Vier nieuwe onderzoeksprojecten in Open Programma

17 juli 2017

Het Open Programma aard- en levenswetenschappen heeft weer vier nieuwe projecten. Deze projecten gaan de doorlaatbaarheid van vaatwanden onderzoeken, de invloed van de hoogte van vulkaanuitbarstingen op het klimaat, hoe microben methaan eten en hoe omgevingsinformatie doorgespeeld wordt aan de volgende generatie.

De beoordelingscommissie voor deze ronde heeft 14 aanvragen beoordeeld. Na toekenning door het bestuur van het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen komt het honoreringspercentage op 26,7.

The role of RhoGTPases in leukocyte extravasation: a local affair
Dr. ir. J. Goedhart, UvA
Een waterdichte deur
De wand van bloedvaten vormt de grens tussen het bloed en het omliggend weefsel. Bij een ontsteking bewegen witte bloedcellen zich door de vaatwand om de ontsteking aan te pakken. Een belangrijke vraag is hoe de vaatwand een ondoordringbare barrière kan vormen voor bloed en vloeistof, maar tegelijkertijd selectief witte bloedcellen kan doorlaten. Dit project gaat dit proces bekijken met behulp van microscopie en fysiologisch-relevante modelsystemen voor de vaatwand, zodat we beter begrijpen hoe een witte bloedcel zich door de vaatwand wurmt zonder dat de vaatwand gaat lekken.

Identifying CLimatically IMPortant volcanic Eruptions in the Past using Sulfur Isotopes
Prof. dr. M.C. Krol, UU
Vulkaanuitbarstingen hebben in het verleden voor grote klimaateffecten gezorgd. Explosieve uitbarstingen kunnen grote hoeveelheden zwaveldioxide in de stratosfeer deponeren. Daaruit worden aerosoldeeltjes gevormd die het zonlicht tegenhouden en het klimaat afkoelen. Soms komt de vulkaanuitstoot minder hoog in de atmosfeer en zijn de effecten op het klimaat minder, omdat de gevormde zwaveldeeltjes dan snel uitregenen. Een manier om informatie over de uitbarstingshoogte te krijgen is analyse van zwavelisotopen in ijskernen. Hoe dit signaal precies wordt veroorzaakt en hoe het wordt getransporteerd in de atmosfeer onderzoekt dit project met atmosfeermodellen.

Environmental predictability and the evolution of parental effects: integrating ecology, phylogeny, modelling and genetics
Prof. dr. I.R. Pen, RUG
Hoe ouders hun kinderen klaarstomen voor aanpassingen aan een veranderende wereld
Hoe kunnen organismen zich aanpassen aan snel veranderende omgevingen? Dat hangt af van het geëvolueerde vermogen tot verwerking van relevante omgevingsinformatie tijdens het opgroeien. Een mogelijke bron van dergelijke informatie zijn de ouders: als hun omgeving voorspellende waarde heeft voor die van hun nakomelingen, dan kan het evolutionair voordelig zijn informatie door te spelen aan de nakomelingen. Dit onderzoeken we met experimenten aan wereldwijd verzamelde fruitvliegen, afkomstig uit populaties met meer of minder voorspelbare omgevingstemperaturen. We gaan voor verschillende populaties meten hoe ouders de aanpassing van hun jongen beïnvloeden en welke genen daarbij een rol spelen.

Unravelling molecular mechanisms of archaeal nitrate-dependent anaerobic methane oxidation
Dr. C.U. Welte, RU
Hoe eten microben methaan?
Methaan is een broeikasgas dat sterk bijdraagt aan klimaatverandering. Gelukkig zijn er micro-organismen ontdekt die methaan –zonder zuurstof– kunnen opeten en zo het broeikaseffect zouden kunnen tegengaan. Dit project wil beter begrijpen hoe zulke micro-organismen methaan afbreken en wat we kunnen doen om dit afbraakproces te bevorderen. Daarvoor bestuderen de onderzoekers eiwitten in de cellen van methaan-etende micro-organismen: hoe zien die eruit, hoe zetten ze methaan en vervolgproducten van methaan om? Uiteindelijk hopen we daarmee bij te dragen aan terugdringing van het broeikaseffect.

Bron: NWO