Publicatieculturen voor NWO-domein Sociale en Geesteswetenschappen in beeld gebracht

19 december 2016

Het nieuwe NWO domein Sociale en Geesteswetenschappen gaat tientallen wetenschappelijke disciplines omvatten, die samen een grote verscheidenheid aan publicatieculturen laten zien. Om een betere onderlinge vergelijking van cv’s van aanvragers uit verschillende disciplines mogelijk te maken, zijn de publicatieculturen binnen dit nieuwe NWO-domein SGW in kaart gebracht. De brochure ‘Onderzoek publicatieculturen Sociale en Geesteswetenschappen’ geeft een overzicht van de resultaten. De leden van de SGW Veni 2017 beoordelingscommissies hebben de primeur bij het toepassen ervan.

Onderzoek publicatieculturen Sociale en Geesteswetenschappen

Vanaf 1 januari vormen de huidige NWO-gebieden Geesteswetenschappen en Maatschappij- en Gedragswetenschappen één NWO-domein: Sociale en Geesteswetenschappen (SGW). Dit nieuwe onderdeel van NWO zal tientallen wetenschappelijke disciplines omvatten, die samen een grote verscheidenheid aan publicatieculturen laten zien. Om een zo evenwichtig mogelijke beoordeling van financieringsaanvragen uit verschillende disciplines mogelijk te maken, heeft NWO in 2016 onderzoek laten doen naar de publicatieculturen binnen dit nieuwe NWO-domein SGW. De brochure ‘Onderzoek publicatieculturen Sociale en Geesteswetenschappen’ geeft een overzicht van de resultaten. De breed samengestelde commissies zullen deze resultaten gebruiken bij het beoordelen van aanvragen.

Beoordelingscommissies die kandidaten uit verschillende wetenschappelijke disciplines moeten vergelijken, doen dat beter als ze de publicatieculturen van elk van die disciplines kennen. Wordt er bijvoorbeeld vooral gepubliceerd in artikelen, of in boeken? Is het gebruikelijk één auteur te noemen, of een hele reeks? En in het laatste geval: staan de auteurs alfabetisch geordend of naar de omvang van hun bijdrage? Dit soort kennis is nodig om de cv’s van onderzoekers die financiering aanvragen op waarde te kunnen schatten. Daarom hebben de voormalige NWO-gebiedsbesturen Maatschappij- en Gedragswetenschappen en Geesteswetenschappen het onderzoeksbureau AO Consult gevraagd de verschillen in publicatieculturen in de (sub)disciplines van de geesteswetenschappen en de maatschappij- en gedragswetenschappen in beeld te brengen.

Het onderzoek bestond uit een combinatie van online-vragenlijsten, telefonische interviews en validatie door experts. Zo zijn verschillende (sub)disciplines gekarakteriseerd aan de hand van vier dimensies: type publicaties, auteurschap, waardering voor Engelstalige versus Nederlands- (of anders-)talige publicaties en wetenschappelijk belang van publicaties voor een groot publiek, en onderwerpen waarover in het vakgebied discussie is. Het onderzoek is uitgevoerd dankzij de inbreng van vele onderzoekers uit meer dan veertig disciplines van de sociale- en geesteswetenschappen. Zij hebben vragenlijsten ingevuld en deelgenomen aan focusgroepen.

De beschrijvingen van de publicatieculturen geven de stand van zaken weer, zoals die uit het onderzoek naar voren is gekomen. Omdat disciplines en daarmee ook hun publicatieculturen voortdurend in ontwikkeling zijn, zijn de uitkomsten van het onderzoek een momentopname. Ze worden daarom regelmatig getoetst en zo nodig bijgesteld, om hun nut bij de beoordeling van aanvragen te blijven bewijzen.

Bron: NWO