Vier toekenningen over levenswetenschappen

15 mei 2017

In het Open Programma gaan vier nieuwe projecten van start over de levenswetenschappen. Deze projecten gaan over planten ongevoelig maken voor mijten, het biologische mechanisme van genetische modificatie bij planten, het overleven van geheugencellen binnen het immuunsysteem, en steuncellen in de lymfeklier.

Van de zestien aanvragen heeft de commissie, na terugtrekking van één voorstel, er vijftien beoordeeld. Het honoreringspercentage bedraagt 25.

A family of genes that determine susceptibility of plants to herbivores as novel targets for resistance breeding
Dr. M.R. Kant, UvA
Planten ontdoen van een achilleshiel die ze kwetsbaar maakt voor plagen
Plantenetende mijten veroorzaken veel schade in land- en tuinbouw. Recent werd ontdekt dat ze hun succes grotendeels danken aan speekseleiwitten die ze injecteren in planten. Zo omzeilen ze de natuurlijke resistenties van hun gastheer. Eén zo’n mijteneiwit gaat een interactie aan met een specifiek eiwit van de plant Arabidopsis thaliana (zandraket). Dit project wil achterhalen waarom mijten dit planteneiwit nodig hebben om succesvol te zijn. Verder gaan de onderzoekers speuren naar eiwitvarianten om daarmee deze achilleshiel van planten ongevoelig te maken voor de manipulaties van mijten.

Understanding the mechanism of plant transgenesis
Prof. dr. M. Tijsterman, LUMC
Het mechanisme van genetische modificatie van planten
Het was lang de vraag hoe genetische transformatie van planten plaatsvindt. Nu blijkt dat een DNA-reparatiesysteem van de plant zelf genetische modificatie van planten mogelijk maakt. De onderzoekers hebben dit mechanisme eerst geïdentificeerd in de worm C. elegans. Met die kennis konden ze het mechanisme ophelderen in planten. Ze gaan in dit project die kennis van de biologie van genetische modificatie gebruiken om enerzijds de gebeurtenissen voorafgaand aan genetische modificatie verder te doorgronden, en anderzijds veilige en gerichte genetische modificatie zonder bijeffecten mogelijk maken.

How is T cell memory maintained and competitive exclusion avoided?
Prof. dr. R.J. de Boer, UU
Hoe wordt de immuniteit tegen talloze ziekteverwekkers opgeslagen in het immuunsysteem?
De eerste keer dat het immuunsysteem reageert op een infectie met een virus of bacterie worden er geheugencellen aangemaakt die de rest van ons leven paraat blijven: we zijn dan voortaan immuun tegen die ziekteverwekker. Gedurende ons leven bouwen we erg veel van dit soort immuniteiten op. Omdat deze geheugencellen concurreren om een beperkt aantal limiterende factoren zou de overgrote meerderheid moeten sterven. Het is niet duidelijk hoe zoveel verschillende geheugencellen een leven lang samen kunnen voortbestaan. Met wiskundige modellen die oorspronkelijk ontwikkeld zijn voor het voortbestaan van stamcellen, onderzoeken we of geheugencellen klassieke eigenschappen van stamcellen gebruiken om te overleven.

Functional and spatial definition of lymph node stromal subsets
Prof. dr. R.E. Mebius, VUMC
Beter inzicht in de steuncellen van de lymfeklieren
Lymfeklieren vormen ontmoetingsplaatsen in het lichaam. Daar communiceren verschillende cellen van het afweersysteem met elkaar met als doel zo snel mogelijk ziekteverwekkers te verwijderen. De cellen die de lymfeklier structuur geven zijn de zogenaamde steuncellen. Juist deze cellen blijken een belangrijke rol te spelen bij het optimaal functioneren van ons afweersysteem. Veel eigenschappen van deze steuncellen zijn nog onbekend. De onderzoekers willen een beter begrip krijgen van het functioneren van deze cellen en wat het belang van deze cellen voor onze afweer is.

Bron: NWO