Presentaties

Bessensap 2019

Bessensap 2019 bood een gevarieerd programma met een plenaire keynote door Richard Wiseman, onderzoekspresentaties en diverse workshops.

Direct naar


> Botsende belangen: wetenschap vs. samenleving in onderzoek naar digitalisering

Sanne Groen | s.groen@rathenau.nl

Je kunt je een leven zonder smartphone, social media of internet waarschijnlijk niet meer voorstellen. Technologische innovaties hebben de wereld een stuk efficiënter gemaakt. Toch is het zaak om kritisch te blijven kijken naar de impact van digitalisering. Het Rathenau Instituut onderzoekt hoe techniek en innovatie ons dagelijks leven beïnvloeden.

In deze interactieve presentatie liet communicatieadviseur Sanne Groen zien hoe zij de maatschappij betrekken bij hun onderzoek naar technologische ontwikkelingen. Hoe vind je daarbij de balans tussen wetenschappelijke nuance aan de ene kant en het aanspreken van je publiek aan de andere kant? Hoe krijg je zulke thema’s op de maatschappelijke en politieke agenda?

Overzicht onderzoekspresentaties


> Doden zeggen niks: hoe te communiceren over diffuse gezondheidsrisico's?

Arnout Jaspers | arnoutjaspers@gmail.com

Het is schering en inslag in de media: 'Y veroorzaakt X doden per jaar'. De lijst met dingen waar we collectief aan doodgaan wordt steeds langer, en vergezochter. Zo sterven er jaarlijks 700 Nederlanders aan geluidshinder – méér dan aan verkeersongelukken. Anderzijds, jaarlijks ontsnappen 6500 Nederlanders aan de dood doordat we vaak fietsen. In zijn workshop liet Arnout Jaspers zien wat er niet deugt aan de wijze waarop zelfs grote internationale organisaties als de WHO rapporteren, en alternatieven bespreken. Toehoorders werden uitgedaagd mee te denken over de optimale manier om het effect van diffuse risico's op een bevolking te communiceren.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Gulzige zwarte gaten

Peter Jonker | p.jonker@sron.nl

De eerste foto van de contouren van een zwart gat, in april van dit jaar (2019) gepubliceerd, was vanzelfsprekend een mijlpaal in de geschiedenis van de astronomie. Tot dan toe konden sterrenkundigen het bestaan van zwarte gaten wel afleiden of berekenen, maar de visuele bevestiging ontbrak. De foto bevestigde ook dat een zwart gat inderdaad een waarnemingshorizon heeft. Maar er komen meer grote doorbraken aan.

Zo kunnen we de massa en draaisnelheid - de twee eigenschappen die een zwart gat compleet beschrijven - steeds nauwkeuriger vaststellen. Dat betekent dat we de verschillende soorten zwarte gaten beter van elkaar kunnen onderscheiden, en dat we ze kunnen gaan benutten als kosmische laboratoria waarin we enkele van de grootste vragen uit de astrofysica kunnen beantwoorden. Hoe past Einsteins algemene relativiteitstheorie in een kwantummechanisch beeld van ons heelal? Wat is donkere materie? En wat is donkere energie? Astrofysicus Peter Jonker besprak nieuwe methoden om zwarte gaten te bestuderen. En vooral wat we kunnen leren van zwarte gaten die sterren verorberen als ze te dicht in de buurt komen.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Bullet points: hoe vermijd je ze

Hermen Visser|hermen@visservisible.com

Het bijwonen van een powerpointpresentatie kan een verzoeking zijn. Zeker als de spreker je een schier eindeloze reeks slides vol bullet points voorschotelt. Terwijl jij probeert chocola te maken van de teksten, gaan de gesproken woorden van de spreker langs je heen. Een gemiste kans en zonde van de tijd. Toch is het gebruik van bullet points in de wetenschappelijke wereld hardnekkig. Wat is daar eigenlijk mis mee? Hoe vertaal je een lijst bullet points naar een visuele representatie van je ideeën die beter werkt? En wanneer zijn bullet points geoorloofd? Een praktische workshop.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Europa: a taste of an extraterrestrial ocean

Hans Huybrighs | hans.huybrighs@esa.int

Hidden under the surface of Jupiter's ice-covered moons are water oceans. Where there is liquid water, there could be life. Because of the ice's thickness, peeking through it is easier said than done, however. How then, might we be able to get a taste of what's really in these oceans?

There is another way: water escapes through cracks in the ice water, forming eruption plumes more than a 100 km high. Europa is essentially spreading free samples for us. To get a taste of what is inside this moon's ocean we have to fly through the cloud of escaping material and take samples. Currently two space missions are being prepared that will visit this moon in the 2030s. This research involves studying how the material spreads through space, so that when we get there, we will know the best ways of detecting it.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Stamcellen als alternatief voor dierproeven

Berend van Meer |bjvanmeer@gmail.com

Meestal worden dierproeven gebruikt om te testen of nieuwe medicijnen schadelijk zijn voor menselijke organen. Het hart is daarbij één van de belangrijkste organen die vatbaar is voor schade. Helaas zijn deze voorspellingen niet altijd accuraat en dat is niet alleen een verspilling van dierproeven, maar ook van geld. Met behulp van menselijke stamcellen maken wij “mini-hartjes” met als doel betrouwbaardere en efficiëntere voorspellingen te maken zonder gebruik van dierproeven.

In dit onderzoek hebben we aan deze gedifferentieerde hartspiercellen medicijnen toegevoegd om te testen of ze het hart beïnvloeden. Dit konden we meten door duizend foto’s per seconde te maken van de cellen terwijl ze samentrekken. Met behulp van deze fotoreeksen konden we de elektrische activiteit, interne calcium concentratie en de samentrekking van de hartspiercellen accuraat meten. Via een blinde test is aangetoond dat modellen gebaseerd op menselijke stamcellen vergelijkbaar of beter zijn dan dierproeven voor het voorspellen van effecten op het hart voor de reeks geteste medicijnen.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Living Plastics: how to bring materials to life?

Ghislaine Vantomme | G.Vantomme@tue.nl

Imagine you take your phone and you drop it on the floor. The screen is broken and you need to replace it. How great would it be if the screen could repair itself? Or if the screen could move so that you will feel it pumping up under your fingers? I am a chemist and I look for strategies to bring materials to life.

To achieve this challenge, we need to control the structure of the materials at the molecular level. The aim is to understand how molecules come together and interact into complex structures with a function. The interactions between the molecules are constituted of reversible non-covalent bonds. These are labile bonds that can form, break and reform. By understanding how these bonds form and how to control their reactivity, we can translate their dynamicity into the material. So that we can make plastics able to repair themselves or to move like is they were alive.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Citizens' positive safety perceptions in public spaces in Rotterdam

Ilona Suojanen |i.i.suojanen@rsm.nl

The Western world has never been this safe before, yet levels of stress and worry are increasing. As a majority of people now tend to live in cities, innovative ways to tackle citizens’ insecurities and fears are needed. Smart decisions in planning safe urban places should be guided by the question of how citizens’ perceived safety in cities can be improved.

This research, using an exploratory approach of visual and narrative methods, develops a framework that captures aspects which lead to safety perceptions as a positive experience. It contains three main themes that support safety perceptions in public spaces: place, social presence and information. Safety perceptions are always a combination of multiple dimensions and aspects, and although safety is often divided into physical and mental safety, participants do refer to both of these interchangeably. Overall, this study contributes to the recent discussions about alternative approaches to safety and offers insights into the nature of safety as a positive experience in public spaces in Rotterdam.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Populariseren van wetenschap: noodzaak voor wetenschapper en journalist

Jim Jansen | Jim@newscientist.nl

Wetenschappers van nu zijn soms ware sterren. Wat Johan Cruijff voor het voetbal was, is Robbert Dijkgraaf voor de wetenschap. Erik Scherder staand op tafel bij DWDD en Ionica Smeets die de wetenschapsquiz presenteert. Wetenschap is overal – op het podium, via podcasts en in print – en dat is goed. Voor de maatschappij, de wetenschap en de journalistiek. Jim Jansen, hoofdredacteur van New Scientist, nam de toehoorders in een interactieve lezing mee in de wereld van content en context: interviews, inhoud, innovatie en instagram. Met een gastrol voor deeltjesfysicus Ivo van Vulpen (fanatiek twitteraar en auteur van De melodie van de natuur).

Overzicht onderzoekspresentaties


> Reproduceerbare resultaten: beter hypothese toetsen met minder research waste

Peter Grunwald |pdg@cwi.nl
 

Een schrikbarend hoog percentage wetenschappelijke resultaten is niet reproduceerbaar. Een (onderbelichte) oorzaak is: stel, we toetsen een nieuw geneesmiddel in een clinical trial, met veelbelovend maar niet doorslaggevend resultaat. Dan wordt er een tweede (en eventueel derde, vierde,...) toets gedaan, en de resultaten worden in een meta-analyse op een hoop geveegd. Dit gebeurt voortdurend, maar de huidige methode van hypothesetoetsen, met p-waardes, is hier volstrekt niet op berekend: doorgaan met data vergaren omdat de resultaten veelbelovend zijn, leidt tot sterke overschatting van de gevonden effecten. Wij hebben een nieuwe manier van hypothesetoetsen ontwikkeld, 'safe testing' waarbij je mag doorgaan zolang je wilt: resultaten van verschillende studies kunnen probleemloos gecombineerd worden.

Overzicht onderzoekspresentaties


> De wereld beschimmelt

Han Wösten | H.A.B.Wosten@uu.nl

Plasticafval en de productie van leer en bouwmaterialen zijn voorbeelden van vervuilende materialen of productieprocessen. Deze materialen moeten dus worden vervangen door duurzame alternatieven. Schimmelmaterialen zijn zo’n alternatief. Schimmels groeien op laagwaardige afvalstromen zoals stro en zaagsel. Door de groei in een bepaald stadium te stoppen en het verder op te werken kunnen we plastic-achtige, leerachtige of hout-achtige materialen produceren. We maken dus gebruik van hernieuwbare bronnen. Daarnaast, als we het product niet langer nodig hebben dan kan het weer dienen als voedsel voor schimmels voor nieuwe materialen of we kunnen het gewoon laten composteren om te dienen als organische mest.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Poppetjes, pijltjes en planeten - Lessen van zeven jaar wetenschapsanimeren.

Bruno van Wayenburg | bruno@xs4all.nl

Animatie en complexe wetenschap zijn voor elkaar gemaakt. In deze workshop gaf Van Wayenburg een bliksemcursus animatie voor wetenschappers en wetenschapscommunicatoren. Aan de hand van de heilige zeveneenheid der animatie: script, storyboard, voiceover, illustraties, animatie, geluid, aftiteling, en aan de hand van in de harde praktijk geleerde animatielevenslessen (geïllustreerd met voorbeelden van hoe het niet moet). Daarna konden toehoorders in koppels een paar seconden eigen animatie opnemen met hulp van de eenvoudige gratis animatie-app FlipaClip.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Sensors without batteries [TBD]

Nima Tolou | n.tolou@tudelft.nl

As the Internet of Things (IoT) becomes a reality, there will be a need for trillions of sensors to enable the development of ‘smart cities’ and ‘smart industries’, for example to conduct preventive maintenance in industry, to track shipping containers, and to make all kinds of processes more sustainable, safer and more efficient. However, all of these sensors will require batteries. 

This presentation focuses on the challenge patients face regarding a power supply for their medical implants and the supply of power for IoT applications. While batteries might not be something a person necessarily notices, replacing them can be a different story altogether. Indeed, they cause serious environmental damage and pose a risk to patients’ lives. Take a pacemaker, for example. A patient has to have surgery at least three times to replace the battery that is meant to keep them alive. Harvesting energy from everyday motion – otherwise wasted — is a new approach to energy supply for all these types of low-power devices. This talk will introduce wide-band energy harvesters and some field test examples of ‘self-powered’ wireless sensors for IoT, and the presentation will also show medical applications.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Kun je met je gedachtes een computer besturen?

Jinne Geelen | j.e.geelen@tudelft.nl

In Nederland leven waarschijnlijk meer dan honderd mensen met het locked-in syndroom (LIS), een aandoening waarbij je 'opgesloten' zit in je eigen lichaam. Je krijgt nog alles mee van wat er om je heen gebeurt maar kan hier niet of nauwelijks meer op reageren. Ons doel is om deze mensen een nieuwe manier van communiceren te bieden, door de hersenen direct aan te sluiten aan een computer. Een brein-computer-interface, ofwel BCI.

Om de menselijke hersenen en machines zo goed mogelijk te laten samenwerken hebben we kennis nodig van veel verschillende vakgebieden en we werken daarom samen met het UMC Utrecht. We willen beter begrijpen hoe de hersenen werken en daarbij kijken we onder andere naar de aansturing van de handen. Uiteindelijk willen we namelijk de LIS patiënten gebarentaal aanleren en deze gebaren direct uitlezen met een BCI. Hiermee hopen we deze mensen meer zelfstandigheid te geven door BCI voor thuis gebruik beschikbaar te maken, zodat zij beter met vrienden, familie en zorgverleners kunnen communiceren.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Games that win you over: influences and mechanisms of persuasive games

Ruud Jacobs|r.s.jacobs@utwente.nl

People are playing games more than ever before and the group of people that can be described as ‘gamers’ is becoming broader each year. At the same time, games are maturing: though the medium is still often associated with mindlessness and violence, players are increasingly recognising that certain game experiences are moving them on an emotional level, motivating them to reflect on their place in the world. Game developers are able to embed meaningful messages in their games with staggering finesse. Nowhere is this more apparent than with persuasive games, which have been developed with the primary intention of making players think about a certain topic and even change players’ real-world behaviour. By researching persuasive games on topics as diverse as slavery practices in Uzbekistan, abuse in romantic relationships, and even the dangers of using WhatsApp while driving, it has not only become clear that these games are affecting their players, but also how they are affecting them. More specifically, this presentation will discuss two recent studies that showed that the gameplay (the way in which the player interacts with the game world) in a persuasive game can be designed to offer a persuasive message independently of the rest of the experience. Player actions generate feedback from the game world, leading players to draw their own conclusions about how the real world works. This presentation will explain this persuasive mechanism (called ‘procedural rhetoric’) using example games that have been developed by Dutch and international individuals and organisations.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Bystander Intervention in Violence

Marie Rosenkrantz Lindegaard | MLindegaard@nscr.nl

Imagine witnessing an armed robbery while shopping, or a street fight when walking home. What would you do? Would you intervene? And, what would happen if you did? Half a century of research based on experiments in laboratory settings found that in the presence of others, bystanders are passive when they witness someone in need of help. My research, based on analysis of Closed Circuit Television (CCTV) camera recordings of conflicts in public in Amsterdam but also in Cape Town, Copenhagen and Lancaster, shows that in real life, many bystanders alone and in the presence of others take an active role. In this talk, I elaborate on the frequencies of bystander intervention, I reflect on the circumstances that bring bystanders into action, and I discuss the benign and harmful consequences of their actions for themselves and others. My research shows that bystanders may be a resource for public safety as they play a crucial role in regulating violence in public. Bystanders tend to be present when the police are absent. The question is how we can optimize their role in violence prevention.

Overzicht onderzoekspresentaties


> The honest truth about dishonesty

Bruno Verschuere | b.j.verschuere@uva.nl

Onderzoeker Bruno Verschuere en striptekenaar Jan Cleijne hebben de handen ineen geslagen om wetenschappelijk onderzoek bij een breed publiek kenbaar te maken. In een korte strip wordt een wetenschappelijke studie of inzicht op een leuke manier toegankelijk gemaakt. Kortweg: Single Page Science Comics. Op Bessensap presenteren zij hun eerste wetenschapsstrip: de waarheid over liegen. Deze strip beschrijft psychologisch onderzoek naar liegen. Het gaat met name om de zoektocht naar waarom mensen liegen. Zou het kunnen dat we geneigd zijn ons zelfbelang te maximaliseren zodat we onder druk (stress, moeheid) aan de verleiding bezwijken en liegen? Tot dat besluit kwam een befaamde studie in 2012. Verschuere en collega's hielden die bevinding kritisch tegen het licht en kwamen in een reeks replicatiestudies tot een ander resultaat....

Overzicht onderzoekspresentaties


> Speeddaten met journalisten

 

Speeddaten met journalisten van Een Vandaag, Nieuws en Co, Elsevier Weekblad, BNR nieuwsradio, Quest en Science ON AIR

Welk onderzoeksresultaten halen de media, en welke niet? Wordt het onderzoek dan altijd goed vertaald, of is daar nog ruimte voor verbetering? Ga er 5 minuten over in gesprek met een (wetenschaps)journalist van bijvoorbeeld EenVandaag Nieuws en Co, Elsevier Weekblad, BNR nieuwsradio, Quest of Science ON AIR bij de speeddatesessie!

Overzicht onderzoekspresentaties


> Klikt het? De digitale relatie tussen journalisten en hun publiek

Mijke Slot |slot@eshcc.eur.nl

In een tijdperk van overvloedige informatie en entertainment zijn kliks voor nieuwsorganisaties belangrijker dan ooit. Daarnaast hebben nieuwsorganisaties een belangrijke publieke taak. Ze moeten ons informeren in het geval van verkiezingen, politieke beslissingen, of het klimaat. Het punt is dat niet alle waardevolle informatie even boeiend is.

Journalisten weten dan ook dat artikelen over de provinciale verkiezingen minder aandacht krijgen dan artikelen over de scheidingsperikelen van beroemde voetballers. En dat is het publieksdilemma in de journalistiek. Een van de valkuilen is dat nieuwsproducenten zich kunnen verliezen in de strijd om de kliks, en eerder kiezen voor wat scoort in plaats van wat maatschappelijk relevant is. Zeker in een tijd waarin we veel praten over clickbait en disinformatie, is het daarom waardevol om meer zicht te krijgen op de relatie tussen journalisten en publiek in het digitale domein. Mijke Slot interviewde de afgelopen maanden 40 journalisten van landelijke en regionale nieuwsorganisaties in Nederland over de manieren waarop online technologieën hun werkpraktijken, rolbeleving en de perceptie die ze hebben van hun publiek, beïnvloeden.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Lessen van #fitboyMaarten

Maarten Keulemans | maarten.keulemans@persgroep.net

 

Als wetenschapsredacteur moet je soms ook de gekste dingen doen om je publiek te bereiken. Zo stond Maarten Keulemans (De Volkskrant) afgelopen jaar opeens in een sportschool om op camera uit te leggen wat de gezondste groente is, of de oudste sport ter wereld wel een sport is en of een powernap echt wel zoveel power geeft. #FitboyMaarten was op Bessensap om zichzelf te verantwoorden – en wat je er als wetenschapper en wetenschapsjournalist van kunt leren.

Overzicht onderzoekspresentaties

> Kleurrijk opereren: licht aan het einde van de tunnel.

Judith Hentzen | j.e.k.r.hentzen@umcg.nl

Een dagelijks dilemma voor iedere chirurg die kankerpatiënten opereert: is de tumor volledig verwijderd of blijven er nog kankercellen achter? Op dit moment zijn er op de operatiekamer geen hulpmiddelen voorhanden om kwaadaardig van goedaardig weefsel te kunnen onderscheiden. Maar dat verandert snel! Sinds 2004 verrichten we in het UMC Groningen steeds meer onderzoek naar tumorbindende fluorescerende kleurstoffen die kankercellen laten oplichten. Voor de operatie krijgt de patiënt een fluorescerende kleurstof ingespoten die vervolgens hecht aan kankercellen. Tijdens de operatie kan de chirurg met een geavanceerd camerasysteem meteen beoordelen waar de fluorescerende kankercellen zich precies bevinden. Tumoren en uitzaaiingen worden zo makkelijker tijdens de operatie in beeld gebracht en verwijderd.
Recent zijn via deze techniek ook uitzaaiingen van dikke darmkanker "life" zichtbaar gemaakt. Omdat we met het blote oog tijdens een kijkoperatie vaak kleine uitzaaiingen missen, zetten we in ons nieuwste onderzoek fluorescentie tijdens de kijkoperatie in om zo de uitgebreidheid van deze kleine uitzaaiingen beter te kunnen beoordelen. 

Overzicht onderzoekspresentaties

> Een gevoelig oor voor neutrino's

Ernst-Jan Buis  | ernst-jan.buis@tno.nl

Van alle elementaire deeltjes die we kennen zijn neutrino's misschien wel de meest raadselachtige. In de studie van neutrino's ligt wellicht een sleutel tot nieuwe fundamentele fysica. Tegelijkertijd kunnen neutrino's uit de kosmos ook unieke informatie leveren over tal van astrofysische objecten. Omdat de kans op interactie van neutrino's met materie laag is, is een groot detectievolume nodig. Met de bouw van een neutrinotelescoop waarin deeltjes met geluid kunnen worden gedetecteerd, zou het benodigde volume bereikt kunnen worden. Als een kosmische neutrino in zee terecht komt en een interactie aangaat, dan zal het zijn energie in het water achterlaten. Als deze energie hoog genoeg is, veroorzaakt dat een geluidssignaal. Met een duizendtal hydrofoons op de bodem van de Middellandse Zee willen we op basis van glasvezeltechnologie een extreem groot sensornetwerk van minimaal 1000 km³ realiseren. Dat zou groot genoeg moeten zijn om neutrino's met de allerhoogste energie te kunnen detecteren.

Overzicht onderzoekspresentaties

> Tulips then, Bitcoins now. Is there any real value to Bitcoin?

Albert Menkveld | albertjmenkveld@gmail.com

Are Bitcoins just the latest fad? A pure bubble? Perhaps not. The Bitcoin case offers an example of how technology allows an economy to divorce itself from legacy institutions for basic services, such as payment. The government or the banking system are no longer needed to administer basic money transfers. Cryptocurrencies offer an alternative.

In a recent study we test using a decade of Bitcoin pricing data, whether Bitcoin serves as a currency. By and large, we find confirmative evidence. There is, of course, the larger question of whether a cryptocurrency could overtake traditional money, and in what shape or form it could do so. Exciting issues to think about deeply!

Overzicht onderzoekspresentaties

> De Wetenschap: vijand van het volk?

Michel van Baal | M.vanBaal@tudelft.nl

Ook in Nederland is de aanval van het populisme op wetenschap en journalistiek, ‘vijanden van het volk’ geopend. Wat betekent dat voor het publieke debat, en hoe gaan we daar vanuit ‘de wetenschap’ mee om. Werken ‘de feiten’ wel zoals we zouden willen? In een interactieve workshop dagen Roy Meijer en Michel van Baal je uit om in de huid van een populist te kruipen en de wetenschap eens lekker kapot te framen. Om daarna te bedenken hoe we met deze aanval om moeten gaan. En natuurlijk valt er iets te winnen: iemand gaat naar huis met ‘Het Gouden Frame’.

Overzicht onderzoekspresentaties

> Screw het persbericht! Andere vormen van publieksbereik

Marcia van Woensel | marcia@marciavanwoensel.nl

Hoe kun je tijdens je onderzoek al publiek bereiken, de journalist betrekken of publiek zelfs laten deelnemen aan je onderzoek? Hoe kun je zonder persbericht media-aandacht genereren? In deze workshop gaan we aan de slag met alternatieve vormen van publieksbereik. We kijken naar voorbeelden en helpen je de juiste vragen te stellen om jouw onderzoek bij je doelgroep onder de aandacht te brengen. Voor wetenschappers, wetenschapscommunicatoren én wetenschapsjournalisten die op zoek zijn naar een andere aanpak.

Overzicht onderzoekspresentaties

> IJswater als toekomstvoorspeller?

Dick Thijssen | dick.thijssen@radboudumc.nl

Vrijwel iedereen krijgt vroeg of laat te maken met risicoinschatting voor hart-/vaatziekten. Wij hebben een simpele, nieuwe test ontwikkeld die hart-/vaatziekten beter kan voorspellen dan de huidige medische zorg. We maken daarbij gebruik van ijswater om te voorspellen of iemand hart- en vaatziekten krijgt. Onlangs werden de resultaten van het onderzoek naar deze nieuwe test gepubliceerd in Annals of Surgery.

Je hand in ijswater stoppen zorgt bij gezonde mensen voor een stressreactie die bloedvaten rond het hart vergroot. Bij patiënten met hart- en vaatziekten gebeurt juist het omgekeerde: de bloedvaten worden kleiner. Deze bloedvaten zijn heel lastig te onderzoeken. Opvallend genoeg laat de halsslagader exact dezelfde reactie zien. Dit bloedvat is gemakkelijk voelbaar en meetbaar. De ijswatertest is uitgevoerd bij patiënten met etalagebenen en er is onderzocht wie binnen een jaar een hart- en vaatprobleem kreeg. De patiënten waarbij de halsslagader kleiner werd tijdens de ijswatertest hadden maar liefst vier keer meer kans op een hart- en vaatprobleem dan patiënten waarbij de halsslagader groter werd. 

Overzicht onderzoekspresentaties


> Maak de voice-over van jouw onderzoek

Lucas Keijning | www.lucaskeijning.nl/

Stel, Hollywood maakt een peperdure film over jouw onderzoek of je journalistieke werk. Hoe klinkt de voice-over van de trailer? In deze workshop leer je in een aantal stappen hoe je storytelling kunt toepassen in je werk. Wat kenmerkt jou? Wat is je doel? En wat staat dat doel in de weg? Door te zoeken naar die spanning, leer je je verhaal spectaculair te verkopen aan een breed publiek.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Katie Bouman en de trollen van het zwarte gat

Marieke Baan | H.M.Baan@uva.nl

Miljoenen mensen wereldwijd zagen in april het nieuws voorbij komen: 'Er is voor het eerst een foto van een zwart gat gemaakt, en dit is de vrouw achter die foto!' De jonge sterrenkundige Katie Bouman werd door talloze media bejubeld. Maar al snel kwam een tegengolf op gang, van mensen die haar online neersabelden. Want: Bouman bleek helemaal niet verantwoordelijk voor die roemruchte foto. Wat ging hier mis? En wat kunnen wetenschappers, voorlichters en journalisten van deze kwestie leren? Ontdek het tijdens deze workshop, met een analyse en debat met de zaal.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Looking at paintings on a molecular scale

Joen Hermans |j.j.hermans@uva.nl
 

What does a Van Gogh painting have in common with a golf ball? On a molecular scale, there are surprising similarities between the outer shell of a golf ball and the oil paint used by Van Gogh and his contemporaries. These similarities have important consequences for the conservation and restoration of paintings. The white pigment commonly used by Van Gogh (zinc white) reacts rather easily with the binding medium in oil paint. This reaction causes the zinc to nestle between the molecular chains of the binder. Recently, we managed to map the exact environment around zinc in oil paint with a complex type of infrared spectroscopy. The molecular structure around zinc in oil paint turns out to be identical to that of the zinc in the shell of golf balls and similar plastics. While the zinc in golf balls makes sure they are scratch resistant and flexible, the zinc in oil paint has a tendency to accelerate chemical reactions that break down the oil paint. This new knowledge is extremely helpful in our research on the influence of indoor climates on the lifetime of a painting. Additionally, these discoveries make it possible to determine which paintings are most sensitive to further ageing and degradation.

Overzicht onderzoekspresentaties


> Polarisatie in het energiedebat: windterroristen versus klimaatdrammers

Sanne Akerboom | s.akerboom@uu.nl

De Nederlandse energietransitie krijgt steeds meer vorm. Met een doelstelling van 49% CO2 emissiereductie, een Klimaatwet en een Klimaatakkoord moet Nederland voorloper worden in Europa. De realiteit is anders: Nederland hangt onderaan het lijstje van Europese landen op het gebied van CO2-reductie en het aandeel hernieuwbare energie. 
Niet eerder is er in Nederland zoveel aandacht geweest voor het klimaat en duurzame energie. Het staat hoog op de politieke agenda en de klimaatmars trok 40.000 mensen naar Amsterdam in de stromende regen. Aan de andere kant is er een toenemende groep tegen klimaatbeleid, zowel in de politiek als in de maatschappij. Met name windenergie op land roept veel weerstand op in de maatschappij; de AIVD heeft 'windextremisme' zelfs aangemerkt als reële dreiging. 
Tussen de twee standpunten, meer en ambitieuzer en géén klimaatbeleid, bestaat veel onbegrip. Nederland moet zich tussen deze twee kampen bewegen en is gehouden aan internationale en Europese afspraken en doelstellingen. De spanning die optreedt tussen deze doelstellingen en lokale uitvoering moet overkomen worden. Deze presentatie gaat in op de ontwikkelingen en mogelijke oplossingen.

Overzicht onderzoekspresentaties


Quiz: vak-kennis

Anouk Broersma |www.anoukbroersma.nl/
 


Vak-kennis, dé quiz met vragen over allerlei takken van wetenschap. Per vraag zijn er vier mogelijke antwoorden, corresponderend met vier vakken in de zaal. Wetenschap is een vak. Wie staat er bij elke vraag in het juiste vak en wordt vak-kenner van 2019?

Overzicht onderzoekspresentaties


> Artificial vision for sight restoration in the blind

Xing Chen | x.chen@nin.knaw.nl

Blindness affects 40 million people across the world, and this number is expected to increase to 115 million by 2050, due to the ageing of society. Since the 1960s, researchers have shown that when the visual cortex is electrically stimulated through an electrode, this produces the perception of a dot of light, known as a 'phosphene.' Our goal is to develop a brain implant that will allow blind people to regain functional vision, so they are able to recognise people and objects, navigate more confidently, and live more independent lives.

Our consortium is working on numerous aspects of the implantable system. We perform tests in normally sighted monkeys that have been trained to recognise simple shapes on a computer screen, such as letters. We implanted over a thousand electrodes in two animals, allowing us to generate hundreds of phosphenes. Recently, we proved that it is possible for the monkeys to recognise artificially generated shapes composed of phosphenes – just as they recognise visually presented shapes composed of dots. This demonstrates the life-transforming potential that such technology holds for those who have lost their sight.

Overzicht onderzoekspresentaties