Publicatieculturen NWO Sociale en Geesteswetenschappen

Beoordelingscommissies die kandidaten uit verschillende wetenschapsgebieden moeten vergelijken, hebben kennis nodig van de publicatieculturen van elk van die gebieden. Wordt er bijvoorbeeld vooral gepubliceerd in artikelen, of in boeken? Is het gebruikelijk één auteur te noemen, of een hele reeks? En in het laatste geval: staan de auteurs alfabetisch geordend of naar de omvang van hun bijdrage? Dit soort kennis is nodig om de cv’s van onderzoekers die financiering aanvragen op waarde te kunnen schatten. Daarom zijn de verschillen tussen de publicatieculturen binnen de sociale en geesteswetenschappen in kaart gebracht.

De belangrijkste bevindingen uit dit onderzoek vindt u terug in deze brochure. Vanaf  1 januari 2017 maken de beoordelingscommissies  van het NWO-domein Sociale en Geesteswetenschappen gebruik van de nieuwe inzichten.

Bij NWO liggen in één en dezelfde beoordelingsronde vaak aanvragen voor die betrekking hebben op verschillende wetenschapsterreinen. Daarom hebben de wetenschappers die aanvragen beoordelen kennis nodig over de publicatieculturen binnen verschillende  wetenschapsterreinen. Die kennis helpt om alle publicatielijsten die deel uitmaken van een beoordelingsronde op waarde te schatten en een eerlijke vergelijking mogelijk te maken. Dat geldt des te meer nu de NWO-gebieden Geesteswetenschappen en Maatschappij- en Gedragswetenschappen per 1 januari 2017 samen zijn gegaan in één domein, Sociale en Geesteswetenschappen. Hierdoor kunnen leden van beoordelingscommissies aanvragen voorgelegd krijgen uit vakgebieden die ver van hun eigen discipline afliggen.

In 2016 hebben de voormalige NWO-gebiedsbesturen Maatschappij- en gedragswetenschappen en Geesteswetenschappen daarom het onderzoeksbureau AO Consult gevraagd de verschillen in publicatieculturen in de (sub)disciplines van de geesteswetenschappen en de maatschappij- en gedragswetenschappen in beeld te brengen.
Het doel van het onderzoek naar publicatieculturen was:

  1. in kaart te brengen welk belang wordt gehecht aan verschillende typen publicaties in de verschillende (sub)disciplines in de geesteswetenschappen;
  2. te toetsen of de beschikbare beschrijvingen van publicatieculturen van de (sub)disciplines binnen de sociale wetenschappen nog actueel zijn;
  3. te komen tot actuele uitkomsten die bruikbaar zijn in de beoordelingspraktijk van onderzoeksaanvragen.

Het onderzoek bestond uit een combinatie van online-vragenlijsten, telefonische interviews en validatie door experts. Zo zijn verschillende onderzoeksgebieden gekarakteriseerd aan de hand van vier dimensies:

  • Het type publicaties waaraan belang wordt gehecht
  • Hoe er met auteurschap wordt omgegaan
  • Waardering voor Engelstalige vs. Nederlands- (of anders-)talige publicaties en wetenschappelijk belang van publicaties voor een groot publiek
  • Onderwerpen waarover in het vakgebied discussie is

De beschrijvingen van de publicatieculturen geven de stand van zaken weer, zoals die uit het onderzoek naar voren is gekomen. Omdat wetenschapsgebieden en daarmee ook hun publicatieculturen in beweging kunnen zijn, is de neerslag van het onderzoek een momentopname. Ze worden daarom regelmatig getoetst en zo nodig bijgesteld, om hun nut bij de beoordeling van aanvragen te blijven bewijzen.

Onderzoek publicatieculturen Sociale en Geesteswetenschappen

De resultaten van het onderzoek zijn gebundeld in de brochure Onderzoek publicatieculturen
Sociale en Geesteswetenschappen
.