2 miljoen voor Nederlands Tweelingen Register

12 februari 2016

Hoogleraar Dorret Boomsma (VU Amsterdam) heeft meer dan 2 miljoen euro ontvangen uit het NWO-programma Investeringen NWO-groot voor het Nederlands Tweelingen Register (NTR). Met deze financiering en de substantiële bijdrage van de Vrije Universiteit kan zij onderzoek blijven verrichten naar de wisselwerking tussen genoom en omgeving.

Prof. dr. D.I. (Dorret) BoomsmaProf. dr. D.I. (Dorret) Boomsma. Foto: Ivar Pel

Het Nederlands Tweelingen Register bevat een immense verzameling data op het gebied van gedrag en gezondheid van tweelingen en hun familie. Het NTR bevat gegevens sinds 1991 van ongeveer 200.000 personen, van wie de helft twee- of meerlingen zijn en de andere helft hun gezinsleden. Er zijn inmiddels op basis van de gegevens meer dan duizend publicaties verschenen over de effecten van genen en omgeving op menselijke eigenschappen en aandoeningen. Daarmee is een schat aan informatie ontsloten omtrent genetische en culturele overerving en in hoeverre de twee samenhangen.

Met de toekenning van 2.048.000 euro door NWO wordt voortzetting van deze gegevenscollectie gewaarborgd en wordt zij verder ontsloten voor de onderzoekgemeenschap. Boomsma: ‘Longitudinaal volgen van tweelingen en hun familie op deze schaal is uniek in de wereld. Wij zijn in 1991 begonnen met de eerste vragenlijstonderzoeken en zijn inmiddels aan de twaalfde ‘wave’ toe. Tot op heden hebben wij veel gebruik gemaakt van papieren vragenlijsten en internet surveys. Een van de mogelijkheden die deze financiering biedt is de ontwikkeling van apps en bijvoorbeeld grootschalige ambulante metingen.’

Complexiteit neemt toe

Onderhoud en uitbouw van het tweelingenregister is complex, net zoals de continuering van de longitudinale dataverzameling, die tegenwoordig naast informatie uit experimenten en vragenlijsten ook bestaat uit biologische monsters. Alleen al het bijhouden van de juiste contactadressen is een dagtaak, aldus Boomsma. ‘De complexiteit neemt toe: de dimensie van de tijd en de dimensie van de stamboom. Beide groeien! Dus dit geld van NWO komt zeer goed van pas.’

In de toekomst zal de wetenschap de data van het NTR kunnen blijven inzetten in onderzoek naar de mate waarin erfelijkheid bijdraagt aan humane aandoeningen én in hoeverre genetische en culturele overerving samenhangen. Wat dan de oorzaak is van die samenhang is een extra intrigerend vraagstuk.

Meer informatie

Prof. dr. D.I. (Dorret) Boomsma is KNAW-hoogleraar. Zij ontving in 2001 de NWO-Spinozapremie, in 2008 een ERC Grant en vele andere onderscheidingen voor haar baanbrekend onderzoek.

Boomsma opende twee weken geleden de tentoonstelling Double Dutch waarin Nederlandse tweelingen in de leeftijd van 3 tot 93 jaar zijn geportretteerd door fotografen Monique Eller en Bodine Koopmans. Nog tot 5 april 2016 te zien op de VU.

Bron: NWO