Activisten ondergaan kwalitatieve verandering van het zelfbeeld

15 februari 2017

Hoe wordt een gewone burger ‘activist’ en wat doet dat met de identiteit van die persoon? Deze vragen staan centraal in het onderzoek van Felicity Turner-Zwinkels naar ‘A new psychological perspective on identity content’. ‘Activist worden verandert mensen fundamenteel, vergelijkbaar met hoe religie dat doet,’ zo betoogt zij. Politisering betekent een fundamentele verandering van het zelfbeeld. Zij promoveert donderdag 16 februari aan de Rijksuniversiteit Groningen met NWO-financiering uit de Vrije competitie.

Groep mensen aan het demonstreren op straat in Toronto, CanadaBeeld: arindambanerjee / Shutterstock

In navolging van de Arabische Lente in 2010 ontstond in het Westen een explosie van anti-regeringsprotesten en andere uitingen van publieke onrust in de vorm van massale straatprotesten en bezettingen. Vergelijkingen werden getrokken met de roerige jaren 60. Turner-Zwinkels: ‘Verrassend, want activisme gaat meestal gepaard met grote persoonlijke kosten. Waarom worden gewone burgers desondanks activisten? Dat probeerden wij te begrijpen.’

Turner-Zwinkels deed hiervoor literatuuronderzoek onderwierp proefpersonen in het laboratorium aan allerlei tests. Tevens volgde zij enkele honderden Amerikanen tijdens de presidentsverkiezingen. Om het proces dat mensen ondergaan zodra zij zichzelf als activist gaan zien te begrijpen onderzocht zij een cruciaal concept in de sociale psychologie: hun identiteit. De inhoud van een identiteit definieert immers de wijze waarop mensen zichzelf zien.

Activisme is niet één keer demonstreren

Turner-Zwinkels: ‘Activisten ondergaan een kwalitatieve verandering in hun zelfbeeld. In dit proces ontwikkelt hun zelfbeeld zodanig, dat politiek activisme er een vaak verregaande plek in krijgt. Ons onderzoek laat zelf zien dat zelfs de samenhang tussen alle andere identiteiten in het zelfbeeld verandert. De integratie van een nieuwe activistische identiteit heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat ideeën die politiek activisme definiëren deel uit gaan maken van dat zelfbeeld.’

Anders gezegd, ‘ik demonstreerde onlangs tegen onrecht’ wordt dan ‘ik ben iemand die strijdt voor rechtvaardigheid’. Activisme kan begrepen worden als een psychologisch proces waarin ‘het politieke persoonlijk wordt’. Wat het betekent om ‘politiek’ te zijn en om ‘jezelf te zijn’ gaat steeds meer op elkaar lijken. Het resultaat hiervan is dat dat politieke doelen persoonlijke doelen worden, die actief worden nagestreefd, zelf als daar kosten aan verbonden zijn.

Meer informatie

F.M. (Felicity) Turner-Zwinkels (1986) voltooide haar proefschrift A new psychological perspective on identity content’ binnen het project ‘Toward a new and better understanding of empowerment and politicization: The psychological consequences of participating in collective action’ aan de  Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen, Sociale en Organisatiepsychologie, met NWO-financiering uit de Vrije competitie. Hoofdaanvrager was prof. dr. M. (Martijn) van Zomeren.


Bron: NWO