Vijf toekenningen Open Programma voor aardwetenschappen en levenswetenschappen

22 november 2017

In het Open Programma voor aardwetenschappen en levenswetenschappen zijn er vijf nieuwe toekenningen. De onderzoeksprojecten gaan over sluipwespvirussen, de communicatie van zebravinken tijdens de broedperiode, de ecologische erfenis van menselijke invloeden op het Amazonegebied, de ontsnapping van picornavirussen uit de gastheercel via membraanblaasjes, en de vraag of muggen de kwaliteit van ons bloed kunnen ruiken.

Het bestuur van het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen heeft deze beslissing genomen nadat een commissie 17 aanvragen had beoordeeld.

Hidden players in plant-insect interactions: effects of third-trophic level symbionts on responses of plants to herbivory
Prof. dr. M. Dicke, WUR
Effecten van sluipwespvirussen op de reacties van planten op plantetende insecten
Sluipwespen vallen plantetende insecten aan en spelen een belangrijke rol in de biologische bestrijding van insectenplagen. Specifieke, symbiotische virussen in de sluipwespen worden door hen ingebracht in hun slachtoffer samen met het leggen van eieren. Daar voorkomen de virussen dat de gastheer zich verdedigt tegen de sluipwespeieren. Dit project onderzoekt hoe de virussen ook de effecten van het plantetende insect op de plant beïnvloeden en hoe de virussen op die manier andere insecten die van de plant leven beïnvloeden.

Vocal communication in breeding decisions by zebra finches in an unpredictable environment
Prof. dr. M. Naguib, WUR
Hoe zebravinken communiceren om hun broedsucces te optimaliseren onder moeilijke omstandigheden.
Om toekomstige aanpassingen aan klimaatverandering te voorspellen is kennis nodig over de reactie van organismen op huidige omgevingsveranderingen. De zebravink (Taeniopygia guttata) is een ideale modelsoort hiervoor, omdat zij opportunistisch broedt in de aride Australische outback, zodra de onvoorspelbare omstandigheden geschikt zijn. Zebravinken behoren tot de best onderzochte vogelsoorten in gevangenschap. Maar we weten niet hoe communicatie de fysiologische en gedragssynchronisatie beïnvloedt tijdens hun broedperiode in het wild. Dit veldproject onderzoekt hoe dieren communiceren om hun broedsucces te optimaliseren onder moeilijke omstandigheden. Het biedt tevens nieuwe mogelijkheden voor studies in gevangenschap onder realistische ecologische condities.

The past peoples of Amazonia: assessing ecological legacies
Dr. C.N.H. McMichael, UvA
De ecologische erfenis van menselijke invloeden op het Amazonegebied
Dit multidisciplinair project gaat onderzoeken hoe mensen in het verleden hebben bijgedragen aan de huidige biodiversiteit in de regenwouden van Zuid Amerika. Het project integreert het gebruik van satellietbeelden, paleo-ecologie en ecologische modellen om de eerste kwantitatieve analyse te leveren van 2000 jaar cultuurgeschiedenis. We brengen in tijdstappen van 20 tot 40 jaar de vorming van het hyper-diverse noordwestelijke Amazonegebied in kaart. Deze kennis is van belang voor een scala aan wetenschappelijke disciplines, maar ook voor publiek bewustzijn, lokale natuurbehoudsinitiatieven en beleidsvorming.

The role of Extracellular Vesicles in picornavirus infections: Playing good cop, bad cop?
Dr. E.N.M. Nolte-'t Hoen, UU
Hoe en waarom ontsnappen picornavirussen uit de gastheercel via membraanblaasjes?
Van zogenaamde ‘naakte’ virussen is bekend dat zij zich verspreiden door de gastheercel kapot te maken. Recent is ontdekt dat deze virussen ook uit intacte cellen kunnen ontsnappen door insluiting in membraanblaasjes die afsnoeren van de cel. Hiermee kunnen virussen onder de radar van het afweersysteem van de gastheer blijven. Echter, membraanblaasjes van virus-geïnfecteerde cellen kunnen ook juist afweerreacties stimuleren. Cellen blijken in de loop van een virusinfectie allerlei verschillende populaties membraanblaasjes af te snoeren. Dit project onderzoekt of de diverse typen blaasjes verschillen in samenstelling en in hun rol in virusverspreiding of afweerreacties.

The smell of success: Detection of nutritious blood meals by mosquitoes
Prof. dr. ir. W. Takken, WUR
De geur van succes: Hoe ruiken muggen de kwaliteit van ons bloed?
Muggen brengen ziekten over zoals malaria en Zika. De bloedmaaltijd is essentieel voor de overdracht van deze ziekten en voor de productie van de muggeneieren. Malariamuggen vinden hun gastheren door op de lichaamsgeur af te gaan. Deze studie onderzoekt of de geur van een individu een aanwijzing is voor de kwaliteit van het bloed. We zullen bloed- en geurmonsters afnemen van vrijwilligers en bepalen welke stoffen essentieel zijn. Het onderzoek zal inzicht geven in het gedrag van malariamuggen en bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe bestrijdingsmethoden.

Bron: NWO