Tentoonstelling Sterke verhalen - vijf eeuwen vertelcultuur: van Assepoester tot Faust

24 juni 2014

Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam is van 24 juni t/m 5 oktober 2014 de tentoonstelling Sterke verhalen te zien. De tentoonstelling brengt in beeld hoe de verhalen over Assepoester, Gullivers Reizen, Tijl Uilenspiegel, Cartouche en Faust tot op de dag van vandaag zijn overgeleverd. Speciale aandacht is er voor centsprenten en hoe deze vorm van populaire cultuur onze verhaaltraditie levend heeft gehouden. De tentoonstelling Sterke verhalen is een van de uitkomsten van het NWO-onderzoeksproject ‘Popularization and Media Strategies (1700–1900)’ van dr. Jeroen Salman van de Universiteit Utrecht.

Populaire cultuur in de achttiende en negentiende eeuw

Jeroen Salman, als onderzoeker aan het Instituur voor Cultureelwetenschappelijk Onderzoek (ICON) van de UU, doet onderzoek naar populaire cultuur en ontving van NWO financiering vanuit het programma Culturele dynamiek voor het project Popularization and Media Strategies (1700–1900). Dit project analyseert het proces van selectie en aanpassing in Nederlandse populaire literatuur uit de achttiende en negentiende eeuw. Liedjes en centsprenten staan hierbij centraal. Jeroen Salman is als gastconservator nauw betrokken bij de tentoonstelling.

Centsprenten

Centsprenten, goedkoop gedrukte vellen met plaatjes en praatjes, zijn een belangrijk medium in de achttiende en negentiende eeuw. Ze hebben de verhalen populair gemaakt en zo aan nieuwe generaties doorgegeven. Belangrijk in de tentoonstelling zijn de collecties van Arie van den Berg en Nico Boerma, verzamelaars van populair drukwerk. Ook uit de Theatercollectie (van het voormalig Theater Instituut Nederland) zijn opmerkelijke stukken gebruikt. Bovendien zijn er een bijzondere toverlantaarn, een opticakast en houten opbergtassen te zien. Een mini-documentaire, waarin verzamelaars en conservatoren aan het woord zijn, leidt de tentoonstelling in.

Detail van een prent uit de collectie BoermaDetail van een prent uit de collectie Boerma

Samenwerking met Meertens Instituut

Het ErfgoedLab – een ruimte voor een experimentele benadering van erfgoed – is voor Sterke verhalen omgedoopt tot MeertensLab. Hier wordt in samenwerking met het Meertens Instituut, onderzoeksinstituut voor Nederlandse taal en cultuur, aandacht besteed aan verhalenonderzoek. De twintigste-eeuwse verzamelaars van verhalen en liederen Dam Jaarsma en Ate Doornbosch worden uitgelicht. De bezoeker kan een korte documentaire en een mini-expositie over hen bekijken en hun verzameling beluisteren in een verhalen- en liederenbank.

 

Boek

Bij Uitgeverij Vantilt verschijnt een begeleidend boek van de hand van Jeroen Salman met bijdragen van Roeland Harms en Talitha Verheij: Sterke verhalen. Vijf eeuwen vertelcultuur (ISBN 978 94 6004 168 6, € 19,95). Vormgever van de tentoonstelling en het boek is Joost Grootens.

Bron: Universiteit van Amsterdam UvA

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Geesteswetenschappen

Programma

Culturele dynamiek

Speerpunt

Thema: Culturele dynamiek (2007-2010)