Toekenningen voor poolonderzoek op Rothera en Antarctica

2 mei 2011

Binnen het Nieuw Nederlands Polair Programma heeft het gebiedsbesuur van ALW vijf onderzoeksvoorstellen goedgekeurd ten behoeve van de mobiele laboratoria op Rothera en drie voor breder onderzoek op Antarctica.

 Rothera call:

  • Prof.dr. J.T.M. Elzenga, Temporal dynamics of the climate gas dimethyl sulphide (DMS) and related compounds in a changing Antarctic sea-ice environment.

In de atmosfeer boven Antarctica vinden heftige chemische reacties plaats tussen klimaatgassen, waarvan het resultaat in belangrijke mate het klimaat bepaalt. Veel klimaatgassen komen vrij tijdens algenbloei in het voorjaar. Sinds enkele decennia vindt snelle opwarming langs de westkust van de Antarctische Peninsula plaats, die zorgt voor grote veranderingen in zeeijsbedekking en daarmee gepaard gaande algenbloei. Hoe dit de productie van klimaatgas zal beïnvloeden is nog volkomen onbekend. De onderzoekers stellen voor om deze gassen met een nieuwe, door henzelf ontwikkelde, techniek te meten en zodoende belangrijke tijdseries te genereren ten behoeve van klimaatmodellen.

  • Dr. C.P.D. Brussaard, Antarctic phytoplankton in a changing world and its consequences for the lower pelagic food web (Antphirco)

Algen vormen de basis van de meeste voedselketens in zee en er zijn aanwijzingen dat productie en soortensamenstelling in Antarctische wateren veranderen als gevolg van klimaatveranderingen. Het is echter niet duidelijk hoe dit het functioneren van het voedselweb zal beïnvloeden en wat de gevolgen zullen zijn voor hogere organismen. De verwachte resultaten van dit project, met betrekking tot algengroei, sterftesnelheden door virusinfecties en begrazing, lipiden-samenstelling van (geïnfecteerde) algensoorten, en effect op lipiden-compositie van copepoden (en dus succesvolle overwintering), kunnen waardevolle inzichten verschaffen hoe de ecologisch belangrijke Antarctische wateren reageren op klimaatveranderingen.

  • Prof.dr.ir. H.J.W. de Baar, Seasonality of iron and other trace metals in relation to the rapidly changing ice/water cycle and plankton dynamics of the West Antarctic Peninsula

Het West Antarctisch schiereiland is één van de snelst opwarmende plaatsen ter wereld. Gletsjers smelten sneller, grote ooit permanente ijsvelden op zee verdwijnen, en jaarlijks zee-ijs is kortere tijd aanwezig in de winter. Als gevolg zullen de gehaltes in zeewater en zee-ijs van ijzer en andere spoorelementen (mangaan, kobalt, nikkel, koper en zink) veranderen. Deze spoormetalen zijn essentieel voor elk levend organisme, en dus voor hele ecosystemen. De onderzoekers willen voor het eerst de gehaltes van deze metalen meten in zeewater en zee-ijs in Marguerite baai, Antarctica.

  • Dr. C.H. Tijm-Reijmer, Freshwater fluxes and climate change in the Antarctic Peninsula: a combined observational and modelling approach

In dit project willen de aanvragers voor de periode 1989 tot heden met behulp van metingen van (automatische) weerstations en een regionaal atmosferisch klimaatmodel voor het eerst de flux van zoet water op het Antarctisch Schiereiland gaan bepalen. Het Antarctisch Schiereiland is het enige deel van Antarctica waar significante hoeveelheden smeltwater het hydrologische systeem van de gletsjers verlaat. Deze flux van zoet water bedreigt de omringende ijsplaten en vormt een belangrijke schakel in het Antarctische ecosysteem.

  • Prof.dr. A.G.J. Buma, Structuring of marine pelagic microbial communities by glacial meltwater in Ryder Bay, Antarctica

Sinds enkele decennia trekken gletsjers op het West-Antarctische Schiereiland (WAP) zich duidelijk aantoonbaar terug. De bijbehorende toename in smeltwater zal mariene gemeenschappen, waarvan microbiële organismen (fytoplankton, bacteriën) de basis vormen, sterk beïnvloeden, maar hoe dit gebeurt is niet bekend. Tijdens twee veldcampagnes in Ryder Bay (WAP) willen de aanvragers de invloed van smeltwater op microbiële activiteit, diversiteit en samenstelling onderzoeken.

 Antarctica call:

  • Prof.dr. H. Brinkhuis, Reconstructing the evolution and dynamics of the Antarctic cryosphere from Ocean Drilling; a dinoflagellate perspective

 Inzicht in de evolutie en dynamiek van het Antarctische land en zee-ijs (eco)systeem is van groot belang voor onze kennis van klimaatvariabiliteit en biogeochemische cycli. Onlangs verworven sedimentaire boorkernen (IODP 318) geven inzicht in de geschiedenis van Antarctische glaciatie van de afgelopen 34 miljoen jaar. Resten van dinoflagellaten (mariene algen) komen veel voor in dit sediment, soms als enige fossielgroep. Dit project behelst de studie van deze algengroep om de evolutie van de Antarctische ecosystemen in kaart te brengen.

  • Dr. B.C. Gunter, Separating GIA and ice mass change signals in Antarctica using satellite data

 Deze studie heeft als doel de schatting van Antarctische ijsmassa veranderingen te verbeteren, door het combineren van de sterke punten van drie onafhankelijke typen satelliettechnieken (altimetrie, gravitationele versnellingen en bewegingen van GPS stations). De verwachtte eindproducten zullen de kennis van twee sleutelcomponenten (postglaciale bodembeweging en veranderingen in de Antarctische ijsmassa) in het globale klimaatsysteem verbeteren.

  • Prof.dr. M.R. van den Broeke, Modelling the Antarctic firn layer for improved estimates of remotely-sensed ice mass changes

Voor een correcte interpretatie van satellieten die hoogte-, massa-, en snelheidveranderingen van de Antarctische ijskap meten, moeten een correctie worden gemaakt voor veranderingen in de dikte en massa van de firnlaag die de ijskap bedekt. In dit project wordt de firnlaag gemodelleerd door middel van een sneeuwcompactie model dat wordt aangedreven door een regionaal klimaatmodel. De resultaten stellen de onderzoekers in staat om schattingen van de huidige en toekomstige bijdrage van de Antarctische ijskap aan zeespiegelstijging te verbeteren en verfijnen.

Bron: NWO