NWO investeert in publiek-private samenwerking in de geesteswetenschappen

15 oktober 2015

Met financiering uit het programma Alfa Meerwaarde gaan 13 teams van publiek-private partners en onderzoekers binnen de geesteswetenschappen samenwerken. De financiering van NWO bedraagt maximaal 15.000 euro; de partner draagt minimaal 3.000 euro bij. In totaal is een bedrag van 195.000 euro toegekend.

Het Gebiedsbestuur NWO Geesteswetenschappen heeft besloten de volgende aanvragen te honoreren (alfabetisch op naam aanvrager):

De moraal van baksteenarchitectuur
Hoofdaanvrager: dr. P.A. (Petra) Brouwer (v), UvA
Partnerorganisatie: WINHOV, Vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek
Baksteen is het meest geliefde bouwmateriaal in Nederland: het is degelijk, eerlijk en duurzaam. Door de moderne toepassing van baksteen als bekledingsmateriaal staat deze positieve waardering sterk onder druk. Baksteenbekleding zou lelijk en nep zijn. Dit onderzoek biedt inzicht in de esthetische kwaliteit en de milieuvoordelen van baksteenbekleding.

Graaf Lodewijk van Heiden: de enige zeeheld van Drenthe in dienst van de Russische tsaar
Hoofdaanvrager: prof. dr. J.S.A.M. (Hans) van Koningsbrugge (m), RUG
Partnerorganisatie: Drents Archief
Het is voor velen onbekend dat ook Drenthe een eigen zeeheld kent. De in Zuidlaren geboren graaf Lodewijk van Heiden geldt in Rusland als een van de grote maritieme helden. Een biografie van Van Heiden verschaft meer inzicht in deze bijzondere bladzijde van de Nederlands-Russische betrekkingen. Door middel van internet en een smartphone-app kan ook het brede publiek kennis maken met Van Heiden.

TuMi Mundo: een tweede-taalprogramma voor baby's
Hoofdaanvrager: prof. dr. C.C. (Claartje) Levelt (v), UL
Partnerorganisatie: TuMi Mundo

Wanneer je ééntalig opgroeit, leer je een vreemde taal pas op de middelbare school. Dat leren gaat dan moeizaam en accentloos wordt het nooit. Met het programma TuMi Mundo maak je al als baby een vliegende start met het leren van een vreemde taal, via de smartphone van je ouders.

Economie in krimpregio's: naar een historisch monitoringskader
Hoofdaanvrager: dr. A.M. (Marijn) Molema (m), Fryske Akademy (FA)
Partnerorganisatie: Netwerk Noordoost

Demografische krimpregio's in Nederland willen hun economie graag stimuleren. Inzicht in de economische trends van de afgelopen vijftig jaar is hierbij behulpzaam. Een historische methode is nodig om toekomstige beleidskeuzes te ondersteunen. Met combinaties van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens leidt deze methode tot inzicht in de ontwikkeling van kwetsbare gebieden.

Historisch Leiden in kaart. Een dynamische digitale atlas (fase 1)
Hoofdaanvrager: dr. R.M.R. (Roos) van Oosten (v), UL
Mede-aanvrager: dr. A. van Steensel (m), UvA
Partnerorganisatie: Erfgoed Leiden en Omstreken

Een online kaartapplicatie maakt het mogelijk om historische, archeologische en bouwhistorische informatie over de premoderne geschiedenis van Leiden geïntegreerd te analyseren en toegankelijk te presenteren aan een breed publiek. Daarom ontwikkelen Erfgoed Leiden en Omstreken en onderzoekers van de Universiteit Leiden en Universiteit van Amsterdam een digitale kaart van historisch Leiden.

Op de beroemdste afbeelding uit het gebedenboek staat Hertogin Maria van Gelre afgebeeld als een vrome vrouw met klasse. (RUN)Op de beroemdste afbeelding uit het gebedenboek staat Hertogin Maria van Gelre afgebeeld als een vrome vrouw met klasse. (RUN)

Maria van Gelre: sporen in het landschap
Hoofdaanvrager: prof. dr. J.B. (Johan) Oosterman (m), RUN
Mede-aanvrager: dr. J.A.E. Kuijs (m), RUN
Partnerorganisatie: Museum Het Valkhof, Geldersch Landschap en Kasteelen

Hertogin Maria van Gelre, geboren in Frankrijk, liet 600 jaar geleden een gebedenboek maken dat haar wensen en ambities weerspiegelde. Dit project is erop gericht te laten zien hoe Maria en haar boek verbonden kunnen worden met plaatsen in het Gelderse landschap van vandaag om zo de geschiedenis tastbaar te maken.

Zeg het met een kleur. Nieuwe test- en onderzoeksmethode voor taalbegrip
Hoofdaanvrager: dr. M. (Manuela) Pinto (v), UU
Mede-aanvrager: dr. S. Zuckerman (m), UvA
Partnerorganisatie: Uitgeverij Boom
Taaltests geven niet altijd een duidelijk beeld van je kennis. Faalangst, taal/cultuurmisverstanden, lichamelijke beperkingen kunnen je resultaten negatief beïnvloeden. De onderzoekers hebben een nieuwe methode bedacht: in plaats van antwoorden kleur je figuurtjes in, gewoon op de iPad. Een leuk spelletje, dat stiekem je echte kennis van de taal verraadt. Deze methode helpt de onderzoekers om de echte taalkennis van de proefpersonen te meten.

Amerigo: Tracing Atlantic Connections by Making Digital Heritage in Groningen
Hoofdaanvrager: dr. M.L. (Mark) Thompson (m), RUG
mede-aanvrager: dr. J.W. van der Woude (v), RUG
Partnerorganisatie: Knowlogy

Steden herbergen soms onbekende verhalen. In dit project wordt de vergeten band tussen Groningen en het Atlantische gebied met behulp van technologie ontsloten en wordt onderzocht hoe mensen dit cultureel erfgoed ervaren. Deze inzichten worden gebruikt om technologie te verbeteren en het onderzoek een nieuw perspectief te geven.

Cinefiel publiek in de dop?
Hoofdaanvrager: dr. M. (Marijke) de Valck (v), UvA
Partnerorganisatie: Internationaal Film Festival Rotterdam

Filmfestivals trekken een gevarieerd publiek, van gedreven filmliefhebbers tot toevallige bezoekers. Dit project richt zich op de minst bestudeerde festivalbezoekers; zij die 1 tot 4 films bezoeken, driekwart van het totale aantal bezoekers. Is dit cinefiel publiek in de dop? Kan het festival door betere dienstverlening cinefiel gedrag doen ontluiken?

Méértalige beleving
Hoofdaanvrager: dr. H. (Hans) van de Velde (m), Fryske Akademy (FA)
Partnerorganisatie: Afuk

Taalkundigen en communicatiespecialisten gaan op zoek naar de beste manieren om toeristen de talige diversiteit van een regio te laten beleven. Ze zoeken ook tools die taalproblemen helpen oplossen bij contact met anderstaligen. Designers zullen een prototype van een digitale applicatie ontwikkelen in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.

Digitaal erfgoed: annotatietool voor historische bronnen
Hoofdaanvrager: prof. dr. A.S.Q. (Arnoud) Visser (m), UU
Mede-aanvrager: ir. J. Molendijk (m), UU
Partnerorganisaties: Museum Huis Doorn, Brill

De explosieve toename van gedigitaliseerd erfgoed biedt unieke kansen om historische bronnen te verrijken met kennis van allerlei gebruikersgroepen (professionele tot amateurhistorici). In dit project werken historici met een wetenschappelijke uitgeverij, museum en bibliotheek samen om op basis van een bestaand prototype een ontwerp te maken voor een multi-inzetbare annotatietool.

Nieuw datacentrum voor vredesopbouw door energiesamenwerking
Hoofdaanvrager: prof. dr. J.H. (Jaap) de Wilde (m), RUG

Mede-aanvrager: dr. C. van der Linde (v), UU
Partnerorganisatie: Gasterra

Dit project beoogt een functionalistische herinterpretatie van de geopolitiek. Hierbij wordt de energiesector centraal gesteld. Deze leent zich uitstekend voor samenwerkingsprojecten die gebruikt kunnen worden voor conflictbeslechting en vredesopbouw. Een nieuwe manier van dataverwerking is nodig om de verbanden tussen de lokale veiligheid en mondiale netwerken in beeld te krijgen.

Signed, Sealed, and Undelivered: A Postal Treasure Trove in the Museum voor Communicatie in The Hague
Hoofdaanvrager: dr. N.N.W. (Nadine) Akkerman (v), UL
Mede-aanvrager: dr. D.C. van der Linden (m), RUG
Partnerorganisatie: Museum voor Communicatie

In het Museum voor Communicatie in Den Haag ligt een schatkist onaangeraakt door de tijd: 2600 brieven uit de Gouden Eeuw, vol roddels, schandalen en intriges. De brieven werden nooit bezorgd – 600 zijn zelfs nog altijd verzegeld. Met behulp van baanbrekende scantechnieken en workshops onthult dit project de geheimen van dit archief.

Over Alfa Meerwaarde

Zowel nationaal als internationaal zijn kennisbenutting en publiek-private samenwerking (PPS) steeds belangrijker geworden bij het aanvragen van financiering voor wetenschappelijk onderzoek. In de topsectoren maar ook binnen andere onderzoeksprogramma's is het een vereiste dat wetenschappers in consortia samenwerken met partners zoals overheden en bedrijven.

Het Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen constateerde dat er behoefte is aan extra ondersteuning bij het opzetten van publiek-private samenwerking. Daarom stelde NWO Geesteswetenschappen in 2014 300.000 euro beschikbaar voor ervaren, gepromoveerde onderzoekers binnen de geesteswetenschappen om een samenwerkingsverband op te zetten met publieke en/of private partners of een al bestaande samenwerking te versterken.

Meer informatie


Bron: NWO