hoger is in de Verenigde Staten in vergelijking met Denemarken en Zweden. In de VS hanteert de regering strengere straffen.

Het onderzoek toont aan dat kinderen van criminele ouders 2,4 keer meer de kans lopen in misdaad te vervallen dan die zonder criminele ouders. Na screening van de cijfers aan de hand van andere factoren – zoals sociaaleconomische status, familiegrootte, tienerouderschap, conflict met de ouders, genoten onderwijs, kindermishandeling – bleef de kans nog steeds 1,8 keer groter voor kinderen van criminele ouders om de wet te overtreden.

Humaan gevangenissysteem

Die overdracht was het sterkst van moeders op dochters, gevolgd door moeders op zonen, vaders op dochters en vaders op zonen. Mogelijke verklaring is de traditionele rol van de moeder in de opvoeding óf de afwezigheid van de vader, bijvoorbeeld in een éénoudergezin of wanneer hij in het gevang zit.  Tevens is het minder gebruikelijk voor vrouwen om crimineel gedrag te vertonen, hetgeen de problemen van deze moeders dan extremer maakt en daardoor de overdracht sterker. Maar daarover geven de onderzoekers geen uitsluitsel.Wel bleek de overdracht van crimineel gedrag sterker voor cohorten geboren na 1981. Een belangrijk gegeven, aldus de onderzoekers. Vanaf de jaren tachtig worden wetsovertreders in de VS en Europa immers strenger gestraft: meer mensen worden de gevangenis in gestuurd en ze krijgen langere gevangenisstraffen. In de jaren 1960 en 1970 lag juist de nadruk op re-integratie en rehabilitatie van delinquenten.

Besemer: ‘In Nederland bijvoorbeeld ontwikkelde zich na de Tweede Wereldoorlog een tolerant en sociaal gevangenisbeleid met een humaan gevangenissysteem en dito straffen. Het aantal gevangenen per bevolking was tot het eind van de jaren tachtig het laagste in West-Europa. Daarna volgde een omslag, waarbij Nederland gedurende een aantal decennia strenger werd. In de afgelopen jaren is het aantal gevangenen in Nederland juist weer gedaald.’

Geen sluitend bewijs

Er is geen sluitend bewijs voor een causaal verband tussen criminele ouders en crimineel gedrag bij hun kinderen. Sytske Besemer: ‘Maar die kinderen zijn wel onderhevig aan een sterke combinatie van risicofactoren voor criminaliteit. Ze verkeren in een situatie waarin antisociaal gedrag makkelijk aan te leren is, ze bevinden zich in omgevingen met ‘risicofactoren voor criminaliteit’ en ze zijn mikpunt van vooroordelen door de overheid jegens hen. Ook zou er wellicht een genetisch overgedragen antisociale neiging kunnen zijn. Dat alles versterkt elkaar vaak.’

Overheden zouden van een kortlopende focus op misdaadcontrole naar echte criminaliteitspreventie moeten overgaan om de misdaadcyclus te onderbreken, meent Besemer. ‘Interventies gericht op kinderen van veroordeelde ouders kunnen een vruchtbaar uitgangspunt zijn. Denk dan aan interventieprogramma’s die de hele familie erbij betrekken, zoals onderwijs en trainingen voor ouders.’

Sytske Besemer (1982) werkte tot 2014 met Rubiconfinanciering aan haar onderzoek ‘Intergenerational continuity of criminal behaviour, family dynamics, and the criminal justice system’ aan de University of California at Berkeley. De op 27 oktober 2017 gepubliceerde meta-analyse is het belangrijkste resultaat dat uit de Rubicon-financiering voortvloeit.


Bron: NWO