Klimaatverandering niet hoofdoorzaak van toegenomen overstromingsrisico’s in kwetsbare gebieden

21 december 2015

Zonder maatregelen kan het wereldwijde economische verlies door rivieroverstromingen 20 maal groter dan nu zijn aan het eind van deze eeuw. Ruim 70 procent van dit verlies kan worden toegeschreven aan economische groei in gebieden die kwetsbaar zijn voor overstromingen.

Nederlandse onderzoekers geven in Nature Climate Change een overzicht van het wereldwijde risico op rivieroverstroming.

Dr. Hessel Winsemius (Deltares): 'Naast de zonet in Parijs onderhandelde doelstelling om klimaatopwarming te beperken tot niet meer dan 2 graden, laten onze conclusies zien dat het toekomstige risico op schade kan worden beperkt door ruimtelijke planning en overstromingsbestendig bouwen in de snel groeiende economieën in overstromingsgevoelige gebieden.'

Hoe economische groei overstromingsrisico beïnvloedt

Het risico op rivieroverstromingen hangt enerzijds samen met natuurlijke overstromingen die met een zekere regelmaat en intensiteit voorkomen. Anderzijds hangt de schade samen met de mate van blootstelling van mensen en economie hieraan. Klimaatverandering raakt de frequentie en intensiteit van overstromingen. Daarbovenop komt dat zowel de blootgestelde bevolking als de bijbehorende waarde van de economie kunnen groeien, hetgeen gecombineerd tot meer schade leidt.
De onderzoekers benadrukken dat economische groei niet alleen kan leiden tot meer schade, maar ook juist tot een betere omgang met rivieroverstromingen. Ze onderzochten kwetsbare gebieden waar de economische groei groot is in verhouding met het Bruto Nationaal Product.
Dr. Philip Ward (VU): 'Onze studie laat zien dat we met innovatie het risico op overstromingen met de bijbehorende schade moeten blijven verminderen; we moeten niet alleen letten op klimaatverandering maar op alle risicofactoren.'

Risico Zuidoost Azië factor 6 groter

Overstroming in Bangkok, 2011 (copyright SasilssolutionsShutterstock.com)Overstroming in Bangkok, 2011 (copyright SasilssolutionsShutterstock.com)

Wereldwijd verschillen de patronen. Eerdere studies maakten al duidelijk dat Zuidoost Azië een groot risico gaat lopen door klimaatverandering. Deze studie laat zien dat de impact van klimaatverandering overschaduwd wordt door het effect van economische groei. Samen maakt dat het risico op economische schade zes maal groter, berekend na correctie voor economische groei.
Als je kijkt naar de verschillen in groei tussen kwetsbare en voor rivieroverstromingen niet-kwetsbare gebieden, dan is in veel Afrikaanse landen klimaatverandering de belangrijkste risico-oorzaak. In laaggelegen Europese en Amerikaanse gebieden is de impact van economische groei en klimaatverandering op het overstromingsrisico relatief gering.

Eerder dit jaar ontwikkelden de onderzoekers samen met het World Resources Institute de tool 'Aqueduct Global Flood Analyzer'. Deze tool maakt het wereldwijde rivieroverstromingsrisico duidelijk voor het grote publiek. De Aqueduct tool wordt op dit moment uitgebreid met risico analyses van kust overstromingen en analyses van de haalbaarheid en effectiviteit van maatregelen die het risico op rivieroverstromingen verminderen.

Dit onderzoek werd uitgevoerd door dr. Hessel Winsemius (Deltares), Veni onderzoeker dr. Philip Ward (Instituut voor Milieuvraagstukken, Vrije Universiteit Amsterdam) en collega’s van het Planbureau voor de Leefomgeving en de Universiteit Utrecht.

Bron: NWO