Gevoel Turk én Nederlander te zijn staat politieke actie voor en door moslims in de weg

27 februari 2014

Turkse Nederlanders die zich zowel Turk als Nederlander voelen en denken dat moslims gediscrimineerd worden, identificeren zich minder met de islamitische gemeenschap in Nederland. Deze Turkse Nederlanders komen daardoor minder op voor de rechten van moslims. Dit blijkt uit een onderzoek van NWO-onderzoekers Borja Martinovic en Maykel Verkuyten van de Universiteit Utrecht onder 346 Turkse-Nederlanders. Ze publiceren hun bevindingen binnenkort in het British Journal of Social Psychology.

Turkse Nederlanders behoren tot de grootste etnische minderheidsgroep in Nederland. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat Turkse Nederlanders met een duale identiteit (die zich zowel Turk als Nederlander voelen) geneigd zijn om op te komen voor de positie van de Turkse minderheid in Nederland. Uit onderzoek van Martinovic en Verkuyten blijkt nu echter dat het voor Turkse Nederlanders minder vanzelfsprekend is om op te komen voor de religieuze groep waar zij toe behoren. Dit terwijl ongeveer 90 procent van de Turkse Nederlanders moslim is.

 

Turkse Nederlanders met duale identiteit die aangeven groepsdiscriminatie van moslims in Nederland te ervaren, blijken zich minder met moslims te identificeren en zodoende minder bereid te zijn om zich in te zetten voor de rechten van moslims. Turkse Nederlanders met een duale identiteit die niet het gevoel hebben dat moslims gediscrimineerd worden, hebben wel het idee dat hun Turks-Nederlandse en moslimidentiteit hand in hand kunnen gaan. Zij opperen dat de moslimgemeenschap meer (politiek) zichtbaar moet worden in het alledaagse leven.

Naast Turken die woonachtig zijn in Nederland hebben de onderzoekers ook 295 Turkse Duitsers ondervraagd. Markant verschil met de Nederlandse uitkomsten is dat de Turkse Duitsers met een duale identiteit zich hoe dan ook minder identificeerden met de moslimgemeenschap en daarom minder geneigd waren om zich in te zetten voor de positie van moslims, ongeacht de mate van discriminatie die ze ervoeren.

 

Positie in de samenleving

De 346 voor het onderzoek ondervraagde Turkse Nederlanders beantwoordden diverse vragen over de mate waarin en wijze waarop moslims op zouden moeten komen voor hun positie in de samenleving. Zo gaven de respondenten aan in hoeverre ze vonden dat moslims zich via een eigen politieke partij moesten verenigen en of ze recht moesten hebben op het uitzenden van islamitische televisieprogramma’s. Tevens werd geïnventariseerd in hoeverre moslims in actie zouden moeten komen om hun positie in Nederland te verbeteren, bijvoorbeeld via een demonstratie, petitie of door geld aan een pro-moslimcampagne te doneren. De respondenten gaven ook aan in hoeverre ze zich Turks-Nederlands en moslim voelen, en of ze vonden dat moslims in Nederland gediscrimineerd worden in bijvoorbeeld cafés en bij sollicitatiegesprekken.

 

Verklaring

‘Het kan zijn dat wanneer Turkse Nederlanders het idee hebben dat moslims gediscrimineerd worden, er wat hen betreft weinig ruimte overblijft om de positie van moslims te verbeteren en het zinloos voelt zich daarvoor in te spannen. Daarom kiezen ze ervoor zich enigszins te distantiëren van hun moslimidentiteit’, geeft Martinovic als mogelijke verklaring voor de onderzoeksresultaten. Hoewel het wenselijk is dat etnische minderheden zich verbonden voelen met de Nederlandse maatschappij, is het volgens de onderzoeker ook belangrijk dat zij kunnen opkomen voor de belangen van hun religieuze gemeenschap. Positievere aandacht voor moslims in bijvoorbeeld de media zou ertoe kunnen leiden dat meer Turkse-Nederlanders het idee krijgen dat moslims niet gediscrimineerd worden en zodoende gestimuleerd worden om politiek actief te worden.

 

Eindconferentie

Het onderzoek van Martinovic en Verkuyten maakt onderdeel uit van het NWO-programma Conflict en Veiligheid. Op woensdag 21 mei vindt de eindconferentie van dit onderzoeksprogramma plaats in Driebergen. Conflict en Veiligheid richtte zich onder meer op vraagstukken op het terrein van arbeidsconflicten, etnische conflicten, mensenrechten en de effectiviteit van interventies. De onderzoeksresultaten uit het programma bieden aanknopingspunten voor maatschappelijke organisaties en overheden om verschillende typen conflicten effectief aan te pakken. De opening van de conferentie is in handen van oud-minister Jan Pronk en emeritus hoogleraar Dirk Kruijt. 

Meer informatie


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Maatschappij- en Gedragswetenschappen WOTRO Science for Global Development

Programma

Conflict en veiligheid

Speerpunt

Samenwerken in thema's (2011-2014) Thema: Conflict en veiligheid (2007-2010)

Contact

Neem voor meer informatie contact op met de afdeling Communicatie, via +31 (0)70 344 07 29 of mail naar: