Eerste resultaten voor 3 centra voor systeembiologie

23 juli 2014

In Nijmegen een modelsysteem dat medicijnen test op het veroorzaken van vermoeidheid als bijwerking, in Amsterdam nieuwe combinatietherapieën voor onder meer darmkanker en in Groningen meer zicht op de moleculaire basis van veroudering. De 3 centra voor systeembiologie, die door NWO zijn opgezet in 2010, blijken halverwege de financieringstermijn veelbelovende onderzoeksresultaten te kunnen overleggen.

De resultaten van de drie centra voor systeembiologisch onderzoek die door NWO en ZonMw worden ondersteund, overstijgen de verwachtingen. Halverwege de financieringstermijn van zes jaar hebben ze alledrie een geïntegreerde structuur opgezet  waar vele disciplines nauw samenwerken in het hele spectrum van molecuul tot mens. Ook is het onderzoek dat zij verrichten voortreffelijk, aldus de evaluatiecommissie. Resultaten die pas aan het eind van de financieringsperiode werden verwacht, worden nu al voorzichtig in de kliniek toegepast.

3 centra

Wetenschapsjournalist Maarten Evenblij bezocht de centra en beschreef de vorderingen in een publicatie. In 2010 gaven NWO en ZonMw een bedrag uit van 13 mln euro binnen het programma Centra voor systeembiologie research. De 3 hoogst genoteerde aanvragen vielen alledrie binnen de 'rode' (medische) systeembiologie, te weten:

  • Systems Biology Centre for Energy Metabolism and Ageing (SBC-EMA, Groningen), onderzoekt het verband tussen stofwisseling en veroudering.
  • Cancer Systems Biology Centre (CSBC - NKI Amsterdam), onderzoekt borstkanker.
  • Centre for Systems Biology and Bioenergetics (CSBB - Nijmegen), onderzoekt de ontregeling van de energievoorziening in de cel.

 

Resultaten

In Nijmegen kunnen onderzoekers nu op de juiste manier spiercellen kweken. Een stof die vrije radicalen in mitochondriën aanpakt, is op weg naar klinische toepassing. En de onderzoekers hebben de molecuulstructuur van bepaalde cholesterolverlagers zo veranderd dat bijwerkingen zoals vermoeidheid en spierpijn verminderen. In Groningen beginnen de onderzoekers meer te begrijpen van het verouderingsproces. Veroudering is wellicht voorgeprogrammeerd als prijs voor het handhaven en herstellen van een stabiel cellulair evenwicht. De onderzoekers in Amsterdam zijn nu in staat om stukjes tumor van patiënten in het lab te kweken. Ze hebben vooruitgang geboekt in het meten van de effecten van bepaalde remmers op celgroei en overleving. Verder kunnen ze nu beter bepalen of een patiënt resistent is tegen remmers voor de behandeling van melanoomcellen en dikke darm tumoren. 

Links een jonge gistcel en rechts een oude gistcel

Rapport Systeembiologie


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Aard- en Levenswetenschappen ZonMw (gebied)

Programma

Centra voor systeembiologie research (CSBR)

Speerpunt

Thema: Systeembiologie (2007-2010)