Belangrijk onderzoek opnieuw doen dankzij Replicatiestudies

11 juli 2017

Voor het eerst financiert NWO negen projecten uit de gezondheids- en sociale wetenschappen waarmee onderzoek van anderen opnieuw worden uitgevoerd. Het gaat om onderzoek dat in het verleden de basis vormde voor vervolgonderzoek of een belangrijke plaats heeft ingenomen in onderwijs, beleidsvorming of het publieke debat. Door dergelijk ‘hoeksteenonderzoek’ te repliceren wil NWO bijdragen aan het vergroten van transparantie van onderzoek en aan de kwaliteit van het rapporteren van resultaten. Ook in internationaal opzicht is NWO met deze toekenningen koploper.

De negen projecten worden gefinancierd door het NWO-pilotprogramma Replicatiestudies. Deze pilot bestrijkt het terrein van de sociale wetenschappen en gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. Er is voor drie financieringsrondes in totaal 3 miljoen euro beschikbaar.

Er werden in deze eerste ronde 85 voorstellen ingediend waarvan er negen zijn toegekend. In het onderzoeksveld is grote behoefte aan deze financieringsmogelijkheid gezien het aantal ingediende voorstellen. Volgens de planning stelt NWO eind dit jaar een tweede ronde open voor indiening.

Doel van het pilotprogramma is om transparantie van onderzoek te vergroten, naast de kwaliteit en de volledigheid van het rapporteren van resultaten. NWO wil zodoende ervaring opdoen die inzicht verschaft in een effectieve manier voor de opname van replicatieonderzoek in alle onderzoekprogramma’s.

De 9 gehonoreerde projecten, op volgorde van de achternaam van de onderzoeker, in een notendop (een uitgebreidere beschrijving staat op de programmapagina www.nwo.nl/replicatie.

Prof. dr. E. (Evert) de Jonge (m) (LUMC) gaat een Italiaans onderzoek repliceren. Deze RCT (Randomized Controlled Trial), in 2016 gepubliceerd in JAMA, laat lagere sterfte zien bij patiënten op de intensive care bij wie de druk van zuurstof in de aderen lager werd gehouden dan gebruikelijk.

Dr. ir. L.N. (Nynke) van der Laan  (v) (UMCU) gaat een studie van Hare et al. (Science, 2009) repliceren waarin voor het eerst een verklaring gegeven voor de neurale onderbouwing van succesvolle zelfbeheersing bij mensen. In de neurowetenschappen staat replicatie nog in de kinderschoenen. Deze studie heeft dus ook een voorbeeldfunctie.

G. (Gera) Nagelhout PhD, (v) (Universiteit Maastricht) gaat het onderzoek van de Amerikaan Leventhal et al. , dat in 2015 werd gepubliceerd in JAMA, opnieuw uitvoeren in Nederland.  Het onderzoek onder Amerikaanse jongeren toonde aan dat zij een grotere kans hadden om binnen een jaar tabaksproducten te gaan roken wanneer zij al geëxperimenteerd hadden met de e-sigaret

Prof. dr. R. P. (Robin) Peeters (m) (Erasmus MC) gaat gepubliceerde en ongepubliceerde data uit diverse onderzoeken over de invloed van het schildklierhormoon op de zwangerschap analyseren. Daarmee kunnen eerdere studies gerepliceerd worden.

P. (Parvin) Tajik MD PhD (v) (AMC) repliceert The Twin Birth Study. Deze studie uit 2013 van Jon D. Barrett van het Sunnybrook Research Institute in Toronto was de eerste grote internationale studie die aantoonde dat sterfte of ziekte bij tweelingen rond de geboorte niet werd verbeterd door de keizersnee.

Dr. K. (Karin) Tanja-Dijkstra  (v) (VU) gaat invloedrijk onderzoek van Ulrich, Simons, Losito, Fiorito, Miles en Zelson (1991) repliceren naar  stress-verlagende effecten van verblijf in een natuurlijke omgeving op mensen, in het grootste experiment op het gebied van omgevingspsychologie ooit uitgevoerd.

Dr. B.J. (Bruno) Verschuere (m) (UvA) repliceert onderzoek naar het zogenoemde Tien Gebodeneffect van Mazar, Amir en Ariely (2008; Experiment 1), waaruit zou blijken dat iemand herinneren aan ‘morele standaards’ leidt tot vermindering van de neiging tot bedriegen.

Dr. J.M. (Jelte) Wicherts (m) (Tilburg University) gaat een experiment uit de sociale psychologie herhalen Johns, Schmader, & Martens (2005) dat het verschil zou verklaren in het aantal vrouwelijke en mannelijke wiskundigen: de angst om in een groep aan een stereotiep beeld te beantwoorden.

Dr. ir. J.C.F. (Joost) de Winter (m) (TUD) gaat onderzoek van Hess en Polt (Science, 1960) herhalen naar vernauwing en verwijding van oogpupillen. Er zou verband zijn tussen menselijke pupilgrootte en de persoonlijke interesse.

 

Bron: NWO