10 jaar ERC: wat heeft de toekomst voor Nederlands onderzoek in petto?

25 april 2017

Op 20 april vond ter gelegenheid van 10 jaar European Research Council (ERC) in Den Haag een conferentie plaats over de Nederlandse betrokkenheid bij het ERC-programma. De Nederlandse onderzoekswereld is de afgelopen tien jaar zeer succesvol geweest met het binnenhalen van Europees onderzoeksgeld. Maar, waarschuwden zowel wetenschappers als beleidsmakers elkaar, dat was vooral om dat Nederland lange tijd zwaar investeerde in goed onderzoek. Wat als we daarmee ophouden? Blijft dan ook Europees succes op de langere termijn uit?

Of, zoals een van de bezoekers aan de conferentie het verwoordde:  “De reden dat we nu zo veel grants halen in Nederland, is omdat we aan het begin van deze eeuw investeerden in onderzoek. Als we over 10 jaar nog steeds ERC-grants willen binnenhalen, moeten we dus op dit moment investeren.”

Zo’n zeventig vertegenwoordigers van universiteiten, ministeries en wetenschapsinstanties bediscussieerden tijdens de conferentie onder meer hoe ERC een nog steviger fundament in het Kaderprogramma 9 van de Europese Commissie zou kunnen krijgen en hoe je interdisciplinair werken verder zou moeten versterken in Europees verband.

ERC selecteert op basis van excellentie

Robert-Jan Smits, Directeur-Generaal voor Research en Innovatie van de Europese Commissie en te gast bij de conferentie, toonde zich enthousiast over de Nederlandse prestaties bij de ERC: “Dat Nederlandse wetenschappers het zo goed doen bij ERC zegt veel over de kwaliteit van het onderzoek in Nederland, omdat ERC enkel selecteert op basis van excellentie. Maar om ook na 2020 goed te scoren, moet Nederland op nationaal niveau flink investeren in onderzoek en innovatie. Zonder een solide basis kunnen de internationale ambities namelijk niet gerealiseerd worden. Ik juich het toe dat het nieuwe NWO bestuur werkt aan een internationaliseringsstrategie. Dit zal de afstemming tussen het nationale en Europese wetenschapsbeleid ten goede komen.” Verder riep hij de ERC-grantholders op om veel meer te communiceren over het indrukwekkende onderzoek dat ze doen.

Gebrek aan kennis

Volgens NWO-voorzitter Stan Gielen is er een groot gebrek aan kennis bij Nederlandse politici over de relatie tussen wetenschap en maatschappij. “Een instantie als het Centraal Planbureau kent bijvoorbeeld in de modellen waarmee verkiezingsprogramma’s worden doorgerekend helemaal geen rendement toe aan de wetenschap. Schrappen ze dus kosten uit de wetenschap in hun model, dan zie je aan de opbrengstenkant helemaal geen wijziging en valt het dus niet op hoeveel schade je daarmee aan de Nederlandse maaschappij berokkent. Het wordt hoog tijd dat we daar iets aan gaan veranderen.”

Synergie

Volgens Jean-Pierre Bourguignon, president van de ERC Scientific Council, is het van groot belang dat Europa blijft voortgaan op de huidige weg. Hij refereerde aan NSF, de Amerikaanse zusterorganisatie van NWO, die onder het huidige politieke bewind in Amerika wegkwijnt. Hij drukte de aanwezigen verder op het hart in de toekomst in Europees verband vooral in te zetten op interdisciplinair onderzoek en te investeren in samenwerking, bijvoorbeeld in het ERC-Synergy program.

Bron: NWO