Kritische reflectie op erfgoed als onderdeel van de geschiedenisles

8 oktober 2014

Onderwijsprojecten over erfgoed vormen een ideale context om middelbare scholieren kritisch te laten reflecteren op de betekenis die het verleden heeft in de ogen van henzelf en van anderen. Hiervoor zou binnen dergelijke projecten meer aandacht mogen komen, zegt onderzoeker Geerte Savenije (EUR). Op donderdag 9 oktober 2014 verdedigt ze haar proefschrift over dit onderwerp aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar onderzoek maakt deel uit van een programma dat door NWO gefinancierd is vanuit de Vrije competitie geesteswetenschappen.

Kritische reflectie op erfgoed als onderdeel van de geschiedenisles. Foto: Ebbert Olierook / MuseonFoto: Ebbert Olierook / Museon

Er zijn allerlei verwachtingen over de toegevoegde waarde van museumbezoek aan het geschiedeniscurriculum van middelbare scholieren. In de ogen van leerlingen zouden musea het verleden tot leven wekken, scholieren zouden meer waardering krijgen voor bepaald erfgoed en dit erfgoed meer gaan beschouwen als iets van henzelf. Hier is echter nauwelijks onderzoek naar gedaan. EUR-onderzoeker Geerte Savenije heeft uitgezocht hoe middelbare scholieren leren over gevoelige geschiedenis tijdens onderwijsprojecten waarin ze een museum of monument bezoeken.

 

Zij heeft aan de hand van twee onderwijsprojecten over erfgoed, één over slavernij en één over de Tweede Wereldoorlog, gekeken welk beeld leerlingen zich van deze onderwerpen vormden, en welke betekenis ze eraan gaven. Wat stellen leerlingen zich bij dit verleden voor? Welke perspectieven nemen ze in? Wat is voor hen het belang van deze thema's, en hoe is dat gerelateerd aan hun identiteit? 

Uit haar onderzoek blijkt dat de erfgoedprojecten de beelden van het verleden die leerlingen hadden verrijkten en concreter maakten; ze gingen zich meer verplaatsen in de levens van mensen die in het verleden leefden. De projecten gaven leerlingen bovendien zicht op de verschillende manieren waarop in de Nederlandse samenleving betekenis aan de geschiedenis wordt gegeven. Ook kregen ze de ruimte om hun eigen ideeën hierover te verkennen in relatie tot hun eigen identiteit. De projecten zouden volgens Geerte Savenije aan belang kunnen winnen wanneer er tevens aandacht zou zijn voor kritische reflectie: waarom wordt iets bewaard en wat zegt dat over onze samenleving? Een kritische reflectie over erfgoed zou een waardevolle toevoeging kunnen zijn aan het huidige geschiedeniscurriculum. 

Geerte Savenije verdedigt haar proefschrift Sensitive history under negotiation. Pupils' historical imagination and attribution of significance while engaged in heritage projects op donderdag 9 oktober 2014 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. 

Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Geesteswetenschappen

Programma

Vrije competitie

Speerpunt

Investeren in talent en vrij onderzoek (2011-2014)