Telewerken niet altijd de oplossing voor files

9 februari 2015

Theoretisch promotieonderzoek van NWO-promovendus Sergejs Gubins laat zien dat 's morgens eerst even thuis werken de files mogelijk vooral opschuift en dus zeker niet volledig oplost. Bovendien zullen vormen van tolheffing kunnen leiden tot een minder dichtbebouwd en verder uitgestrekt stedelijk gebied. Gubins promoveert op 9 februari aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Sergejs Gubins onderzocht vanuit een economische invalshoek het effect van beleidsmaatregelen rond telewerken, verkeersinformatie aan automobilisten en vormen van tolheffing. Gubins: 'Beleidsmakers denken vaak dat als werknemers meer thuis gaan werken – al is het slechts een deel van de dag – dit kan bijdragen aan het bestrijden van congestie, voornamelijk omdat deze werknemers buiten de spits zullen gaan reizen. Mijn onderzoek toont aan dat dit niet altijd het geval is. Werknemers die thuis werken, hebben meestal dezelfde voorkeuren. Ze willen allemaal vooral in de ochtend thuis werken en pas later naar de werkplek reizen. Hierdoor verminderen files weliswaar in zekere mate, maar is er ook een verschuiving in de tijd en vinden ze later plaats.'

Geen bewijs voor grotere woon-werkafstand

Een andere verrassende uitkomst van Gubins' onderzoek is dat de gemiddelde woon-werkafstand per werknemer niet wordt beïnvloed door de mogelijkheid om thuis te gaan werken. Eerder onderzoek toonde juist aan dat als er meer telewerktechnologie beschikbaar komt, mensen ook verder van hun werk zullen gaan wonen. Gubins vond daarvoor echter geen bewijs.

Minder auto, meer 'huis', meer stad

Ook tonen Gubins' theoretische studies aan dat een tolheffing de oppervlakte van een stad groter kan maken. Gubins: 'De dichtheid van een stad wordt kleiner. Dit komt doordat werknemers minder tijd in hun auto en meer tijd in hun huis doorbrengen. Dit zorgt voor een grotere vraag naar woonruimte, en ook naar een andere kwaliteit van woningen. Uiteindelijk breidt het stedelijk gebied zich daarmee in oppervlakte uit, met alle mobiliteitsgevolgen van dien.'

Bezonnen beleid nodig

Gubins onderzoek levert belangrijke aandachtspunten op voor het mobiliteitsbeleid. 'Omdat gedeeltelijk thuiswerken niet altijd positief zal uitwerken voor de bereikbaarheid, moet de overheid voorzichtig zijn met het stimuleren hiervan. Zelfs als de technologie die nodig is om werknemers thuis te laten werken vrij en kosteloos beschikbaar is, lijkt het raadzaam om ernaar te streven dat het aantal mensen dat thuis werkt niet te groot wordt.'

Wat betreft een eventuele kilometerheffing stelt Gubbins dat die ook voordelen zal hebben. 'Naast het grotere stedelijke oppervlak dat om andere redenen wellicht onwenselijk is, levert een optimale kilometerheffing in combinatie met thuiswerken ook een hogere welvaart op. Dit kan voor beleidsmakers een reden zijn om een kilometerheffing als beleidsinstrument in te zetten tegen congestie.'

Achtergrondinformatie

Het promotie-onderzoek 'Information technologies and travel' door Sergejs Gubins maakt deel uit van het programma 'Traveller Response and Information Service Technology: Analysis and Modelling (TRISTAM)', een onderdeel van het NWO-programma Duurzame Bereikbaarheid van de Randstad. Promotor is prof. dr. Erik Verhoef en copromotor is dr. Thomas de Graaff.

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt met een financiering uit het NWO-programma 'Duurzame Bereikbaarheid van de Randstad' (DBR).
DBR is onderdeel van het thema 'Verbinden van Duurzame Steden' (VerDuS).


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programma

Duurzame bereikbaarheid van de Randstad

Speerpunt

Thema: Verbinden van duurzame steden (2011-2014)