Zwaartekrachtsgolven gedetecteerd van tweede paar botsende zwarte gaten

Tweede zwaartekrachtsgolf-event gevonden in data Advanced LIGO-detectoren.

15 juni 2016

Wetenschappers hebben voor de tweede keer zwaartekrachtsgolven – rimpelingen in de ruimtetijd – waargenomen op 26 december 2015 om 04:38:53 Nederlandse tijd. Als leden van de ‘LIGO Scientific Collaboration - Virgo Collaboration’ (LVC) hebben natuurkundigen van NWO-onderdeel Nikhef, de Vrije Universiteit Amsterdam en sterrenkundigen van de Radboud Universiteit cruciale bijdragen geleverd aan de validatie van de meting, de data-analyse van deze zwaartekrachtsgolven, en meegewerkt aan de astrofysische interpretatie.

De zwaartekrachtsgolven zijn gedetecteerd door beide Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) detectoren in Livingston (Louisiana) en Hanford (Washington) in de Verenigde Staten. De LIGO-observatoria worden gefinancierd door de Amerikaanse National Science Foundation (NSF). Ze zijn ontworpen en gebouwd en worden gerund door Caltech en MIT. De ontdekking, die geaccepteerd is voor publicatie in Physical Review Letters, is gedaan door de LIGO Scientific Collaboration (inclusief de GEO Collaboration en het Australian Consortium for Interferometric Gravitational Astronomy) en de Virgo Collaboration, gebruikmakend van data van de twee LIGO-detectoren.

Zwaartekrachtsgolven bevatten informatie over hun turbulente oorsprong en over de aard van zwaartekracht, die op geen andere manier kan worden verkregen. Natuurkundigen hebben geconcludeerd dat de gedetecteerde zwaartekrachtsgolven zijn ontstaan tijdens de laatste momenten van de samensmelting van twee zwarte gaten – met 14 en 8 keer de massa van de zon - waardoor één enkel, zwaarder, tollend zwart gat ontstond dat 21 keer de massa van de zon weegt.

“Het is geweldig dat we binnen een paar maanden al twee krachtige botsingen hebben gezien. Deze zwarte gaten zijn veel minder zwaar dan de zwarte gaten die geobserveerd zijn in de eerste detectie,” zegt Jo van den Brand, leider van Nikhef’s zwaartekrachtsgolven-programma en professor in de natuurkunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. “Het is een veelbelovende start van het in kaart brengen van de populatie van zwarte gaten in ons universum.”

Over Nikhef

Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) verricht onderzoek op het gebied van deeltjes- en astrodeeltjesfysica. Nikhef is een samenwerkingsverband tussen de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) en vijf universiteiten: de Vrije Universiteit Amsterdam, de Radboud Universiteit, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen. FOM maakt deel uit van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).


Bron: NWO