De behandeling van parasitaire huidziekte Leishmaniasis in Suriname

13 januari 2015

Tegen de twaalf miljoen mensen lijden wereldwijd aan Leishmaniasis. Deze ziekte kan grote, open wonden over het gehele lichaam veroorzaken. Veel mensen gaan hiermee echter niet – of niet op tijd – naar de dokter, terwijl het belangrijk is om je in een vroeg stadium te laten behandelen. Sahienshadebie Ramdas (UvA) heeft in Suriname onderzocht voor welke behandelmethodes patiënten kiezen en wat hen weerhoudt om tijdig medische hulp te zoeken. Ramdas promoveert op 15 januari aan de Universiteit van Amsterdam. De dag voorafgaand aan haar promotie vindt een symposium plaats.

Bij de eerste wonden proberen patiënten vaak zelf met allerlei agressieve methoden de ziekte te behandelen. Het geloof dat een gruwelijke ziekte ook een gruwelijke behandeling behoeft, speelt een belangrijke rol bij het kiezen van een ‘geschikt’ medicijn. Ook het negeren van de wonden is een groot probleem. Gevolg hiervan is vaak dat de wonden alleen maar verergeren. Het is dus van belang om te begrijpen waarom mensen in het binnenland aanvankelijk nauwelijks gebruik maken van professionele medische hulp, zelfs niet als deze gratis beschikbaar is.

Zelfmedicatie versus medische behandeling

Ramdas heeft onderzocht waarom patiënten zo vaak de voorkeur geven aan onzekere zelfmedicatie. Er blijken verschillende redenen te zijn. Wegens gebrek aan medische faciliteiten is zelfmedicatie al eeuwenlang een manier van overleven in het binnenland. Een tekort aan medicijnen in het binnenland speelt ook een rol. Afstanden van het binnenland naar de Dermatologische Dienst in Paramaribo zijn vaak lang, reizen en verblijf in de stad is duur. Een andere belangrijke reden waarom mensen eerder kiezen voor zelfmedicatie is hun angst voor injecties (de reguliere biomedische behandeling) en hun bijverschijnselen.

Het onderzoek wijst tevens uit dat patiënten in het binnenland van Suriname de ziekte veelal zelf kunnen diagnosticeren, maar vaak niet weten of het wel of niet besmettelijk is. Vooral over de oorzaak tasten zij in het duister en komen zij met uiteenlopende verklaringen, terwijl het volgens wetenschappers vaststaat dat de ziekte wordt verspreid door besmette zandvliegen die vooral in het binnenland voorkomen.

De ernst van de wonden is afhankelijk van de soort parasiet. Patiënten zijn bovendien bang dat hun ledematen moeten worden geamputeerd als de wonden niet helen. Dit kan er ook voor zorgen dat ze in eerste instantie geen arts bezoeken. Als de huid zwaar is aangetast, gaan patiënten zich ongemakkelijk voelen in hun contacten met anderen. Aangezien de Surinaamse de variant van Leishmaniasis minder verminking op de huid en in het gezicht veroorzaakt, is er – in tegenstelling tot diverse andere landen – nauwelijks sprake van stigmatisering of discriminatie van mensen met de ziekte.

Informatie en voorlichting

Duidelijk is dat informatie en voorlichting over deze ziekte dringend nodig zijn, op nationaal niveau, maar vooral voor binnenlandse gemeenschappen en specifieke beroepsgroepen, zoals goudzoekers, houtkappers, jagers, en anderen die wonen en werken in het binnenland. Dit geldt ook voor groepen die in de stad wonen, maar het binnenland bezoeken voor recreatieve doeleinden, zoals jagers en toeristen. De Medische Zending (een private, non profit organisatie die de gezondheidszorg in het verafgelegen binnenland van Suriname verzorgt) kan hierin een cruciale rol spelen, samen met de Dermatologische Dienst en het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg in Suriname. Lokale traditionele gezondheidsexperts zouden ook betrokken moeten worden bij de voorlichting in het binnenland.

Multidisciplinair onderzoeksprogramma

Dit onderzoek is een onderdeel van het multidisciplinaire onderzoeksprogramma naar Leishmania in Suriname onder leiding van dr. Henk Schallig (AMC/KIT). Biologen, medici en antropologen werken hierin samen. In het klinische onderzoek is door dr. Hu twee verschillende behandelingsregimes vergeleken op effectiviteit, bijwerkingen en toxiciteit, therapie trouw, kosten en kwaliteit van het leven van patiënten .Het biologisch onderzoek, uitgevoerd door dr. Kent, had als doel meer inzicht te verkrijgen in de infecterende Leishmania parasieten en de epidemiologie van de ziekte. Het antropologisch onderzoek bestudeerde de sociale en culturele aspecten gerelateerd aan percepties en behandeling van cutane leishmaniasis binnen de wijdere sociaaleconomische, culturele, beroeps en geografische context. Het onderzoek is gefinancierd binnen de Integrated Programmes van NWO-WOTRO Science for Global Development.

Links


Bron: NWO