Vrij onderzoek en talent

Vrij onderzoek en talent

NWO vindt ruimte voor wetenschappelijke creativiteit en ongebonden wetenschap belangrijk. Door vernieuwend onderzoek te stimuleren ontstaan nieuwe onderzoekslijnen, wat soms leidt tot verrassende en zelfs baanbrekende resultaten. Daarom biedt NWO financieringsmogelijkheden voor vrij, ongebonden onderzoek en talentvolle wetenschappers. Met de uitvoering van het Zwaartekrachtprogramma draagt NWO bij aan interuniversitaire samenwerking in nationale zwaartepunten.

Binnen de programma's voor vrij onderzoek en talent richt de beoordeling en selectie zich op wetenschappelijke kwaliteit en de mogelijke bijdrage aan wetenschappelijke vooruitgang. Onderzoekers en onderzoeksgroepen kunnen los van thema’s onderzoeksprojecten voordragen voor financiering. Tot de programma's voor vrij onderzoek en talent behoren de Vrije Competitie, de Talentprogramma’s en het OCW-programma Zwaartekracht.

Vrije Competitie

In de Vrije Competitie financiert NWO onderzoek dat voortkomt uit de nieuwsgierigheid van de onderzoekers. Het is één van NWO´s ankerpunten. Jaarlijks is er ongeveer 75-80 miljoen beschikbaar. De competitie zorgt voor hoge kwaliteit: alleen de beste voorstellen worden gefinancierd. De ruimte voor de Vrije Competitie staat de laatste jaren onder druk, terwijl het aantal aanvragen aanzienlijk groeit.

NWO wil de honoreringskansen voor onderzoekers verbeteren door (in samenspraak met OCW en de universiteiten) het aantal aanvragen te beheersen. Ook worden procedures in de verschillende NWO-onderdelen uniformer. Dit biedt meer mogelijkheden voor interdisciplinair en multidisciplinair onderzoek en vermindert tegelijk de belasting voor aanvragers. Daarnaast stimuleert NWO onderzoekers uit de Vrije Competitie om verbinding met thematische programma’s te maken, door ze bijvoorbeeld uit te nodigen voor workshops en symposia van thematische programma’s die goed bij hun project passen.


Talentprogramma´s

Goede onderzoekers belichamen goede wetenschap. NWO draagt hieraan bij met programma’s, die talentvolle onderzoekers stimuleren in diverse stadia van hun carrière: bij het schrijven van promotie- of onderzoeksvoorstellen, door een verblijf in het buitenland, via het opzetten van een eigen onderzoeksgroep of door het maken van een carrièrestap. NWO financiert zowel aankomend talent als wetenschappers die tot de absolute top behoren. Op hun beurt inspireren zij immers een hele generatie jonge onderzoekers. Tot de talentprogramma’s behoren:

Voor de Talentprogramma’s is jaarlijks ongeveer 180 miljoen euro beschikbaar, waarvan 150 miljoen voor de Vernieuwingsimpuls.

NWO gaat de opzet van Veni, Vidi en Vici beurzen en de selectieprocedure waar nodig bijstellen om de aansluiting te verbeteren met de carrièreontwikkeling van onderzoekers in verschillende disciplines, de ontwikkelingen in het universitaire personeelsbeleid en de aansluiting op Europese competities. Ook komt in de beoordeling meer aandacht voor ‘risicovol’ onderzoek en samenwerking.

Zwaartekracht

Met het Zwaartekracht-programma wil de overheid onderzoek van consortia van de beste onderzoekers in Nederland stimuleren. NWO voert namens het ministerie van OCW de selectieprocedure uit. Onderzoekers die in hun vakgebied vernieuwend en invloedrijk onderzoek verrichten ontvangen financiering. Het programma stimuleert samenwerking op het gebied van nationale zwaartepunten die zich uitstrekken over één of meerdere disciplines. Per ronde is 150 miljoen euro beschikbaar. De volgende ronde is in 2016.

NWO gaat de opzet van het Zwaartekracht programma waar nodig in overleg met OCW en de universiteiten bijstellen in reactie op de Wetenschapsvisie 2025 van het kabinet. Zo zal een koppeling worden gemaakt met universitaire profielen en de Nationale Wetenschapsagenda, en zal er meer aandacht zijn voor de balans over de wetenschapsdomeinen en ruimte voor vrouwelijk talent.


Kennisbenutting

In alle programma’s, dus ook in het vrije onderzoek, vraagt NWO onderzoekers in  hun voorstellen aan te geven welke mogelijkheden ze zien –al dan niet op lange termijn- voor kennisbenutting en voor het betrekken van geïnteresseerde partijen van buiten de wetenschap bij hun onderzoek.