Hersenen verwerken beeld zonder dat we het doorhebben

30 oktober 2015

De visuele keuzes die bepalen wat je ziet kunnen volledig onbewust plaatsvinden. De frontale hersengebieden, die normaal het denkwerk doen, blijven bij het maken van deze onbewuste keuzes stil. Ze vinden automatisch plaats in de zintuiglijke hersengebieden. Dit blijkt uit internationaal onderzoek, waaraan Tomas Knapen van de VU Amsterdam deelnam, met financiering uit het NWO-programma Open Research Area in Europe for the Social Sciences. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Neuroscience.

We hebben het gevoel alsof we de buitenwereld zien zoals zij is. Maar wát je ziet staat geenszins vast. ‘Zien’ is immers een proces van interpretatie, waarin onze hersenen keuzes maken, die hiermee antwoord geven op de vraag: ‘Wat zie ik?’

Wetenschappers van de VU, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht en Vanderbilt University (Nashville, VS) toonden aan dat mensen visuele keuzes niet alleen bewust maken, maar dat ze ook onbewust plaatsvinden. Deze uitkomsten betekenen dat het actieve en creatieve proces wat ‘zien’ is, veel meer vanzelf plaatsvindt dan eerder was gedacht.

Steeds meer inzicht

Tomas Knapen: ‘Als je alternatieven afloopt waar naartoe je op vakantie wilt, denk je daar lang over na. Maar over datgene wat je ziet hoef je vrijwel nooit lang na te denken, dat gaat razendsnel. Uit ons onderzoek blijkt dat dit komt doordat je hersenen visuele keuzes automatisch maken. Zo automatisch zelfs, dat je het zelf niet in de gaten hebt. Het is alsof een team robots in je hoofd al heeft geïnterpreteerd wat je ziet, voordat je je er bewust van wordt. Misschien staan we in ons bewustzijn wel veel minder aan het roer dan we geneigd zijn te denken.'

Bekijk hieronder de video op Youtube die de resulaten van het onderzoek mooi toelicht.

Screenshot van Youtubefilmpje van onderzoeksresultaatKlik om naar Youtube te gaan

Meer informatie

T.H.J. (Tomas) Knapen (1978) voerde het project ‘Maintaining a common map of locations: remapping multi-sensory targets during eye movements’ uit met financiering uit het programma Open Research Area in Europe for the Social Sciences. Hoofdaanvrager was prof. dr. J.L. Theeuwes.


Bron: Vrije Universiteit Amsterdam

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Maatschappij- en Gedragswetenschappen Hersenen, Cognitie, Gedrag

Programma

Open Research Area Plus

Speerpunt

Internationaal samenwerken (2011-2014)