Wiskundeclusters

Actielijn : Bundeling van krachten
Penvoerderschap : EW
Indienen : Nee, een nieuwe ronde is (nog) onzeker

Doel

Door de toenemende betrokkenheid van de wiskunde bij andere disciplines is de vraag naar nieuwe wiskundige methoden en technieken bij de oplossing van belangrijke maatschappelijke problemen over de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Het volume van het wiskundig onderzoek is in Nederland in de afgelopen tien jaar echter aanzienlijk gereduceerd. NWO nodigt de Nederlandse universiteiten uit om over te gaan tot de vorming van enkele clusters van excellent wiskundeonderzoek. Hiermee kan een bijdrage geleverd worden aan de ontwikkeling van onderzoek op enkele belangrijke en actuele thema´s maar ook aan het stoppen van de afkalving van het wiskundeonderzoek. De Nederlandse universiteiten werken momenteel hard aan het vorm geven van de toekomstige masteropleidingen. Recentelijk hebben de onderwijsdirecteuren wiskunde van de Nederlandse universiteiten zich geschaard achter een voorstel om de masteropleidingen in de wiskunde gecoördineerd te organiseren. De wiskundeclusters vormen de ideale entourage voor dat deel van het masteronderwijs in de wiskunde dat gerelateerd is aan het door de cluster te bestuderen onderzoeksgebied.

In de nota Nieuwe dimensies, ruimer bereik worden maatregelen voorgesteld om te komen tot een versterking en profilering van het wiskundeonderzoek in Nederland. De belangrijkste van deze voorgestelde maatregelen is de oprichting van een aantal thematisch gerichte onderzoekclusters. De in deze OOW-nota vermelde onderzoeksthema´s geven de richting aan waarin het onderzoek in deze clusters zich dient te bewegen. De zeven thema's, geconcentreerd rond het koepelthema Wiskunde op Raakvlakken zijn : Wiskunde en levenswetenschappen, Wiskunde en beeldverwerking, Wiskunde en scientific computing, Wiskunde en netwerken, Financiële wiskunde, Wiskunde en dynamica, Wiskunde en theoretische natuurkunde. Dit zijn brede onderzoeksthema's waarmee de Nederlandse kennismarkt adequaat bediend kan worden. De doelstelling van deze uitnodiging is dat op geselecteerde onderzoeksgebieden, door samenbundeling van krachten, excellente programmatische groepen (clusters) gaan opereren. Deze clusters zullen een centrum vormen voor same nwerking, nationaal en internationaal, zowel binnen de discipline wiskunde als met andere disciplines. De onderzoeksomgeving die op deze wijze wordt gevormd trekt jonge wiskundigen aan uit het buitenland en voorkomt een verdere braindrain uit ons land. Gedacht wordt door middel van de nu voorgestelde maatregel het wiskundeonderzoek met in eerste instantie drie clusters te versterken. Wat betreft de onderzoeksfilosofie en praktische samenwerkingsverbanden, hiervoor zijn de door de Duitse nationale onderzoeksorganisatie (DFG) ingestelde Sonderforschungsbereiche goede voorbeelden. Deze worden gekenmerkt door onderzoek op aansprekende thema´s via geconcentreerde, vaak vakoverschrijdende, samenwerkingsverbanden. De clusters zullen een centrale rol spelen bij het verzorgen van mastercolleges met betrekking tot hun onderzoeksthema.

Aanvraagprocedure

Wie kan aanvragen

Alle Nederlandse universiteiten kunnen, in zelf gekozen samenwerkingsverbanden, een onderzoeksvoorstel indienen bij NWO. In samenwerkingsverbanden dienen wiskundige medewerkers verbonden aan minimaal twee verschillende universiteiten aanwezig te zijn. Wetenschappers uit andere disciplines of uit wetenschappelijke instituten of het bedrijfsleven kunnen eveneens deel uit maken van het samenwerkingsverband.

Wat kan aangevraagd worden

Per cluster wordt een bedrag van maximaal 700.000 euro jaarlijks, voor 4 jaar, beschikbaar gesteld. Hiermee kan, afhankelijk van de senioriteit van de aan te trekken onderzoekers, het samenwerkingsverband met ongeveer zeven medewerkers uitgebreid worden, inclusief inrichtingskrediet, waarvan het grootste deel wordt gevestigd in het clustercentrum. Samen met het gevraagde en verwachte commitment van de aanvragende instelling wordt aldus de voor een cluster minimaal vereiste grootte en voldoende niveau bereikt, zodat een substantiële bijdrage geleverd wordt aan het desbetreffende onderzoeksgebied. De nieuw aan te trekken krachten kunnen van hoogleraarniveau zijn maar ook van U(H)D- of postdocniveau. De beschikbare gelden dienen deels eveneens aangewend te worden voor het betrekken van getalenteerde studenten bij het onderzoek in de cluster via studentassistentschappen en voor de organisatie van een internationale masterclass.

Beoordelingsprocedure

Criteria

Voor de beoordeling zijn vanzelfsprekend op de eerste plaats kwaliteit en sterkte van de beoogde groep en het onderzoekplan van belang. Hiernaast spelen de door de desbetreffende universiteiten geboden perspectieven voor voortzetting van de groep, na afloop van de subsidieperiode, en bij gebleken succes van het onderzoek, een zeer grote rol. De volgende criteria worden eveneens in de beoordeling betrokken:

  • De mate waarin de cluster aansluit bij onderzoeksterktes en kansen in Nederland
  • De mate waarin de cluster het samenbrengen van wiskundig talent uit bestaande onderzoeksgroepen binnen Nederland bevordert
  • De mate waarin nieuw talent aangetrokken wordt en de aantrekkelijkheid voor excellente internationale onderzoekers
  • De mate waarin het onderzoek aansluit bij thema´s uit de NWO strategienota, de OOW-nota en de zwaartepunten van het innovatiebeleid in Nederland en de mate waarin het onderzoek op het betreffende gebied wordt versterkt en vernieuwd
  • Het vooruitzicht dat een gecoördineerde masteropleiding zal kunnen aansluiten op de onderzoekscluster.

Procedure

Groepen die in aanmerking willen komen voor deze vorm van NWO-subsidie, dienen een vooraanmelding in te sturen. Een gezamenlijke commissie van ACW/OOW en een vertegenwoordiger van de ministeries van EZ/OCW beoordeelt de vooraanmeldingen. Het Gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen neemt het besluit welke groepen, tot een maximum van zes, uitgenodigd worden voor het aanleveren van een uitgewerkt voorstel.

De geselecteerde groepen dienen een uitgewerkt voorstel bij NWO in, waarin extra details worden verstrekt. De evaluatie van de binnengekomen uitgewerkte voorstellen zal geschieden op basis van een internationaal opgezette schriftelijke peer review en een presentatie door de beoogde clusterleider voor een commissie bestaande uit internationale experts plus vertegenwoordigers van ACW/OOW en de ministeries van EZ/OCW. Deze commissie geeft een aanbeveling over honorering en verricht de prioritering. Het Gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen besluit tot uiteindelijke honorering. Een begeleidingscommissie zal, na honorering, het oprichten en functioneren van de clusters begeleiden. In de begeleidingscommissie nemen naast vertegenwoordigers van ACW en OOW ook vertegenwoordigers uit het maatschappelijk veld plaats.

Overige informatie

Contactpersonen

  • Mw. dr. ir. P.W. (Petra) de Bont
    telefoon: 070 - 344 06 77, e-mail: p.debont@nwo.nl

Documentatie

geen documentatie beschikbaar

laatst gewijzigd op 22 juni 2010