Toekenningen Vici 2015

Hieronder vindt u de lijst met 32 gehonoreerde Vici-onderzoekers, een indicatieve titel en een korte samenvatting van het onderzoeksproject. Vici maakt samen met Veni en Vidi deel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO.

Feiten en cijfers

Totaal aantal vooraanmeldingen: 215, waarvan 152 man (71%) en 63 vrouw (29%)
Aantal uitgewerkte aanvragen: 122, waarvan 36 vrouw (30%) en 86 man (70%)
Aantal toekenningen: 32, waarvan 11 vrouw (34%) en 21 man (66%)
Totale honoreringspercentage: 14,9%
Honoreringspercentage vrouwen: 17%
Honoreringspercentage mannen: 14%



Gesorteerd op alfabet

A

Een ontevreden werknemer, een ontevreden burger?
Prof. dr. A. (Agnes) Akkerman (v), VU - Sociologie
Mondige werknemers worden soms bestraft met slechtere carrièrekansen of pesterijen door werkgevers en collega’s. Dit onderzoek leert hoe en waarom het uiten van onvrede door werknemers wordt onderdrukt en welke gevolgen dit heeft voor het gedrag van werknemers, binnen en buiten de organisatie, zoals hun stemgedrag.

B

De 3D X-ray bril
Prof. dr. K.J. (Joost) Batenburg (m), CWI – Wiskunde en Informatica
Tomografie is een scantechniek die ons in staat stelt om driedimensionale beelden te maken van de binnenkant van een object op basis van een serie Röntgenfoto’s. In dit project gaan we rekenmethoden ontwikkelen die het mogelijk maken om al tijdens de scan binnenin te kijken.

Turks, texts and territory: Imperial ideology and cultural production in Central Eurasia
Dr. G.R.(Gabrielle) van den Berg (v), UL - Leids Instituut voor Regiostudies
Turkse nomadenheersers stichtten tussen de elfde en de veertiende eeuw grote imperia in het Midden-Oosten en Azië. Dit project belicht het verband tussen hun nieuwe politieke ideologie en de productie van kunst en literatuur, via het cultureel erfgoed van vijf steden langs de Zijderoute, Kashgar, Samarkand, Ghazna, Tabriz en Konya.

Ideeën op schaal – Naar een computationele Ideeëngeschiedenis (e-Ideeën)
Prof. dr. A. (Arianna) Betti (v), UvA - Wijsbegeerte
Stel je voor dat er een “Google Concepten” zou bestaan, een hulpmiddel dat het mogelijk maakt om in alle beschikbare digitale teksten na te gaan hoe ideeën zoals tolerantie, evolutie of wetenschap veranderd zijn in de loop van de geschiedenis. Dit project legt een geschikte methodologische basis om een dergelijke tool in de toekomst mogelijk te maken.

Microvascular function and brain networks: Keys to understanding the vascular burden in dementia
Prof. dr. G.J. (Geert Jan) Biessels (m), UMCU - Neurologie
Vaatschade in de hersenen veroorzaakt dementie. Met de nieuwste hersenscantechnieken onderzoek ik hoe ontregeling van kleine bloedvaatjes tot hersenschade leidt en wat gevolgen zijn. Wat gebeurt er met het hersennetwerk? Wat zijn kwetsbare hersengebieden? Inzicht in oorzaak en gevolg van hersenvaatschade is essentieel voor een optimale diagnose en behandeling.

D

Dynamic bacterial chromatin organization: unraveling the code translating environmental cues to transcriptional changes
Dr. R.T. (Remus) Dame (m), UL - Protein Chemistry
DNA is compact opgevouwen in de bacteriecel. Veel genen staan normaal gesproken ‘uit’, maar kunnen worden geactiveerd door signalen uit de omgeving. De onderzoekers gaan ontrafelen welke eiwitten hierbij betrokken zijn en wat de rol van DNA-vouwing is in het proces van genregulatie.

Imaging the deep Earth: Attenuation tomography using novel observations of free oscillations
Dr. A.F. (Arwen) Deuss (v), UU – Aardwetenschappen
Grote aardbevingen laten de aarde klinken als een bel; als seismoloog gebruik ik deze trillingen om plaatjes te maken van de diepe structuur van de aarde. Hiermee onderzoek ik hoe diep tektonische bewegingen water de aarde in brengen, en of er gesmolten materiaal bij de kern-mantel grens zit.

Stabilisation in Algebra and Geometry
Prof. dr. ir. J. (Jan) Draisma (m), TU/e—wiskunde en informatica
Een mier die rondloopt op een vlakverdeling van Escher, merkt na een poos dat hetzelfde patroon zich blijft herhalen. Soortgelijke herhaling treedt op in grote stelsels niet-lineaire vergelijkingen, die laag-dimensionale modellen beschrijven voor hoog-dimensionale data. Wij ontwikkelen methoden om zulke patronen op te sporen, uiteindelijk te gebruiken voor efficiëntere data-analyse.

E

Unravelling the Impact of Emotional Maltreatment on the Developing Brain
Prof. dr. B.M. Elzinga (v), UL – Klinische Psychologie
Emotionele mishandeling door ouders speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van depressie. In dit intergenerationele project wordt onderzocht hoe dagelijkse conflictueuze ouder-kind interacties bijdragen aan depressieve klachten van het kind en welke (dysfunctionele) processen in het sociale brein van zowel ouders als adolescenten hier een rol bij spelen.

Angst de baas met verbeterde methode
Prof. dr. I.M. (Iris) Engelhard (v), UU - Klinische Psychologie
Mensen met een angststoornis kunnen door hun angst niet meer goed functioneren. Cognitieve gedragstherapie is effectief, maar verre van optimaal, omdat de angst vaak in een later stadium terugkeert. In dit project wordt onderzocht of een nieuwe psychologische behandeling, gericht op het verzwakken van angstherinneringen, tot betere resultaten leidt.

F

Ready for glucose challenges; a novel role for the brain’s reward center
Dr. S.E. (Susanne) la Fleur (v), AMC – Endocrinologie
De hersenen zijn belangrijk voor regulatie van de bloedsuikerspiegel. Onverwacht is gebleken dat het beloningsgebied in de hersenen belangrijk voor motivationeel gedrag, suiker kan detecteren en de bloedsuikerspiegel kan beïnvloeden. Dit project onderzoekt hoe en wanneer dit hersengebied dit reguleert, en hoe kennis kan worden gebruikt voor betere behandeling van suikerziekte.

G

Finance/Security Practice after 9/11: Tracking the Money from Transaction to Trial
Prof. dr. M. (Marieke) de Goede (v), UvA – Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR)
Banken worden geacht een centrale rol te spelen in de strijd tegen terrorisme door bijvoorbeeld het onderscheppen van geldstromen naar ISIL. Wat betekent dit voor de manier waarop beslissingen over veiligheid worden genomen, en voor de waarborging van privacy van cliënten? TRACK analyseert de financiële veiligheidsketen van bank tot rechtbank.

H

Internetten met kwantummechanica: afluisteren onmogelijk!
Prof. dr. ir. R. (Ronald) Hanson (m), TUD – Kavli Institute of Nanoscience
Deeltjes als elektronen kunnen volgens de kwantumtheorie op twee plekken tegelijk zijn en zodanig verstrengelen dat ze hun identiteit verliezen. De onderzoeker gaat dit schizofrene gedrag onderzoeken over grote afstanden en met veel deeltjes tegelijk. Hiermee kunnen fundamentele vragen worden beantwoord en toepassingen onderzocht zoals communicatie waarbij afluisteren onmogelijk is.

Tradities van macht in tijden van transitie.
Prof. dr. O.J. (Olivier) Hekster (m), RU – Geschiedenis.
Tradities spelen een grote rol in de manier waarop mensen macht presenteren en accepteren. Vooral wanneer politieke systemen veranderen is het belangrijk macht in traditionele termen te formuleren. Dit project onderzoekt hoe dit proces werkt aan de hand van de Romeinse geschiedenis (50 v. Chr. – 565 n. Chr.)

Turning galaxy alignments into cosmological weighing scales
Dr. H.H. (Hendrik) Hoekstra (m), UL – Sterrewacht Leiden
Massieve objecten in het Heelal verstoren de paden van lichtstralen waardoor de oriëntaties van verre melkwegstelsels met elkaar correleren. Dit signaal kan worden gebruikt om de eigenschappen van de mysterieuze donkere materie en donkere energie te onderzoeken. Het doel van dit onderzoek is om dit “zwaartekrachtlenssignaal” beter te meten en te interpreteren.

I

“Hoe leptonen de wereld maken”
Prof. dr. O.B. (Olga) Igonkina (v), Nikhef / RU - Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Tijdens de Oerknal werden materie en antimaterie in gelijke hoeveelheden ‘gemaakt’. Waarom zien we dan 13.8 miljard jaar na dato een overweldigend overschot aan materie en amper antimaterie? Deeltjesfysici denken dat het elementaire lepton deeltje het antwoord kan bieden op deze fundamentele vraag over de evolutie van ons Universum.

K

Van indirecte activering tot neuronen en sociaal gedrag – een “cross-species” benadering
Prof. dr. C. (Christian) Keysers (m), UVA - Nederlands Herseninstituut Social Brain Lab
Hoe zorgt ons brein ervoor dat we de emoties overdragen op anderen? Onderzoekers gaan meten welke cellen in de hersenen emoties coderen en hoe de emoties van anderen onze eigen emoties beïnvloeden. Door deze hersenactiviteit te veranderen onderzoeken ze hoe dit het sociaal gedrag verandert.

Improving Human Capital by Allocating Individuals Efficiently to Schools and Jobs
Prof. dr. B. (Bas) van der Klaauw (m), VU - Faculty of Economics
Mismatch in het onderwijs of op de arbeidsmarkt heeft gevolgen voor de opbouw van menselijk kapitaal. Overheden voeren beleid om dit te voorkomen. Het eerste doel is om de effectiviteit van dit beleid zorgvuldig te evalueren. Het tweede doel is om deze beleidsevaluatie te gebruiken om verbeteringen aan te dragen.

Van neutronenster naar kwantumcomputer
Dr. ir. S.J.J.M.F. (Servaas) Kokkelmans (m), TU/e - Technische Natuurkunde
De zeer dichte kern van een neutronenster bestaat uit sterk wisselwerkende deeltjes. De onderzoekers bootsen dezelfde condities na op aarde in een ultrakoud kwantumgas, en dragen hier mee bij aan de ontwikkeling van nieuwe kwantummaterialen en kwantumcomputers.

L

Mixen aan de grens
Prof. dr. ir. R.G.H. (Rob) Lammertink (m), UT – Technische Natuurwetenschappen
Dit onderzoek richt zich op fenomenen die optreden in vloeistoffen aan wanden. Door specifieke eigenschappen van de wand, kan vloeistof in beweging gezet worden. Deze beweging kan vervolgens gebruikt worden om stoftransport te vergroten wat enorme consequenties voor scheidings- en katalytische processen heeft.

M

From micro- to mega-scales: understanding how black holes shape the local Universe
Dr. S.B. (Sera) Markoff (v), UvA - Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Zwarte gaten zijn exotische, zeer fundamentele bouwstenen van het heelal. Wanneer er massa op valt spuwen ze krachtige 'jets' uit, die hun omgeving drastisch kunnen veranderen en zelfs de groei van melkwegstelsels of hun stervorming kunnen stoppen. Met dit project proberen we de inhoud en kracht van deze uitstromingen, en hun terugkoppeling, beter te begrijpen.

Artrose, een aandoening van kraakbeen of bot?
Dr. I (Ingrid) Meulenbelt (v), LUMC - Medische Statistiek en Bioinformatica, sectie Moleculaire Epidemiologie
Artrose is een veel voorkomende, invaliderende gewrichtsaandoening. De ontwikkeling van effectieve behandeling wordt echter ernstig gehinderd doordat het ziekteproces aanzienlijk verschilt tussen patiënten. Het project zal de biologische basis van de belangrijkste verschillen ontrafelen en nabootsen in een stukje gekweekt gewrichtsweefsel. Hiermee wordt vervolgens gezocht naar nieuwe behandelingsmethoden voor artrose.

N

Hoe een ster een zwart gat wordt
Prof. dr. G.A. (Gijs) Nelemans (m), RU – Sterrenkunde
Zware sterren ontploffen aan het eind van hun leven en laten dan een neutronenster of een zwart gat achter. Twee daarvan die om elkaar draaien zenden gravitatiegolven uit. We gaan gegevens van de nieuwe Gaia satelliet en de eerste gravitatiegolf-detectoren combineren met computermodellen om te begrijpen hoe sterren evolueren.

Creativiteit in Organisaties
Prof. dr. B. A. (Bernard) Nijstad (m), RUG – Economie en Bedrijfskunde
Is het beter om creatieve medewerkers vrijheid te geven, of worden ze juist creatief onder druk? Hoe werkt dit voor teams, en wat hebben organisaties uiteindelijk aan die creatieve ideeën? In dit VICI project wordt een geïntegreerde theorie ontwikkeld over creativiteit en innovatie van individuen, teams, en organisaties.

O

Woede, Wraak of Leedvermaak: Met Virtual Reality Ontdekken en Beïnvloeden van Processen achter Agressief Gedrag van Kinderen
Prof. dr. B. (Bram) Orobio de Castro (m), UU – Ontwikkelingspsychologie
Agressieve gedragsproblemen zijn schadelijk voor kinderen en hun omgeving. Om agressie te behandelen zijn vooral emotionele processen die direct aan een agressieve gedraging vooraf gaan belangrijk. In dit project worden deze processen bij kinderen met gedragsproblemen achterhaald en beïnvloed in een virtual reality omgeving. Zodoende wordt agressief gedrag effectiever behandeld.

Food-for-thought: het meten van de verschillende facetten van hersendoorbloeding
Dr. ir. M.J.P. (Thijs) van Osch (m), LUMC – Afdeling Radiologie
De hersenen zijn afhankelijk van continue bloedvoorziening om voldoende zuurstof en voedingsstoffen te krijgen. Een samenspel tussen verschillende regelsystemen garandeert die bloedtoevoer, maar ouderdom en ziekte kunnen leiden tot ontregeling hiervan. Met behulp van MRI zal een techniek worden ontwikkeld om deze diverse regelsystemen in één keer door te meten.

S

Stimulerend! Cognitieve verbetering door hersenstimulatie
Prof. dr. A.T. (Alexander) Sack (m), UM – Cognitieve Neurowetenschappen
Aandacht en geheugen zijn cruciale cognitieve vaardigheden, die helaas bij veel mensen verstoord worden na een beroerte of bij een psychopathologische aandoening. In dit onderzoek koppelen we informatie over individuele hersennetwerken en hersengolven, om te komen tot nieuwe technieken van hersenstimulatie. Met deze hersenstimulatie proberen we menselijke cognitie te verbeteren.

Co-evolution and convergence: Understanding and exploiting genomic diversity of core cellular processes
Prof. dr. B. (Berend) Snel (m), UU - Departement Biologie
Het is nu makkelijker dan ooit om het hele DNA van organismen te bepalen. Om voorspellingen te kunnen doen over de functies in hun DNA, ook wanneer dit zeer afwijkend is, ontwikkelen we in dit onderzoek nieuwe bioinformatica methoden die zijn gebaseerd op nieuwe evolutionaire inzichten.

V

Innovating objects. The impact of global connections and the formation of the Roman Empire (ca. 200-30 BC)
Dr. M.J. (Miquel John) Versluys (m), UL - Archeologie
Innovatie komt dikwijls voort uit een influx van objecten van buitenaf. Nieuwe objecten brengen immers nieuwe handelingsmogelijkheden met zich mee en vormen een verbinding tussen de eigen samenleving en de wijdere wereld. Dit project onderzoekt de (historische) relatie tussen objecten en innovatie met de globaliserende Romeinse wereld als voorbeeld.

Nieuwe oplosmiddelen voor scheidingsprocessen
Prof. dr. ir. J.H. (Thijs) Vlugt (m), TU Delft, Faculteit 3mE.
Deep Eutectic Solvents en Ionic Liquids zijn nieuw types oplosmiddelen met betere eigenschappen dan traditionele oplosmiddelen. De onderzoekers gebruiken geavanceerde computersimulaties om te begrijpen hoe de moleculaire structuur de eigenschappen van het oplosmiddel beïnvloedt.

Red de rechterkamer bij hoge bloeddruk in de long.
Prof. dr. A. (Anton) Vonk Noordegraaf (m), VUmc – Longziekten
Bij patiënten met pulmonale arteriële hypertensie zijn de bloedvaten van de longen vernauwd, waardoor de rechter hartkamer harder moet werken. Prof. Vonk gaat onderzoeken of de rechterkamer “gered” kan worden met nieuwe medicijnen die voor een betere zuurstof gebruik zorgen en door ondersteuning met behulp van een mechanisch apparaat.

W

Biomass-burning radiative forcing
Prof. dr. G.R (Guido) van der Werf (m), VU - Aardwetenschappen
Wereldwijd verbrandt ieder jaar een gebied ter grootte van de EU. Ik ga met nieuwe methodes onderzoeken hoe branden het klimaat beïnvloeden, en aan de hand van gegevens over variaties in aantallen branden sinds de industriële revolutie bepalen of branden aan antropogene klimaatverandering hebben bijgedragen of deze juist hebben gedempt.

Gesorteerd op NWO-onderdeel

Aard- en Levenswetenschappen

Dynamic bacterial chromatin organization: unraveling the code translating environmental cues to transcriptional changes
Dr. R.T. (Remus) Dame (m), UL - Protein Chemistry
DNA is compact opgevouwen in de bacteriecel. Veel genen staan normaal gesproken ‘uit’, maar kunnen worden geactiveerd door signalen uit de omgeving. De onderzoekers gaan ontrafelen welke eiwitten hierbij betrokken zijn en wat de rol van DNA-vouwing is in het proces van genregulatie.

Imaging the deep Earth: Attenuation tomography using novel observations of free oscillations
Dr. A.F. (Arwen) Deuss (v), UU – Aardwetenschappen
Grote aardbevingen laten de aarde klinken als een bel; als seismoloog gebruik ik deze trillingen om plaatjes te maken van de diepe structuur van de aarde. Hiermee onderzoek ik hoe diep tektonische bewegingen water de aarde in brengen, en of er gesmolten materiaal bij de kern-mantel grens zit.

Ready for glucose challenges; a novel role for the brain’s reward center
Dr. S.E. (Susanne) la Fleur (v), AMC – Endocrinologie
De hersenen zijn belangrijk voor regulatie van de bloedsuikerspiegel. Onverwacht is gebleken dat het beloningsgebied in de hersenen belangrijk voor motivationeel gedrag, suiker kan detecteren en de bloedsuikerspiegel kan beïnvloeden. Dit project onderzoekt hoe en wanneer dit hersengebied dit reguleert, en hoe kennis kan worden gebruikt voor betere behandeling van suikerziekte.

Co-evolution and convergence: Understanding and exploiting genomic diversity of core cellular processes
Prof. dr. B. (Berend) Snel (m), UU - Departement Biologie
Het is nu makkelijker dan ooit om het hele DNA van organismen te bepalen. Om voorspellingen te kunnen doen over de functies in hun DNA, ook wanneer dit zeer afwijkend is, ontwikkelen we in dit onderzoek nieuwe bioinformatica methoden die zijn gebaseerd op nieuwe evolutionaire inzichten.

Biomass-burning radiative forcing
Prof. dr. G.R (Guido) van der Werf (m), VU - Aardwetenschappen
Wereldwijd verbrandt ieder jaar een gebied ter grootte van de EU. Ik ga met nieuwe methodes onderzoeken hoe branden het klimaat beïnvloeden, en aan de hand van gegevens over variaties in aantallen branden sinds de industriële revolutie bepalen of branden aan antropogene klimaatverandering hebben bijgedragen of deze juist hebben gedempt. 

Chemische Wetenschappen

Nieuwe oplosmiddelen voor scheidingsprocessen
Prof. dr. ir. J.H. (Thijs) Vlugt (m), TU Delft, Faculteit 3mE.
Deep Eutectic Solvents en Ionic Liquids zijn nieuw types oplosmiddelen met betere eigenschappen dan traditionele oplosmiddelen. De onderzoekers gebruiken geavanceerde computersimulaties om te begrijpen hoe de moleculaire structuur de eigenschappen van het oplosmiddel beïnvloedt. 

Exacte Wetenschappen

De 3D X-ray bril
Prof. dr. K.J. (Joost) Batenburg (m), CWI – Wiskunde en Informatica
Tomografie is een scantechniek die ons in staat stelt om driedimensionale beelden te maken van de binnenkant van een object op basis van een serie Röntgenfoto’s. In dit project gaan we rekenmethoden ontwikkelen die het mogelijk maken om al tijdens de scan binnenin te kijken.

Stabilisation in Algebra and Geometry
Prof. dr. ir. J. (Jan) Draisma (m), TU/e—wiskunde en informatica
Een mier die rondloopt op een vlakverdeling van Escher, merkt na een poos dat hetzelfde patroon zich blijft herhalen. Soortgelijke herhaling treedt op in grote stelsels niet-lineaire vergelijkingen, die laag-dimensionale modellen beschrijven voor hoog-dimensionale data. Wij ontwikkelen methoden om zulke patronen op te sporen, uiteindelijk te gebruiken voor efficiëntere data-analyse. 

Turning galaxy alignments into cosmological weighing scales
Dr. H.H. (Hendrik) Hoekstra (m), UL – Sterrewacht Leiden
Massieve objecten in het Heelal verstoren de paden van lichtstralen waardoor de oriëntaties van verre melkwegstelsels met elkaar correleren. Dit signaal kan worden gebruikt om de eigenschappen van de mysterieuze donkere materie en donkere energie te onderzoeken. Het doel van dit onderzoek is om dit “zwaartekrachtlenssignaal” beter te meten en te interpreteren.

From micro- to mega-scales: understanding how black holes shape the local Universe
Dr. S.B. (Sera) Markoff (v), UvA - Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Zwarte gaten zijn exotische, zeer fundamentele bouwstenen van het heelal. Wanneer er massa op valt spuwen ze krachtige 'jets' uit, die hun omgeving drastisch kunnen veranderen en zelfs de groei van melkwegstelsels of hun stervorming kunnen stoppen. Met dit project proberen we de inhoud en kracht van deze uitstromingen, en hun terugkoppeling, beter te begrijpen. 

Hoe een ster een zwart gat wordt
Prof. dr. G.A. (Gijs) Nelemans (m), RU – Sterrenkunde
Zware sterren ontploffen aan het eind van hun leven en laten dan een neutronenster of een zwart gat achter. Twee daarvan die om elkaar draaien zenden gravitatiegolven uit. We gaan gegevens van de nieuwe Gaia satelliet en de eerste gravitatiegolf-detectoren combineren met computermodellen om te begrijpen hoe sterren evolueren.

Geesteswetenschappen

Turks, texts and territory: Imperial ideology and cultural production in Central Eurasia
Dr. G.R.(Gabrielle) van den Berg (v), UL - Leids Instituut voor Regiostudies
Turkse nomadenheersers stichtten tussen de elfde en de veertiende eeuw grote imperia in het Midden-Oosten en Azië. Dit project belicht het verband tussen hun nieuwe politieke ideologie en de productie van kunst en literatuur, via het cultureel erfgoed van vijf steden langs de Zijderoute, Kashgar, Samarkand, Ghazna, Tabriz en Konya.

Ideeën op schaal – Naar een computationele Ideeëngeschiedenis (e-Ideeën)
Prof. dr. A. (Arianna) Betti (v), UvA - Wijsbegeerte
Stel je voor dat er een “Google Concepten” zou bestaan, een hulpmiddel dat het mogelijk maakt om in alle beschikbare digitale teksten na te gaan hoe ideeën zoals tolerantie, evolutie of wetenschap veranderd zijn in de loop van de geschiedenis. Dit project legt een geschikte methodologische basis om een dergelijke tool in de toekomst mogelijk te maken.

Tradities van macht in tijden van transitie.
Prof. dr. O.J. (Olivier) Hekster (m), RU – Geschiedenis.
Tradities spelen een grote rol in de manier waarop mensen macht presenteren en accepteren. Vooral wanneer politieke systemen veranderen is het belangrijk macht in traditionele termen te formuleren. Dit project onderzoekt hoe dit proces werkt aan de hand van de Romeinse geschiedenis (50 v. Chr. – 565 n. Chr.) 

Innovating objects. The impact of global connections and the formation of the Roman Empire (ca. 200-30 BC)
Dr. M.J. (Miquel John) Versluys (m), UL - Archeologie
Innovatie komt dikwijls voort uit een influx van objecten van buitenaf. Nieuwe objecten brengen immers nieuwe handelingsmogelijkheden met zich mee en vormen een verbinding tussen de eigen samenleving en de wijdere wereld. Dit project onderzoekt de (historische) relatie tussen objecten en innovatie met de globaliserende Romeinse wereld als voorbeeld.

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Een ontevreden werknemer, een ontevreden burger?
Prof. dr. A. (Agnes) Akkerman (v), VU - Sociologie
Mondige werknemers worden soms bestraft met slechtere carrièrekansen of pesterijen door werkgevers en collega’s. Dit onderzoek leert hoe en waarom het uiten van onvrede door werknemers wordt onderdrukt en welke gevolgen dit heeft voor het gedrag van werknemers, binnen en buiten de organisatie, zoals hun stemgedrag.

Unravelling the Impact of Emotional Maltreatment on the Developing Brain
Prof. dr. B.M. Elzinga (v), UL – Klinische Psychologie
Emotionele mishandeling door ouders speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van depressie. In dit intergenerationele project wordt onderzocht hoe dagelijkse conflictueuze ouder-kind interacties bijdragen aan depressieve klachten van het kind en welke (dysfunctionele) processen in het sociale brein van zowel ouders als adolescenten hier een rol bij spelen.

Angst de baas met verbeterde methode
Prof. dr. I.M. (Iris) Engelhard (v), UU - Klinische Psychologie
Mensen met een angststoornis kunnen door hun angst niet meer goed functioneren. Cognitieve gedragstherapie is effectief, maar verre van optimaal, omdat de angst vaak in een later stadium terugkeert. In dit project wordt onderzocht of een nieuwe psychologische behandeling, gericht op het verzwakken van angstherinneringen, tot betere resultaten leidt.

Finance/Security Practice after 9/11: Tracking the Money from Transaction to Trial
Prof. dr. M. (Marieke) de Goede (v), UvA – Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR)
Banken worden geacht een centrale rol te spelen in de strijd tegen terrorisme door bijvoorbeeld het onderscheppen van geldstromen naar ISIL. Wat betekent dit voor de manier waarop beslissingen over veiligheid worden genomen, en voor de waarborging van privacy van cliënten? TRACK analyseert de financiële veiligheidsketen van bank tot rechtbank. 

Van indirecte activering tot neuronen en sociaal gedrag – een “cross-species” benadering
Prof. dr. C. (Christian) Keysers (m), UVA - Nederlands Herseninstituut Social Brain Lab
Hoe zorgt ons brein ervoor dat we de emoties overdragen op anderen? Onderzoekers gaan meten welke cellen in de hersenen emoties coderen en hoe de emoties van anderen onze eigen emoties beïnvloeden. Door deze hersenactiviteit te veranderen onderzoeken ze hoe dit het sociaal gedrag verandert.

Improving Human Capital by Allocating Individuals Efficiently to Schools and Jobs
Prof. dr. B. (Bas) van der Klaauw (m), VU - Faculty of Economics
Mismatch in het onderwijs of op de arbeidsmarkt heeft gevolgen voor de opbouw van menselijk kapitaal. Overheden voeren beleid om dit te voorkomen. Het eerste doel is om de effectiviteit van dit beleid zorgvuldig te evalueren. Het tweede doel is om deze beleidsevaluatie te gebruiken om verbeteringen aan te dragen.

Creativiteit in Organisaties
Prof. dr. B. A. (Bernard) Nijstad (m), RUG – Economie en Bedrijfskunde
Is het beter om creatieve medewerkers vrijheid te geven, of worden ze juist creatief onder druk? Hoe werkt dit voor teams, en wat hebben organisaties uiteindelijk aan die creatieve ideeën? In dit VICI project wordt een geïntegreerde theorie ontwikkeld over creativiteit en innovatie van individuen, teams, en organisaties. 

Woede, Wraak of Leedvermaak: Met Virtual Reality Ontdekken en Beïnvloeden van Processen achter Agressief Gedrag van Kinderen
Prof. dr. B. (Bram) Orobio de Castro (m), UU – Ontwikkelingspsychologie
Agressieve gedragsproblemen zijn schadelijk voor kinderen en hun omgeving. Om agressie te behandelen zijn vooral emotionele processen die direct aan een agressieve gedraging vooraf gaan belangrijk. In dit project worden deze processen bij kinderen met gedragsproblemen achterhaald en beïnvloed in een virtual reality omgeving. Zodoende wordt agressief gedrag effectiever behandeld.

Stimulerend! Cognitieve verbetering door hersenstimulatie
Prof. dr. A.T. (Alexander) Sack (m), UM – Cognitieve Neurowetenschappen
Aandacht en geheugen zijn cruciale cognitieve vaardigheden, die helaas bij veel mensen verstoord worden na een beroerte of bij een psychopathologische aandoening. In dit onderzoek koppelen we informatie over individuele hersennetwerken en hersengolven, om te komen tot nieuwe technieken van hersenstimulatie. Met deze hersenstimulatie proberen we menselijke cognitie te verbeteren. 

Natuurkunde

Internetten met kwantummechanica: afluisteren onmogelijk!
Prof. dr. ir. R. (Ronald) Hanson (m), TUD – Kavli Institute of Nanoscience
Deeltjes als elektronen kunnen volgens de kwantumtheorie op twee plekken tegelijk zijn en zodanig verstrengelen dat ze hun identiteit verliezen. De onderzoeker gaat dit schizofrene gedrag onderzoeken over grote afstanden en met veel deeltjes tegelijk. Hiermee kunnen fundamentele vragen worden beantwoord en toepassingen onderzocht zoals communicatie waarbij afluisteren onmogelijk is. 

“Hoe leptonen de wereld maken”
Prof. dr. O.B. (Olga) Igonkina (v), Nikhef / RU - Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica
Tijdens de Oerknal werden materie en antimaterie in gelijke hoeveelheden ‘gemaakt’. Waarom zien we dan 13.8 miljard jaar na dato een overweldigend overschot aan materie en amper antimaterie? Deeltjesfysici denken dat het elementaire lepton deeltje het antwoord kan bieden op deze fundamentele vraag over de evolutie van ons Universum.

Van neutronenster naar kwantumcomputer
Dr. ir. S.J.J.M.F. (Servaas) Kokkelmans (m), TU/e - Technische Natuurkunde
De zeer dichte kern van een neutronenster bestaat uit sterk wisselwerkende deeltjes. De onderzoekers bootsen dezelfde condities na op aarde in een ultrakoud kwantumgas, en dragen hier mee bij aan de ontwikkeling van nieuwe kwantummaterialen en kwantumcomputers. 

Technologiestichting STW

Mixen aan de grens
Prof. dr. ir. R.G.H. (Rob) Lammertink (m), UT – Technische Natuurwetenschappen
Dit onderzoek richt zich op fenomenen die optreden in vloeistoffen aan wanden. Door specifieke eigenschappen van de wand, kan vloeistof in beweging gezet worden. Deze beweging kan vervolgens gebruikt worden om stoftransport te vergroten wat enorme consequenties voor scheidings- en katalytische processen heeft. 

Food-for-thought: het meten van de verschillende facetten van hersendoorbloeding
Dr. ir. M.J.P. (Thijs) van Osch (m), LUMC – Afdeling Radiologie
De hersenen zijn afhankelijk van continue bloedvoorziening om voldoende zuurstof en voedingsstoffen te krijgen. Een samenspel tussen verschillende regelsystemen garandeert die bloedtoevoer, maar ouderdom en ziekte kunnen leiden tot ontregeling hiervan. Met behulp van MRI zal een techniek worden ontwikkeld om deze diverse regelsystemen in één keer door te meten.

ZonMw

Microvascular function and brain networks: Keys to understanding the vascular burden in dementia
Prof. dr. G.J. (Geert Jan) Biessels (m), UMCU - Neurologie
Vaatschade in de hersenen veroorzaakt dementie. Met de nieuwste hersenscantechnieken onderzoek ik hoe ontregeling van kleine bloedvaatjes tot hersenschade leidt en wat gevolgen zijn. Wat gebeurt er met het hersennetwerk? Wat zijn kwetsbare hersengebieden? Inzicht in oorzaak en gevolg van hersenvaatschade is essentieel voor een optimale diagnose en behandeling.

Artrose, een aandoening van kraakbeen of bot?
Dr. I (Ingrid) Meulenbelt (v), LUMC - Medische Statistiek en Bioinformatica, sectie Moleculaire Epidemiologie
Artrose is een veel voorkomende, invaliderende gewrichtsaandoening. De ontwikkeling van effectieve behandeling wordt echter ernstig gehinderd doordat het ziekteproces aanzienlijk verschilt tussen patiënten. Het project zal de biologische basis van de belangrijkste verschillen ontrafelen en nabootsen in een stukje gekweekt gewrichtsweefsel. Hiermee wordt vervolgens gezocht naar nieuwe behandelingsmethoden voor artrose.

Red de rechterkamer bij hoge bloeddruk in de long.
Prof. dr. A. (Anton) Vonk Noordegraaf (m), VUmc – Longziekten
Bij patiënten met pulmonale arteriële hypertensie zijn de bloedvaten van de longen vernauwd, waardoor de rechter hartkamer harder moet werken. Prof. Vonk gaat onderzoeken of de rechterkamer “gered” kan worden met nieuwe medicijnen die voor een betere zuurstof gebruik zorgen en door ondersteuning met behulp van een mechanisch apparaat.