Praktische toepasbare kennis over onderwijs ontstaat in communities

7 december 2012

Bruikbare kennis voor de onderwijspraktijk kan het beste ontstaan in situaties waarin wetenschappelijk onderzoekers en docenten uit de praktijk lokaal samenwerken. Belangrijk is dat onderzoekers en praktijkexperts gezamenlijk het ontwerp van nieuwe lesmethodes vormgeven, wat ook bijdraagt aan de professionalisering van docenten en aan de ontwikkeling van wetenschappelijk gefundeerde kennis over onderwijs. Dit concluderen prof. dr. Jules Pieters en dr. Joke Voogt (Universiteit Twente) op basis van twee afgesloten NWO-onderzoeken.

De onderzoekers analyseerden verschillende manieren waarop nieuwe kennis over onderwijs tot stand komt. Hierbij bleek dat een effectieve verbinding van onderzoek en praktijk vooral ontstaat bij samenwerking in kennisgemeenschappen (teacher communities) en bij ontwerponderzoek (design based research). Samenwerking tussen praktijkexperts en onderzoekers op basis van gelijkwaardigheid en wederzijdse acceptatie is een belangrijke basisvoorwaarde.

Liever praktische samenwerking dan nieuwe structuren

Door gezamenlijk nieuwe onderwijsvormen te ontwerpen, kunnen onderzoekers en docenten een natuurlijke verbinding maken tussen onderzoek en praktijk. Dit type praktische samenwerking is volgens de onderzoekers effectiever dan het creëren van nieuwe organisaties of structuren waarin onderzoek en praktijk worden samengebracht. 'Lokale samenwerkingsverbanden met een praktisch doel brengen onderzoek en praktijk samen, maar bovendien zorgen ze voor een uitbreiding van het ontwerp- en onderzoeksarsenaal van docenten', vertelt Jules Pieters.

Onderzoekers kunnen docenten helpen

Er is natuurlijk wel een verschil tussen hoe onderzoekers en hoe docenten omgaan met onderzoek doen en experimenteren met nieuwe onderwijsvormen. Pieters: 'Docenten willen vooral graag een praktisch probleem oplossen. Onderzoekers kunnen daarbij helpen en bovendien de docenten stimuleren om de eigen specifieke situatie te ontstijgen en naar het grotere geheel te kijken. Ook hebben we ontdekt dat docenten het succes van onderzoek doen vooral afmeten aan de behaalde leeropbrengsten. Logisch, maar er zijn ook andere belangrijke winstpunten te behalen, zoals een verdere stap in de eigen professionalisering en de ontwikkeling van wetenschappelijk gefundeerde kennis over onderwijzen en leren.'

Meer onderzoek naar communities nodig

Om beter te zicht te krijgen op het precieze effect van samenwerking in communities, adviseren de onderzoekers om meer onderzoek te doen naar teamsamenstelling, de aard van de ontwerptaken in communities, de rol van externe facilitatoren en de interactie tussen de teamleden.

Achtergrondinformatie

De projecten 'Naar een geïntegreerde R&D-aanpak voor kennisproductie, -disseminatie en -benutting' en 'Kennisproductie en kennisdisseminatie in het onderwijs' zijn gefinancierd door de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (PROO), een onderdeel van NWO, en zijn uitgevoerd door onderzoekers aan de Universiteit Twente. De resultaten zijn gepubliceerd via verschillende wetenschappelijke artikelen en bovendien in een tweetal bijdragen in de special issue over samenwerkingsvormen tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk van het tijdschrift Pedagogische Studiën, dat op 4 december 2012 is verschenen. Artikelen:

  • De stem van de praktijk: docentperspectieven op docentenontwerpteams, B. de Vries, H. Westbroek, A. Walraven en A. Handelzalts, in: Pedagogische Studiën, 89, 6, 388-398.
  • De R&D functie in het onderwijs: Drie modellen voor kennisbenutting en –productie J.Voogt, S. McKenney, N. Pareja Roblin, B.Ormel, en J. Pieters, in: Pedagogische Studiën, 89, 6, 338-349.
  • Teacher learning in collaborative curriculum design J. Voogt, H. Westbroek, A. Handelzalts, A. Walraven, S. McKenney, J. Pieters en B. de Vries, in: Teaching and Teacher Education, Volume 27, Issue 8, November 2011, p. 1235–1244.
  • Ormel, B. Pareja Roblin, N. D. McKenney, S.E., Voogt, J.M., Pieters, J.M. (in press) . Research-practice interactions as reported in recent design studies: Still promising, still hazy. Educational Technology, Research and Development. DOI 10.1007/s11423-012-9261-6

Meer informatie:

Prof. dr. Jules Pieters, J.M.Pieters@utwente.nl
Dr. Joke Voogt, J.M.Voogt@utwente.nl

Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programma

Programmaraad voor het onderwijsonderzoek (PROO)

Speerpunt

Samenwerken in thema's (2011-2014)