Drie toekenningen Arctisch onderzoek voor de topsector Water

26 oktober 2017

Het Nederlands Polair Programma gaat met drie nieuwe projecten bijdragen aan de doelstellingen van de Topsector Water. De projecten gaan over Arctische waterstanden, buiswater en zeehonden.

De afspraken tussen het Nederlands Polair Programma en de Topsector Water waren al gemaakt toen Shell bekend maakte te stoppen met exploratie in het Noordpoolgebied. Die onverwachte beslissing en de onzekerheid die daarop volgde in het bedrijfsleven heeft het aantal aanvragen sterk afgeremd. Er werden uiteindelijk maar drie voorstellen ingediend. Deze waren echter alle drie van zeer hoge kwaliteit, waardoor NWO in deze ronde een honoreringspercentage noteert van honderd procent. NWO levert ruim acht ton euro en het bedrijfsleven ruim twee ton voor deze call.

Forecast Arctic Surges and Tides for the Netherlands
Prof. dr. ir. M. Verlaan, TUD
Er is nog geen model dat nauwkeurig waterstanden kan berekenen voor de Arctische wateren. Dit project ontwikkelt zo’n model dat stormvloedverwachtingen in Nederland kan verbeteren en kan berekenen in welke mate het getij en stormvloeden veranderen naarmate het Arctisch zee-ijs verdwijnt. De belangrijkste innovatie in de modelontwikkeling is de manier van kalibreren: de onderzoekers gaan dit voor het eerst uitvoeren op basis van totale waterstanden gemeten met synthetic aperture radar altimeter satellieten.

Spray water of jets from wave run-up against ship bows and steep walls
Prof. dr. ir. W.S.J. Uijttewaal, TUD
Onderzoek naar overslaand water is relevant voor het ontwerp van schepen en zeeweringen. Golven die oplopen tegen een wand vormen een watervlies, dat met hoge snelheid opschiet en opbreekt in druppels. Door de wind komen die verder op het dek of over de waterkering. Dit water leidt tot zichtbeperking, wateroverslag, zoutverspreiding, gebrek aan comfort en bij temperaturen onder nul tot aangroei van ijs. Dit kan tot gevaarlijke situaties leiden zoals instabiliteit van schepen en verzwakking van waterkeringen. De vorming van druppels door het opbreken van het vlies wordt onderzocht middels experimenten en modelvorming, resulterend in verbeterde voorspellingsmethoden.

An agent-based modelling tool to estimate the effect of retreating sea-ice and intensifying human activities on seals in the Arctic
Dr. W.M. Mooij, NIOO
Het Arctische zee-ijs neemt af. Dat heeft invloed op zeehondensoorten die afhankelijk zijn van zee-ijs: er is minder ruimte om jongen te werpen en de afstanden tussen rustplaatsen en foerageergebieden kunnen veranderen. Deze studie ontwikkelt agent-based modellen voor de walrus, baardrob en ringelrob, waarmee we voorspellen hoe ze reageren op terugtrekkend zee-ijs. Tevens gebruiken we satellietbeelden die de verspreiding van zeehonden op het ijs in kaart brengen. Met het ontwikkelde model kunnen we hun gedrag en de populatie-ontwikkeling simuleren en de effecten van menselijk gebruik.

Bron: NWO