Meer kennis nodig over ouderen die niet langer willen leven

20 februari 2014

Meer kennis moet helderheid brengen in discussies over de problematiek van ouderen en het zelfgekozen levenseinde. Zo zijn cijfers en begrippen vaak niet eenduidig en liggen er nog veel sociaal-culturele, ethische en juridische vragen. Ook hulpverleners weten nog onvoldoende hoe zij ouderen met een doodswens kunnen helpen. Dit schrijven ZonMw en NWO Geesteswetenschappen in de gezamenlijke kennisagenda ‘Ouderen en het zelfgekozen levenseinde’ die op 19 februari 2014 verscheen.

Meer kennis moet helderheid brengen in discussies over de problematiek van ouderen en het zelfgekozen levenseinde

In de kennisagenda Ouderen en het zelfgekozen levenseinde gaan beide kennisorganisaties in op de problematiek van ouderen met een aanhoudende doodswens, zonder dat hier lijden als gevolg van een dodelijke ziekte aan ten grondslag ligt.

In het maatschappelijk en politiek debat lopen de emoties over dit onderwerp vaak hoog op. In opdracht van minister Schippers van Volksgezondheid en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie start binnenkort een commissie van wijzen die zich over de problematiek van deze ouderen buigt. ZonMw en NWO Geesteswetenschappen hebben een kennisagenda opgesteld die deze commissie bij haar werk kan gebruiken.

Omslag Ouderen en het zelfgekozen levenseinde

Profielen van ouderen

Uit deze agenda blijkt dat er al veel kennis rond dit onderwerp is, maar dat deze bij de deelnemers aan de discussie nog niet of onvoldoende bekend is. Ook worden belangrijke begrippen niet eenduidig gebruikt en worden beschikbare getallen verschillend geïnterpreteerd. Begrippen die vaak gebruikt worden, zijn ‘voltooid leven', ‘klaar met leven', ‘lijden aan het leven', ‘levensmoe' en ‘het zelfgekozen levenseinde'.

ZonMw en NWO Geesteswetenschappen dringen erop aan om deze al beschikbare kennis op korte termijn bij elkaar te brengen. Zo kunnen onderzoekers nagaan welke cijfers er bekend zijn over ouderen die weloverwogen hun leven willen beëindigen, welk ‘profiel' deze ouderen hebben, welke weg zij hierbij volgen en wat er over deze wegen – op basis van onderzoek en praktijk – bekend is. Sommigen vinden dat er in Nederland meer humane mogelijkheden moeten komen om deze ouderen de gelegenheid te geven hun leven te beëindigen. Anderen dringen juist aan op terughoudendheid.

 

Maatschappelijke context

Daarnaast signaleren ZonMw en NWO Geesteswetenschappen belangrijke vragen waarop nog onvoldoende antwoord is. Zo is het belangrijk dat onderzoek wordt gedaan naar wat het voor familieleden betekent als een oudere zegt het leven te willen beëindigen, naar de ethische en juridische vragen die bij dit onderwerp spelen, evenals naar de bredere culturele en maatschappelijke context waarin de discussie over ouderen en het zelfgekozen levenseinde plaatsheeft. Hieronder valt ook de vraag of de Nederlandse samenleving en de Nederlandse gezondheidszorg er voldoende in slagen om oudere mensen met een aanhoudende doodswens te ondersteunen. In onderzoek kan verkend worden of de manier waarop wij omgaan met en zorgen voor (zeer) oude mensen die een opeenstapeling van ouderdomskwalen hebben, ertoe bijdraagt dat sommigen van hen voor levensbeëindiging (willen) kiezen. Daarbij is ook inzicht nodig in de vraag of deze groep groter wordt.

 

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. Vooruitgang vraagt om onderzoek en ontwikkeling. ZonMw financiert gezondheidsonderzoek én stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

 


Bron: ZonMw

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Geesteswetenschappen ZonMw (gebied)

Speerpunt

Bevorderen van kennisbenutting (2011-2014)