Testosteron beïnvloedt emotieregulatie in hersenen van psychopaat

20 januari 2016

Hersenonderzoek heeft aangetoond dat psychopaten verminderde controle over emotionele acties vertonen. De hoeveelheid aangemaakte testosteron in de persoon beïnvloedt de hersendelen die emoties reguleren, zo hebben onderzoekers van het Donders Instituut in Nijmegen ontdekt. De bevindingen bieden aanknopingspunten voor behandeling van psychopaten. De resultaten zijn gepubliceerd in ‘eNeuro: the online Journal of the Society for Neuroscience’. Het artikel van Karin Roelofs en haar groep kwam tot stand dankzij Vidi-financiering uit de Vernieuwingsimpuls.

MRI-scannerFoto: Hollandse Hoogte

Problemen met emotie-regulatie

Hoogleraar Psychopathologie Karin Roelofs en haar collega’s aan het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour onderzochten samen met de Pompestichting voor forensische psychiatrie een groep van 15 criminele delinquenten met psychopathie. Met name hun emotie-regulatie in relatie tot de voorraad testosteron interesseerde de onderzoekers.

Psychopaten zijn bij het publiek vooral bekend om hun geplande en doelgerichte vorm van criminaliteit. Zij staan in het algemeen te boek als berekenend en gaan met een hoge mate van ogenschijnlijke emotiearmoe te werk. Minder bekend – maar niet minder verontrustend – is dat psychopaten juist impulsief gedrag kunnen vertonen en problemen ondervinden met hun emotie-regulatie. Die eigenschappen leiden vaak tot getroebleerde sociale contacten én tot aanhouding door justitie, omdat zij op cruciale momenten hun koelbloedigheid verliezen. Hoe komt dat?

Delinquenten én gezonde proefpersonen voerden tijdens het onderzoek van Roelofs een taak uit waarbij in een MRI-scanner de reactietijd werd gemeten van de automatische neiging om bij het zien van afbeeldingen van ‘vriendelijke’ gezichten een joystick naar zich toe te trekken of na ‘boze’ gezichten juist van zich af te duwen.

De onderzoekers zagen bij gezonde controlepersonen een normaal patroon van communicatie tussen de voorhersenen en de emotiekernen, de zogeheten amygdala, wanneer zij hun reflex moesten controleren door met de joystick de omgekeerde beweging te maken (‘boos’ naar zich toe, ‘vriendelijk’ van zich af). Dergelijke contra-intuïtieve joystickbewegingen vergen controle en dat was heel duidelijk in de hersenenactiviteit te zien.

Karin Roelofs: ‘In mensen met psychopathie daarentegen, en vooral in patiënten met hoge (endogene) testosteronniveaus, zagen we beduidend minder communicatie tussen de prefrontale hersenen en de amygdala. Er was dus minder interactie tussen die gebieden. De onderzoeksresultaten bieden een neuro-hormonale verklaring voor problemen rond de emotie-regulatie in psychopathische patiënten.’

De resultaten bieden tevens aanknopingspunten voor behandeling van psychopaten door hun hoeveelheid testosteron te beïnvloeden.

Meer informatie

Het artikel ‘Testosterone modulates altered prefrontal control of emotional actions in psychopathic offenders’ is verschenen in eNeuro: the online Journal of the Society for Neuroscience. Auteurs zijn Inge Volman, Katinka von Borries, Erik Bulten, Robbert Jan Verkes, Ivan Toni en Karin Roelofs. Het artikel is een resultaat van het Vidi-project (2007) ‘The Psychoneuroendocrinology of Social Anxiety: An Emotion Regulation Approach’ van Karin Roelofs (1972). Zij is in 2014 gestart met het Vici-project ‘POLICE IN-ACTION: The role of freeze-fight-flight in posttraumatic stress symptoms’.



Bron: NWO