Kleur rood verdwijnt langzaam uit schilderijen Van Gogh

8 december 2014

De blauwe irissen op Van Gogh's 'Veld met irissen bij Arles' waren ooit paars, blijkt op basis van wetenschappelijk onderzoek. Het rood verdwijnt namelijk langzaam uit de schilderijen van Van Gogh. De verkleuringen ontstaan doordat de rode kleurstof die Van Gogh in zijn verf gebruikte, sterk achteruit gaat. Dat concluderen wetenschappers die onderzoek doen naar het werk van Van Gogh. Ze vertellen over hun bevindingen in De Kennis van Nu op zondag 7 december (19.45 uur, NPO2). Het gaat om een gezamenlijk onderzoeksproject van wetenschappers van de Universiteit Tilburg, het Van Gogh Museum en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Het onderzoek is gefinancierd door NWO, vanuit het programma Science4Arts.

Rode verf verdwijnt uit de schilderijen van Van GoghRode verf verdwijnt uit de schilderijen van Van Gogh

Senior restaurator Ella Hendriks van het Van Gogh Museum doet onderzoek aan het schilderij Veld met irissen bij Arles dat Van Gogh in 1888 voltooide. Aan de hand van natuurwetenschappelijk onderzoek ontdekte zij dat de blauwe irissen ooit paars geweest moeten zijn en dat de rode verf in het schilderij steeds lichter wordt. Dit is het gevolg van de aantasting van rode lakpigmenten door licht.

Het verval van de kleuren is nu beter in kaart gebracht door het gebruik van computer modellering. Ella Hendriks vreest dat als er geen maatregelen worden genomen de kleurstof binnen enkele decennia zo goed als verdwenen is. Mogelijk moeten wereldwijd de normen voor belichting worden aangepast om de schilderijen tegen verkleuring te beschermen.

De schilderijen worden bij restauratie niet in het originele kleurenpalet hersteld. Maar de onderzoekers willen wel digitale reconstructies maken van hoe de werken er oorspronkelijk uit hebben gezien. Deze simulaties kunnen als uitgangspunt dienen bij het bepalen van nieuwe richtlijnen voor belichting. Het betrekken van informatici in de conservatie en restauratie van kunst is een nieuwe ontwikkeling.


Veld met irissen bij Arles - Vincent van Gogh 1888 Van Gogh MuseumVeld met irissen bij Arles - Vincent van Gogh 1888 Van Gogh Museum

Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Geesteswetenschappen Chemische Wetenschappen Exacte Wetenschappen

Programma

Science4Arts

Speerpunt

Samenwerken in thema's (2011-2014) Thema: Creatieve industrie (2011-2014)