Nederlandse consument wil extra betalen voor onbeperkte muziek- en filmkeuze

18 januari 2016

Een meerderheid van de Nederlandse consumenten wil een gemakkelijk, legaal systeem om muziek en films te kunnen ontvangen en delen. Zij zijn bereid om daarvoor een vaste, maandelijkse vergoeding te betalen. Zo’n betaalsysteem zou een eind kunnen maken aan piraterij en de jarenlange, vergeefse strijd ertegen. Deze brede maatschappelijke steun effent het pad voor legaal gebruik van digitale bestanden en een eerlijke verdeling van de revenuen. Dat is een van de conclusies van het interdisciplinaire onderzoeksproject ‘Alternatives to copyright enforcement’, dat het Instituut voor Informatierecht (IViR) met financiering uit het NWO-programma TOP-subsidies aan de Universiteit van Amsterdam heeft uitgevoerd.

Student kijkt naar televisie in rommelige kamerFoto: Hollandse Hoogte

De IViR-onderzoeksgroep onder leiding van Bernt Hugenholtz heeft de afgelopen jaren vanuit juridisch, economisch en sociologisch oogpunt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om het bestaande illegale aanbod van muziek en films te legaliseren volgens een systeem dat aan auteurs, artiesten en producenten een billijke vergoeding garandeert. Hierdoor zou in een klap een einde komen aan de grootscheepse piraterij van digitale bestanden. ‘Dat is een juridisch, sociologisch en economisch probleem waarmee de maatschappij al bijna een kwart eeuw worstelt,' aldus Hugenholtz. 'Het is al die jaren nooit gelukt om het auteursrecht op het internet effectief te handhaven. Deze piraterij kunnen we met dit alternatief subiet een halt toeroepen, tot ieders tevredenheid. Let wel, het gaat hier niet om diensten als Spotify en Netflix, die een beperkte catalogus van muziek en films aanbieden. Het gaat echt om alles – complete legalisering van het downloaden en delen van bestanden door de consument.'

‘Ja’ tegen legaal systeem

De onderzoekers voerden onder 5.000 Nederlanders een survey uit waarbij hun enthousiasme voor legalisering van sharing- en downloadactiviteiten en hun bereidheid daarvoor te betalen werden gemeten. Deze consumenten behoorden tot een groep die al digitale diensten zoals internet, tv en telefonie afneemt. De vraagstelling behelsde in een notendop: hoe staat u tegenover onbeperkt toegang tot muziek- en filmbestanden, in ruil voor een vaste opslag op uw kabel- en internetabonnement? Men kon kiezen uit verschillende vergoedingsopties en tegenprestaties, bijvoorbeeld voor 15 euro per maand onbeperkte keuze uit muziek, films en televisieseries, waarbij de helft van de opbrengsten naar de auteurs en artiesten gaan. Meer dan de helft van de ondervraagden, vooral jongeren, geven aan een dergelijk legaal systeem de voorkeur boven het huidige aanbod.

Hugenholtz: ‘Uit ons onderzoek blijkt duidelijk dat de Nederlander bereid is te betalen voor een onbeperkte pakket aan legale content. Als je deze gegevens extrapoleert, blijkt dat er met legalisering alleen al voor de muziekindustrie bijna een half miljoen euro per jaar méér valt te verdienen dan de huidige inkomsten uit de verkoop van cd’s en streamingdiensten. Met andere woorden, niet alleen de consumenten, maar ook de auteurs, artiesten en de industrie zouden er enorm op vooruit gaan.'

De onderzoekers realiseren zich dat de uitkomsten van de survey niet goed passen in de commerciële visie van de content-industrie. Die is immers gestoeld op exclusieve rechten en deals. Auteurs en artiesten, die momenteel niets verdienen aan ‘piraterij’, en maar weinig inkomsten ontlenen aan streamingdiensten zoals Spotify of Netflix, zijn daarentegen wél enthousiast. Zo hebben de vakbonden voor de podiumkunsten NTB en FNV Kiem enkele jaren geleden samen met de Consumentenbond een brief aan de regering gestuurd waarin zij aandringen op legalisering.

Over de juridische vormgeving en consequenties van het door het IViR onderzochte alternatieve model schrijft een van de projectmedewerkers een proefschrift waarop hij in de loop van dit jaar hoopt te promoveren.

Meer informatie

Het onderzoeksproject ‘Copyright in an Age of Access: Alternatives to Copyright Enforcement’ wordt sinds 2012 uitgevoerd door het Instituut voor Informatierecht (IViR) van de Universiteit van Amsterdam. De projectgroep bestaat uit dr. Balazs Bodo, dr. Christian Handke, Joao Pedro Quintais, en dr. Joan Josep Vallbé, en staat onder leiding van prof. dr. P. Bernt Hugenholtz. Het project is mogelijk gemaakt door financiering uit het NWO-programma TOP-subsidies.


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programma

TOP-subsidies

Speerpunt

Investeren in talent en vrij onderzoek (2011-2014)