Toekenningen Veni 2013



De menselijke evolutie dateren
Dr. C. (Christina) Ankjærgaard (f), WUR – Bodemgeografie en Landschap
Het wordt aangenomen dat mensen (geslacht Homo) hun oorsprong hebben in Afrika, vanwaar ze zich verspreid hebben over andere continenten. Op dit moment is het moeilijk om vast te stellen wanneer dit gebeurd is. Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een nieuwe methode waarmee de migraties naar en binnen Europa nauwkeurig gedateerd kunnen worden.

Ridders van Terreur
Dr. E. (Egil) Asprem (m), UvA – Religiestudies
De claim van de Noorse terrorist A.B. Breivik dat hij onderdeel was van een geheime Orde van Tempeliers kan gezien worden als strategische fictie die als doel heeft om volgelingen te inspireren. Dit project brengt de historische achtergrond van de fascinatie van extreem-rechts voor de Tempeliers in kaart en geeft een overzicht van opkomende online groeperingen die geïnspireerd zijn door Breivik’s manifest.

Real-time volgen van toxine-invasie
Dr. M. (Marie-Eve) Aubin-Tam (f), TUD – Bionanoscience
Sommige toxines komen onze cellen binnen via smalle poriën die ze in de celmembraan maken. Om dit proces te ontrafelen zullen de toxinemoleculen ieder afzonderlijk gevolgd worden terwijl ze de membraan passeren.

Gassendi's theorie van de ruimte
Dr. D. (Delphine) Bellis (f), RU – Filosofie
Gassendi introduceerde een nieuwe theorie van de ruimte als een homogene entiteit, onafhankelijk van lichamen. Dit onderzoeksproject heeft als doel om deze filosofische opvatting en zijn impact op de wetenschappelijke revolutie te bestuderen, met name in Engeland tot aan Newton.

Samenwerkende eiwitten bij de bloemvorming
Dr. M. (Marian) Bemer (f), WUR – Moleculaire Biologie
Bloemen bestaan uit verschillende organen, zoals de meeldraden en de kroonbladen, die worden gevormd door eiwitten. Hiervoor blijkt een goede samenwerking van verschillende eiwitsoorten nodig. De onderzoekers willen weten hoe, waar en waarom deze eiwitten samenwerken bij de bloemvorming.

Getallen en verantwoordelijkheid: de politiek van getallen in de democratie van klassiek Athene
Dr. T.A. (Tazuko Angela) van Berkel (f), UL – Griekse en Latijnse Taal en Cultuur
Getallen zijn overal. Iedereen die in het klassieke Athene leefde (5de en 6de eeuw v.C.) zou omgeven geweest zijn door nummers en berekeningen. Dit project onderzoekt welke communicatieve functies en ideologische betekenissen aan deze openbare getallen en berekeningen werden toegekend in de directe democratie in Athene.

Medicijnwerking ontrafelen via metabolisme
Dr. C.R. (Celia) Berkers (f), UU – Scheikunde
Medicijnen die het proteasoom – de eiwitafbraakmachine in de cel – activeren kunnen mogelijk ziektes als Alzheimer en Parkinson bestrijden. De onderzoekers brengen in kaart hoe deze verbindingen precies werken door te onderzoeken hoe nieuw ontdekte proteasoomactivatoren het metabolisme van cellen beïnvloeden gaan.

Het ontstaan van de Eocene broeikaswereld
Dr. P.K. (Peter) Bijl (m), UU – Departement Aardwetenschappen
Om meer inzicht te krijgen hoe de aarde in het verleden van een koud klimaat naar een tropisch warme wereld veranderde, gaan geologen oceaanbodemmodder uit het Paleoceen bestuderen. Dat is een koude tijdsperiode aan de basis van de Eocene broeikaswereld.

Persoonlijkheidsontwikkelingen in nieuwe ouders
Dr. W. (Wiebke) Bleidorn (f), TiU - Ontwikkelingspsychologie
Ouderschap is een ingrijpende overgang in het leven die grote en blijvende veranderingen in het dagelijks leven van de ouders met zich mee brengt. In dit onderzoeksproject wordt gekeken of, en hoe, de overgang naar ouderschap tot positieve persoonlijkheidsveranderingen bij de ouders leidt.

Wanneer is gezondheidszorg te duur?
Dr. A. (Ana) Bobinac (f), EUR – Instituut Beleid & Management Gezondheidszorg
Een betrouwbare schatting van de monetaire waarde van gezondheid zal bijdragen tot een efficiëntere en rechtvaardigere verdeling van middelen in gezondheidszorg. Economen zullen in een experimentele setting een markt voor gezondheidszorg nabootsen om de werkelijke monetaire waarde van gezondheidswinsten te achterhalen.

Bladeren in het klimaat
Dr. H.J. (Hugo) de Boer (m), UU - Milieuwetenschap
Planten beïnvloeden het klimaat omdat ze CO2 uit de lucht opnemen en tegelijkertijd water verdampen. Deze uitwisseling van waterdamp en CO2 gaat via microscopisch kleine poriën in hun bladeren. Dit onderzoek bestudeert hoe deze poriën functioneren in een veranderend klimaat.

Zoete vaccins
Dr. T.J. (Thomas) Boltje (m), RU – Synthetische Organische Chemie
Unieke suikermoleculen bedekken de buitenkant van bacteriën. Het doel van dit onderzoeksproject is het ontwikkelen van nieuwe manieren om deze bacteriële suikermoleculen te synthetiseren, zodat ze gebruikt kunnen worden als vaccin tegen bacteriële infecties.

Fosfaat: zout in de wonde bij nierpatiënten?
Dr. M.H. (Martin) de Borst (m), UMCG - Interne Geneeskunde
Nierpatiënten houden zout vast, waardoor hun behandeling minder effectief is. Fosfaat blijkt een belangrijke rol te spelen bij de regulatie van de zouthuishouding. Onderzocht wordt of letten op fosfaat én zout in de voeding de behandeling van nierpatiënten kan verbeteren.

Vervuiling kent geen grenzen
Dr. J. (Jordy) Bouwman (m), RU – Molecular Structure and Dynamics
Door menselijk toedoen worden wereldwijd grote hoeveelheden schadelijke stoffen in het milieu gebracht. In de atmosfeer ondergaan deze vervuilingen scheikundige veranderingen. De onderzoekers zullen de nieuw gevormde stoffen identificeren om de gevolgen van milieuvervuiling beter in kaart te kunnen brengen.

Betere beveiliging tegen ziekteverwekkers
Dr. ir. K. (Klaas) Bouwmeester (m), WUR – Laboratorium voor Fytopathologie
Plantenziekten in land- en tuinbouwgewassen leiden tot lagere opbrengsten en verminderen de oogstkwaliteit. In dit onderzoek wordt een nieuwe vorm van afweer bestudeerd. Het doel is om extra barrières op te werpen tegen ziekteverwekkers, met name in tomaat en paprika.

Plantenverdediging wordt gemanipuleerd door insecten
Dr. C. (Colette) Broekgaarden (f), WUR – Plantenveredeling
Planten kunnen zich op ingenieuze manieren verdedigen tegen aanvallen van plantenetende insecten. Echter, sommige insecten lijken in staat om de verdediging van de plant in hun eigen voordeel te manipuleren. Hierbij worden mechanismen in de plant geactiveerd welke de voor het insect schadelijke verdediging onderdrukken. Dit onderzoek gaat na hoe insecten de plantenverdediging precies manipuleren en welke mechanismen daarbij betrokken zijn.

De knop om bij systemische sclerose
Dr. J. (Jasper) Broen (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Reumatologie & Immunologie
Patiënten met systemische sclerose ontwikkelen gevaarlijke, soms dodelijke, verlittekening van de huid en organen. De onderzoekers gaan kijken of ze in de cel die dit veroorzaakt de moleculaire knop om kunnen zetten zodat de verlittekening stopt.

Concreet rekenen tussen meetkunde en getaltheorie
Dr. P.J. (Peter) Bruin (m), UL - Wiskunde
De wiskunde ontleent haar kracht aan abstracties. Dit onderzoek is erop gericht grip te krijgen op specifieke abstracties die meetkunde en getaltheorie verbinden. Hiertoe worden nieuwe rekenmethoden ontwikkeld, die tot doel hebben het aantal oplossingen van interessante typen vergelijkingen sneller te kunnen bepalen.

Taal en realiteit
Dr. B.S.W. (Bert) Le Bruyn (m), UU – Utrecht Institute of Linguistics OTS
We gebruiken onze taal om iets te zeggen over de realiteit. De onderzoeker gaat na hoe dit proces werkt en kijkt ook naar verschillen tussen talen, met name naar hoe we bezitsrelaties uitdrukken. Voorts wordt bestudeerd hoe deze taalverschillen het leren van een tweede taal beïnvloeden.

Figuratieve frames en economische beeldvorming
Dr. C.F. (Christian) Burgers (m), VU – Communicatiewetenschap
Figuratieve frames (metaforen, hyperbolen, ironie) kunnen complexe economische onderwerpen zoals fiscaal beleid zowel begrijpelijk maken als evalueren. Dit project onderzoekt op welke manier dit gebeurt, en hoe deze stijlmiddelen het Nederlandse publieke debat sturen en economische beeldvorming kleuren.

Grafeen en moleculen voor kwantumberekeningen
Dr. E. (Enrique) Burzuri (m), TUD – Kavli Institute of Nanoscience
Individuele magnetische moleculen zouden gebruikt kunnen worden om informatie in computers te verwerken door magnetisch-gepolariseerde stroompjes te injecteren om de magnetische staat te lezen en schrijven. Het doel van dit onderzoek is om magnetisch-gefunctionaliseerd grafeen (tweedimensionale koolstofstructuren) te gebruiken als elektroden en zo applicaties een stap dichter bij te brengen.

Snelle bloedtesten voor hart en long
Dr. J.W.L. (Jochen) Cals (m), UM – Huisartsgeneeskunde
Pijn op de borst of kortademigheid kunnen duiden op levensbedreigende aandoeningen waarvoor ziekenhuisbehandeling nodig is. De onderzoekers bekijken of huisartsen met snelle bloedtesten uit een vingerprik beter kunnen bepalen wie veilig thuis of meteen in het ziekenhuis behandeld kan worden.

Beleid maken in veranderende samenlevingen
Dr. B. (Burak) Can (m), UM – School of Business and Economics
Overheden grijpen vaak in markten in om welvaart te vergroten en nemen daarbij de voorkeuren van mensen als vast gegeven. Zulk beleid kan echter de voorkeuren van mensen veranderen en kan dan tot onbedoeld gevolg hebben dat de welvaart afneemt. Met behulp van dit project kan beleid ontwikkeld worden dat zulke ongewenste effecten voorkomt.

Schimmelresistente planten door kleine RNA's
Dr. M. (Mireille) van Damme (f), WUR – Fytopathologie
Kleine RNA's reguleren expressie van genen. Tijdens schimmelinfectie van planten treedt een verandering op in populaties van kleine RNA's. De onderzoekers bestuderen of verandering van de regulatie van kleine RNA's in de plant kan resulteren in schimmelresistente planten.

Verkiezingen en geweld
Dr. U. (Ursula) Daxecker (f), UvA – Politicologie
Buiten het Westen gaan verkiezingen vaak gepaard met aanzienlijk geweld. Met dit onderzoek wordt geprobeerd uit te leggen wanneer en waarom verkiezingen gewelddadig verlopen. De resultaten van dit project verschaffen informatie aan internationale actoren die zich bezig houden met het bevorderen van democratie.

Kenmerken immunologische seriemoordenaar in beeld
Dr. C.E.J. (Cindy) Dieteren (f), UMCN – Celbiologie
Cytotoxische T-cellen zijn in staat kankercellen op te sporen en een voor een te doden. Veranderingen in het tumormilieu kunnen deze afweerreactie verstoren. Dit onderzoek bestudeert met microscopie hoe een T-cel verschillende kankercellen aanvalt en hoe het tumormilieu deze interacties beïnvloedt.

Omgaan met honger
Dr. J.E.C. (Jessica) Dijkman (f), UU – Economische en Sociale Geschiedenis
Noord-West Europa kampte voor 1800 regelmatig met voedselschaarste. Toch slaagden sommige samenlevingen er vanaf ongeveer 1600 catastrofale hongersnoden te voorkomen. Deden ze dat door markten te reguleren en een vangnet te bieden? Of gaf een efficiënter interregionale handel de doorslag?

Op dezelfde golflengte
Dr. S. (Suzanne) Dikker (f), UU - Institute of Linguistics OTS
Wat betekent het om 'op dezelfde golflengte' te zitten met iemand? Dit onderzoek neemt neurowetenschappen mee uit het laboratorium de wereld in; het verkent nieuwe methodologieën om te onderzoeken of, en waarom, de hersengolven van mensen zich op elkaar afstemmen tijdens alledaagse communicatie.

Hoe worden overstromingsrisico’s eerlijk verdeeld?
Dr. Ir. N. (Neelke) Doorn (f), TUD – Filosofie
Overstromingsrisico's moeten op een eerlijke en efficiënte manier verdeeld worden. Maar de meningen verschillen over wat dit precies inhoudt. In dit onderzoek wordt onderzocht hoe eerlijkheid en efficiëntie gecombineerd kunnen worden op een manier die voor iedereen acceptabel is.

Zinsbegrip vanaf het eerste woord
Dr. J. (Jakub) Dotlacil (m), RUG – Center for Language and Cognition
Als iemand iets zegt, beginnen luisteraars onmiddellijk met het interpreteren ervan. Vaak kiezen we de bedoelde interpretatie al voor de spreker uitgesproken is. Hoe doen we dat? Dit project combineert semantisch en cognitief onderzoek om die vraag te beantwoorden.

Van molecuul naar gedrag via hersennetwerken
Dr. L. (Linda) Douw (f), VUmc – Anatomie en Neurowetenschappen / Massachusetts General Hospital (Boston, MA, USA) – Radiologie
Dit project zal de relatie tussen moleculen en gedrag onderzoeken, door belangrijke celeigenschappen via hersennetwerken te relateren aan gedrag bij patiënten met een hersentumor. Hiermee zullen betere markers voor het vaststellen en behandelen van de precieze hersentumor kunnen worden gedefinieerd.

Nieuwe kennis over prostaatkanker
Dr. J. (Jarno) Drost (m), Hubrecht Instituut – Groep Clevers
Prostaatkanker is de meest voorkomende kanker bij mannen waaraan jaarlijks tienduizenden overlijden. De onderzoeksmethoden zijn echter beperkt. De onderzoekers gebruiken een nieuwe grensverleggende prostaat-kweekmethode om genetische veranderingen in tumoren van patiënten te onderzoeken en nieuwe therapieën te ontwikkelen.

Sedimenttransport door draaikolken: een fundamenteel onderzoek van het lab naar de oceaan
Dr. M. (Matias) Duran-Matute (m), TU/e – Technische Natuurkunde
Draaikolken transporteren grote hoeveelheden sediment in de oceanen. Onderzoekers zullen dit mechanisme nader bekijken voor kustgebieden door middel van laboratoriumexperimenten en numerieke simulaties. Met dit onderzoek kunnen betere voorspellingen gedaan worden van bijvoorbeeld zandverlies van stranden.

Reagerende moleculaire stikstof
Dr. W.I. (Wojciech) Dzik (m), UvA – Supramoleculaire Katalyse
De meeste geneesmiddelen, agrarische chemicaliën en organische materialen bevatten stikstofatomen die meestal gewonnen zijn uit ammoniak. De onderzoekers willen verbindingen ontwikkelen waarmee stikstof uit de atmosfeer direct gebruikt kan worden voor het produceren van organische moleculen.

Brainstormen: Een culturele geschiedenis van ongedisciplineerd denken
Dr. B.F. (Bregje) van Eekelen, (f), EUR – Maatschappijgeschiedenis
Dit project legt de culturele geschiedenis van creatief denken in de VS in de twintigste eeuw bloot. Het historische traject van het 'brainstorm' concept – eerst een zenuwaandoening, later een positief proces – brengt veel onverwachte militaire, industriële en bureaucratische wortels van creatief denken aan het licht.

Probleemgroepen: opsluiten of opvoeden?
Dr. G. (Gwen) van Eijk (f) UL – Criminologie
Hoe gaat het criminaliteitsbeleid om met probleemgroepen? Strategieën variëren, maar hebben vooral betrekking op de lagere sociale klasse – denk aan achterstandswijken en risicogezinnen. Dit onderzoek bekijkt hoe veiligheidsprofessionals denken over klassenverschillen en hoe dit doorwerkt in het maken en uitvoeren van beleid.

Gemeenschappelijke erfelijke aanleg voor dementie en ALS
Dr. M.A. (Michael) van Es (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Neurologie
Er zijn sterke aanwijzingen dat er gemeenschappelijke erfelijke risicofactoren zijn voor dementie en ALS (ernstige spierziekte). De onderzoekers zullen zoeken naar deze afwijkingen door m.b.v. de nieuwste technieken systematisch het DNA van grote groepen patiënten te vergelijken met gezonde personen.

Nieuwe ijzervreters
Dr. K.F. (Katharina) Ettwig (f), RU – Microbiologie
Het sterke broeikasgas methaan blijkt te worden afgebroken in milieus, waar organismen geen lucht hebben om te ademen. Dit onderzoek bestudeert hoe tot nu toe onbekende micro-organismen ijzerverbindingen en nitraat gebruiken om methaanemissies en daarmee de opwarming van de aarde tegen te gaan.

Sleutelen aan verkennercellen
Dr. B. (Bart) Everts (m), LUMC – Parasitologie
Een afweerrespons wordt aangestuurd door verkennercellen. Recent is gebleken dat het functioneren van deze cellen bepaald wordt door wat ze eten. Dit onderzoek gaat uitzoeken hoe dat werkt en zal deze kennis gebruiken om vaccinaties te introduceren en/of te verbeteren.

Meten en regelen van kernfusiereactoren

Dr. ir. F.A.A. (Federico) Felici (m), TU/e – Werktuigbouwkunde
Kernfusie is potentieel een onuitputtelijke en niet-vervuilende energiebron. In experimentele kernfusiereactoren worden de belangrijkste grootheden continu gemeten en automatisch bijgestuurd. Dit project zal hier nieuwe methodes voor ontwikkelen gebaseerd op wiskundige modellen, die zullen leiden tot efficiëntere reactoren in de toekomst.

Door de bomen het bos niet kunnen zien?
Dr. A.K.J. (Anne-Kathrin) Fett (f), VU – Onderwijsneurowetenschap
Paranoia en sociale dysfunctie in psychose worden gestuurd door een ongevoeligheid voor onmiskenbare sociale informatie. Dit project onderzoekt de onderliggende mechanismen in het brein voor dit tekort in het verwerken van sociale informatie, de gevolgen hiervan voor sociale interacties en of er aangrijpingspunten voor cognitieve interventie zijn.

Diffusie in colloïdale kristallen
Dr. L. (Laura) Filion (f), UU – Soft Condensed Matter and Biophysics
Door het veranderen van de vorm en interacties van microscopische deeltjes kunnen vele verschillende kristalstructuren worden gemaakt. Sommige recentelijk ontdekte kristallen van colloïdale deeltjes vertonen verassend hoge diffusiesnelheden. De onderzoeker zal de diffusie in deze systemen bestuderen met computersimulaties.

Het evangelie op de markt
Dr. S.A. (Suzan) Folkerts (f), RUG – Faculteit der Letteren
Traditionele opvattingen over 'middeleeuws' vs. 'modern' en 'religieus' vs. 'seculier' zijn aan herziening toe. Door te bestuderen hoe leken omgingen met de eerste gedrukte Bijbelvertalingen, werpt dit project een nieuwe blik op de laatmiddeleeuwse stedelijke religieuze cultuur in de Nederlanden.

Kwetsbaarheid voor stress in het brein

Dr. L. (Lotte) Gerritsen (f), VUmc – Psychiatrie
Het is onbekend waarom sommige mensen depressief worden na een stressvolle gebeurtenis. Door te onderzoeken hoe stress in samenspel met genen het brein kan beïnvloeden willen de wetenschappers identificeren wie kwetsbaar is voor de negatieve gevolgen van stress.

Van elkaar leren
Dr. N. (Nina) Gierasimczuk (f), UvA – Institute for Logic, Language and Computation
Een nadeel van lid zijn van een groep is dat persoonlijke meningen onderdrukt worden door conformiteit. In dit project wordt de gecompliceerde balans tussen de voor- en nadelen van deel uit maken van een groep onderzocht, toegespitst op leren.

Begrijpen van DNA-verschillen
Dr. C (Christian) Gilissen (m), UMCN – Genetica
Het menselijk DNA vertoont veel variatie. Ontdekken welke DNA variatie ziekte veroorzaakt is daarom uitdagend. In dit onderzoek wordt DNA variatie in de normale populatie gebruikt om beter ziekte-veroorzakende variatie te herkennen.

Zien doe je met je...
Dr. T.A. (Tom) de Graaf (m), UM – Cognitieve Neurowetenschappen
Als onze twee ogen verschillende plaatjes 'zien' kiest het brein er eentje uit voor perceptie. Niet alleen onze ogen, maar vooral onze hersenen bepalen wat we bewust waarnemen. Dit onderzoek gebruikt hersenscans en hersenstimulatie om te ontrafelen hoe dat werkt.

Immuuncellen communiceren via minuscule membraanblaasjes
Dr. T. (Tom) Groot Kormelink (m), UU – Biochemie en Celbiologie
Het afweersysteem bestaat uit veel verschillende typen immuuncellen verspreid door het hele lichaam. Voor een goede werking is communicatie tussen deze cellen essentieel. Dit onderzoek bestudeert de rol van minuscule membraanblaasjes afkomstig van immuuncellen in de regulatie van de afweer.

Over de oorsprong van tijd en schaal
Dr. S. (Sean) Gryb (m), RU - Theoretische Hoge-Energiefysica
In dit onderzoek wordt een nieuwe benadering van een relativiteit 'Shape Dynamics' (where scale is emergent) gecombineerd met een opwindende hypothese genaamd 'Holografie' (where time is emergent) om nieuwe voorspellingen te doen over het vroege heelal en om aspecten van kwantumzwaartekracht te begrijpen.

Het samenspel van oorzaken van gedrag
Dr. J.S. (Jessica) Gubbels (f) MU – Gezondheidsbevordering
Gedrag wordt bepaald door zowel persoonlijke factoren (bijvoorbeeld karakter) als omgevingsfactoren (bijvoorbeeld gedragsregels). De onderzoekers kijken naar het samenspel tussen deze factoren, om gedrag beter te kunnen voorspellen. Als voorbeeld wordt gekeken naar voeding, beweging en overgewicht bij kinderen.

Structuur en celdeling

Dr. M.A. (Michael) Hadders (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Medische Oncologie
Als een cel zich deelt moet het erfelijk materiaal gelijk verdeeld worden tussen de twee dochtercellen. De onderzoekers gaan de structuur èn de structurele veranderen bestuderen van een eiwit complex dat essentieel is voor deze gelijkmatige verdeling.

De effecten van publieke opinie
Dr. A. (Armen) Hakhverdian (m), UvA – Politicologie
Dit onderzoek gaat publieke opinie ten opzichte van de multiculturele samenleving vanaf de jaren '70 tot nu in kaart brengen. Het doel is om te analyseren of schommelingen in publieke opinie een uitwerking hebben op regeringsbeleid ten opzichte van immigratie en integratie van minderheden.

Omgaan met hart-stress
Dr. F.S. (Frances) Handoko-de Man, VUmc – Longziekten
Bij patiënten waar de bloedvaten naar de longen (deels) dichtzitten moet de rechterhartkamer harder werken, met als gevolg dat het hart 'gestresst' wordt. De goede én slechte rol van zenuwstelsel en hormonen bij deze 'stress' wordt onderzocht.

Multifunctionele mobiele medische zorg
Dr. ir. P.J.A. (Pieter) Harpe (m), TU/e – Electrical Engineering
Het continu monitoren van bijvoorbeeld hartslag of hersenactiviteit bij patiënten en ouderen geeft informatie over de gezondheid en kan problemen detecteren of voorkomen. De onderzoekers gaan multifunctionele elektronica ontwikkelen om deze mobiele medische zorg gebruiksvriendelijk en zo goedkoop mogelijk te maken.

Persoonlijke therapie voor blaaskanker
Dr. M.S. (Michiel) van der Heijden (m), Nederlands Kanker Instituut – Medische oncologie
De behandeling van agressieve vormen van blaaskanker is al vele jaren hetzelfde gebleven. De onderzoekers gaan op zoek naar genen die de tumor aanzetten tot groei. Deze geactiveerde genen moeten uiteindelijk gericht behandeld worden bij patiënten met blaaskanker.

Bestrijden van een hardnekkige bacterie
Dr. J.W.J. (Jeroen) van Heijst (m), Academisch Medisch Centrum – Immunologie
Tuberculose wordt veroorzaakt door een bacterie die zeer moeilijk door vaccinatie te bestrijden is. De onderzoekers gaan bekijken hoe speciale cellen van het afweersysteem, genaamd T-cellen, de tuberculosebacteriën aanpakken en hoe dit zou kunnen worden verbeterd.

Wat zegt een cijfer?
Dr. H.C.K. (Conrad) Heilmann (m), EUR - Filosofie
Economisch beleid is afhankelijk van cijfers en gekwantificeerde concepten, zoals het BBP, disconteervoeten en geluk-indices. Uitgaande van wetenschapsfilosofische principes van meting, geeft dit project aan hoe cijfers moeten worden vervaardigd en gebruikt.

Kiezen voor duurzamer transport
Dr. E (Eva) Heinen (f), RUG – Planologie
Iedereen maakt dagelijks keuzes om met de auto, fiets of openbaar vervoer te reizen. Voor een duurzamere en gezondere maatschappij is een verandering hierin noodzakelijk. De onderzoeker ontrafelt het effect van identiteit en variatie op deze verandering.

Nieuws maken in de Gouden Eeuw
Dr. H.J. (Helmer) Helmers (m), UvA – Instituut voor Cultuur en Geschiedenis
Europees nieuws domineerde de Nederlandse media van de Gouden Eeuw. Aan de hand van een grote internationale crisis onderzoekt dit project hoe en waarom buitenlands nieuws werd overgedragen, en hoe het de publieke opinie en het politieke debat beïnvloedde.

Draadloze communicatie met het cerebellum
Dr. G. A. (Gustavo) Higuera (m), Erasmus MC – Neurowetenschappen
Tijdens dit project wordt een volledig nieuw draadloos apparaat gebouwd om cerebellaire aandoeningen zoals ataxie te behandelen. De onderzoekers zijn van plan om door middel van licht te communiceren met dit hersennetwerk. Het onderzoek zal zich richten op het bouwen van het apparaat.

De relatie tussen flexibele werkvormen en welzijn ontrafeld
Dr. C.L. (Claartje) ter Hoeven (f), UvA – Communicatiewetenschap
Communicatietechnologie heeft geleid tot flexibele werkvormen, zonder dat duidelijk is hoe 'flexwerken' het welzijn van medewerkers beïnvloedt. In dit project worden de voor- en nadelen van flexibele werkvormen onderzocht én de mogelijkheden om de nadelen voor het welzijn te verminderen.

Consistentie van internationale berechting
Dr. B. (Barbora) Hola (f), VU – Strafrecht en Criminologie
De onderzoeker zal de berechting van internationale misdaden door nationale en internationale gerechtshoven vergelijken. Zij zal analyseren of ‘de meest verantwoordelijke’ leiders die berecht worden door internationale tribunalen inderdaad ‘beter af’ zijn en milder gestraft worden dan hun volgelingen.

Het einde van AIDS in Afrika
Dr. J.A.C. (Jan) Hontelez (m), Erasmus MC – Maatschappelijke gezondheidszorg
Medicijnen die gegeven worden aan patiënten met HIV zorgen er niet alleen voor zorgen dat deze patiënten langer en gezonder leven, maar ook dat ze veel minder besmettelijk zijn. Hierdoor is het mogelijk om de verspreiding van het virus te stoppen. Dit project onderzoek praktische en haalbare strategieën om de HIV epidemie in sub-Sahara Afrika te elimineren.

Naleving leeftijdsgrenzen bij verkoop risicoproducten
Dr. J.J. (Joris) van Hoof (m), UT – Communicatiewetenschap
Schadelijke producten (alcohol, sigaretten en krasloten) mogen niet verkocht worden aan klanten die jonger zijn dan de wettelijke leeftijdsgrens voor dat product. In dit project wordt onderzocht waarom verkopers zich slecht houden aan die leeftijdsgrenzen en hoe dit kan verbeteren.

Veilingen met een hoog risico
Dr. X. (Audrey) Hu (f), UvA – Algemene Economie
Bij het veilen van activa van de staat aan private investeerders zijn de inzet en de risico’s vaak hoog. Wanneer concurrerende bieders heterogene taxaties en risicobereidheid hebben, zijn traditionele veilingen inefficiënt. Met dit onderzoek wordt geprobeerd om een efficiënt veilingbeleid te vinden voor deze situaties, waarmee de opbrengst gemaximaliseerd wordt.

Het spoorwegennet van onze cellen
Dr. N.C. (Nina) Hubner (f), RU – Moleculaire Biologie
Net als een spoorwegennet hebben onze cellen complexe netwerken, die hun functie bepalen. In dit project onderzoeken wetenschappers de eiwitten, die de wissels bijstellen en zo bepalen waar de reis naartoe gaat. In kanker zijn deze wissels vaak fout afgesteld.

Het ontstaan van moderne architectuurplanning
Dr. M. (Merlijn) Hurx (m), UU – Kunstgeschiedenis
Wanneer we tegenwoordig iets bouwen dan leggen we vooraf het ontwerp heel precies vast in tekeningen en beschrijvende teksten. In dit onderzoek wordt nagegaan hoe het ontstaan van deze rationele planning te maken heeft met de modernisering van bestuursstructuren in de Late Middeleeuwen.

Sociale emotieregulatie door huidverwarming

Dr. H. (Hans) IJzerman (m), TiU – Sociale Psychologie
Goede relaties leiden tot betere gezondheid en welzijn, waarschijnlijk door sociale steun. De onderzoeker veronderstelt dat sociale steun via huidverwarming gaat. Dit project onderzoekt of huidverwarming plaatsvindt in sociale emotieregulatie, hoe mensen die vaardigheid leren en wanneer zulke regulatie werkt.

Zzp'ers over politiek en polder

Dr. G. (Giedo) Jansen (m), RU – Politicologie
'Dé zzp’er' bestaat niet. De economische verschillen tussen zelfstandigen zijn groot. Dit onderzoek beschrijft en verklaart de uiteenlopende politieke voorkeuren van verschillende typen zelfstandigen. Ook worden verschillen onderzocht tussen zelfstandigen in hun lidmaatschap van belangenverenigingen zoals brancheorganisaties en vakbonden.

Door galactische nevel naar de eerste sterren
Dr. V. (Vibor) Jelic (m), RUG – Kapteyn Instituut
Gecompliceerde emissie van ons eigen melkwegstelsel vertroebelt het beeld van de eerste sterren in het heelal. Astronomen zullen deze galactische ‘nevel’ bestuderen en het zicht op het vroege heelal helder maken. Hierdoor zullen ze 13,2 miljard jaar terug in de tijd kunnen kijken..

Wat als ik jou wel vertrouw maar jij mij niet?
Dr. B.A. (Bart) de Jong (m), VU - Management & Organisatie
Vertrouwen essentieel is voor een goede samenwerking in teams. Helaas verschillen teamleden vaak in hoeveel ze elkaar vertrouwen en wie ze vertrouwen, met alle nadelige gevolgen van dien. Dit onderzoek gaat systematisch na waardoor deze verschillen in vertrouwen ontstaan en hoe ze de prestaties van teams beïnvloeden.

Waar komen wij vandaan?
Dr. J.C.A. (José) Joordens (f), UL – Archeologie
De oorsprong van de mensheid ligt in Afrika. Maar welke leefomgeving was favoriet, en hoe werd die beïnvloed door klimaatverandering? Dit project onderzoekt de rol van het Oost-Afrikaanse kustbos in de evolutie en verspreiding van vroege mensachtigen.

Berekenende babysitters?
Dr. S.A. (Sjouke Anne) Kingma, (m), RUG – Behavioral Ecology and Self-Organization & Theoretical Biology

In coöperatief broedende dieren stellen sommige individuen eigen voortplanting uit om anderen te helpen in de broedzorg. Aan de hand van computersimulaties en 30 jaar velddata aan de Seychellenzanger zal onderzocht worden waarom zulke individuen dat doen.

Waarom maakt inkomen gezond?
Dr. J.L.W. (Hans) van Kippersluis (m), EUR – Toegepaste Economie
Mensen uit hogere inkomensgroepen leven gemiddeld genomen bijna 20 jaar langer in goede gezondheid dan mensen uit de laagste inkomensgroepen. Dit onderzoek onderzoekt de vraag waarom deze verschillen bestaan, en bekijkt in het bijzonder de rol van levensstijl en levensverwachting.

Samenwerking en besturen in het informatietijdperk
Dr. ing. A.J. (Bram) Klievink (m), TUD – Technische Bestuurskunde
Door informatie-infrastructuren kunnen ketensamenwerking en overheidstoezicht sterk worden verbeterd. Publieke en private organisaties en informatiesystemen worden daarin samengebracht. Echter, centrale regie ontbreekt en bestaande bestuursmodellen zijn niet zonder meer toepasbaar. Dit onderzoek bestudeert daarom hoe publiek-private informatie-infrastructuren bestuurd kunnen worden.

Diepe hersenstimulatie in de psychiatrie
Dr. P.C. (Chris) Klink (m), The Netherlands Institute for Neuroscience – Neuromodulation & Behaviour
De hersennetwerken die bepalen hoe we ons gedragen en hoe we keuzes maken, zijn vaak verstoord bij psychiatrische stoornissen. Dit onderzoek gaat na welke hersennetwerken dit precies zijn en hoe diepe hersenstimulatie de functie van deze netwerken positief kan beïnvloeden.

Observeren van moleculaire kern van leven in actie met een laser
Dr. M. (Miroslav) Kloz (m), VU – Biofysica van Fotosynthese
Specifiek ontworpen ultrakorte lichtpulsen kunnen gebruikt worden om gedetailleerd (bio)moleculen te onderzoeken, waarbij niet alleen hun binding en 3D-structuur vastgelegd kunnen worden, maar ook hoe deze structuur verandert tijdens (bio)chemische reacties.

Gezichten van het kwaad?
Dr. S. C. (Susanne) Knittel (f), UU – Moderne Talen
In hedendaagse film en literatuur worden de bedrijvers van staatsmisdaden (Nazi’s en Communisten) niet langer afgeschilderd als absoluut kwaad. Dit staat in contrast met hoe ze weergegeven worden bij gedenkplaatsen. Dit project onderzoekt wat deze representaties ons vertellen over hoe schuld de culturele identiteit vormt.

Oudere werknemers als crafters van hun baan
Dr. T.A.M. (Dorien) Kooij (f), TiU – Human Resource Studies
Job crafting is het op eigen initiatief doen van kleine aanpassingen aan de baan zodat deze beter past bij de eigen interesses en capaciteiten. Dit onderzoek gaat na hoe oudere werknemers craften en hoe organisaties job crafting kunnen stimuleren.

Plasma gebruiken om vliegtuigen efficiënter te maken
Dr. M. (Marios) Kotsonis (m), TUD – Aerodynamica
Airplanes feel resistance from the air around them as they fly. Reduction of this resistance would make airplanes more efficient. This research project aims to use plasma technology to make the flow over the wings smoother and less resistive.

Bolvormige mozaïeken van verschillende tegels
Dr. D.J. (Daniela) Kraft (f), UL – Condensed Matter Physics
Om een bol met tegels te bedekken, heeft men altijd een tweede soort tegels, zogenoemde 'defecten', nodig. Zij zijn belangrijk voor de mechanische eigenschappen van bijvoorbeeld de eiwitmantel van een virus. Dit onderzoek gaat de defecten en mechanische eigenschappen van mozaïeken van verschillende tegelvormen uitzoeken.

Grenzen aan solidariteit?
Dr. T. (Theresa) Kuhn (f), UvA – Politicologie
In de huidige Europese crisis staan vragen over sociale solidariteit centraal. Dit project onderzoekt in hoeverre Europese burgers bereid zijn tot transnationale, nationale en regionale herverdeling.

Hoeveel klimaatadaptatie is er nodig?
Dr. ir. J.H. (Jan) Kwakkel (m), TUD - Beleidsanalyse
Het klimaat is wereldwijd aan het veranderen. De maatschappij moet zich daaraan aanpassen. Maar hoe, in welke mate en tegen welke kosten? Dr. Kwakkel gaat instrumenten ontwikkelen en testen die beleidsmakers ondersteunen bij het beantwoorden van deze vragen.

Minuscule structuren maken
Dr. ir. R. (Richard) Lakerveld (m), TUD – Proces & Energie
Veel technologische producten worden mogelijk gemaakt door minuscuul kleine structuren. De natuur om ons heen is in staat om dergelijke structuren buitengewoon efficiënt te maken. Dit onderzoek poogt de natuurlijke weg beter toegankelijk te maken voor de industrie.

Etnische ongelijkheid op de arbeidsmarkt
Dr. B. (Bram) Lancee (m), UvA – Sociologie
Etnische minderheden zijn vaker werkloos en hebben een lager inkomen dan de autochtone bevolking. Een veelgenoemde oorzaak is het verschil in kennis en vaardigheden; een andere is discriminatie. Dit project onderzoekt welke factoren etnische ongelijkheid verklaren en wat dit betekent voor het beleid.

Strijd tussen virus en gastheer
Dr. M.A. (Martijn) Langereis (m), UU – Faculteit Diergeneeskunde, Afdeling Virologie
Cellen bevatten systemen om ons te beschermen tegen virus infecties. Virussen hebben op hun beurt mechanismen ontwikkeld om deze antivirale systemen te omzeilen. De onderzoekers gaan deze virale mechanismen ontrafelen om zo meer inzicht te krijgen in de virus-gastheer interacties.

Bacteriële oorlogvoering in de menselijke ingewanden
Dr. A (Alicia) Lammerts van Bueren (f), RUG – Microbial Physiology
Het microbioom in de menselijke darm bestaat uit meer dan 1000 bacteriesoorten die met elkaar strijden om ruimte binnen met maagdarmkanaal. Onderzoekers zullen de activiteit bestuderen van bacteriële enzymen die zich richten op de suikermoleculen aan de oppervlakte van concurrerende bacteriesoorten. Tijdens deze ‘biologische oorlogvoering’ worden deze suikermoleculen afgebroken, waardoor de getroffen bacteriën door het immuunsysteem opgeruimd worden. Het bestuderen van deze nieuwe competitiestrategie zal nieuwe inzichten geven in de regulatie van microbiomen in de mens.

Kopen voor liefdadigheid
Dr. M.C. (Marijke) Leliveld (f), RUG – Marketing
Bij aankoop van producten doneren bedrijven soms iets aan goede doelen. Dit onderzoek bekijkt de verschillen tussen donaties uitgedrukt in geld of in natura (bijvoorbeeld een maaltijd). Daarbij wordt ook gekeken naar negatieve effecten van dergelijke campagnes op prosociaal gedrag.

Waarom wie wat doet
Dr. S.A.M. (Sander) Lestrade (m), RU – Centre for Language Studies
Een van de belangrijkste functies van taal is duidelijk maken wie wat doet, bijvoorbeeld wie slaat en wie geslagen wordt. Gek genoeg doen talen daar veel moeilijker over dan strikt noodzakelijk. Dit project zoekt uit waar die complexiteit vandaan komt.

Systeemgenetica van metabole fluxen
Dr. Y. (Yang) Li (f), RUG – Molecular Systems Biology
Genetische analyse op meerdere moleculaire niveaus kan inzicht geven in de relatie tussen een genotype en een fenotype. De onderzoeker zal deze benadering gebruiken in zijn zoektocht naar erfelijke oorzaken van metabole flux door metabole routes.

Intracellulaire vloeistof imiteren met geladen polymeren
Dr. ir S (Saskia) Lindhoud (f), UT – Nanobiophysics
De vloeistof in cellen zit vol met geladen macromoleculen. Om informatie te krijgen over processen die zich in cellen afspelen, imiteert men deze drukte met ongeladen polymeren. Onderzoekers willen nu een mengsel van positief en negatief geladen polymeren gaan gebruiken dat meer lijkt op de vloeistof in de cel.

Neuronale verbindingen onder de loep
Dr. H.D. (Harold) Mac Gillavry (m), UU – Celbiologie
Zenuwcellen communiceren via gespecialiseerde verbindingen: synapsen. Verstoringen in de structuur van synapsen liggen ten grondslag aan hersenziekten zoals autisme. De onderzoekers gebruiken moderne microscopen die de structuur van synapsen zichtbaar kunnen maken om beter inzicht in deze ziekte te verkrijgen.

Signaleren en communiceren
Dr. C. (Coert) Margadant (m), Nederlands Kanker Instituut – Celbiologie
Receptoren genaamd integrines vertellen de cel hoe hij moet reageren op signalen uit de omgeving, en storingen in deze communicatie leiden tot een groot aantal ziekten. In dit onderzoek wordt onderzocht door welke eiwitten de integrines gereguleerd worden.

Naar een kwantumbeschrijving van het vroege heelal
Dr. M. (Mercedes) Martín-Benito (f), RU - Theoretische Hoge-Energiefysica
Onze paradigmatische kosmologische modellen kunnen geen volledige beschrijving van de oorsprong van het heelal geven. Dit onderzoek beoogt hier kwantumzwaartekrachteffecten in op te nemen om onze kennis te vergroten van de oorsprong van het heelal en de eerste stadia van haar evolutie.

Van netwerk naar renaissance
Dr. S.M. (Sven) Meeder (m), RU – Geschiedenis
Het streven van Karel de Grote naar kerkelijke hervormingen heeft geleid tot een indrukwekkende intellectuele opleving. Hoe dit proces verliep is nog altijd grotendeels onduidelijk. Dit project onderzoekt hoe intellectuele netwerken een rol speelden bij deze 'Karolingische renaissance'.

In- en afbraak van membranen
Dr. M.N. (Manuel) Melo (m), RUG – Moleculaire Dynamica / Biochemie
Sommige antibacteriële eiwitten werken door de bacterie membraan af te breken; anderen gaan de cel binnen en werken van binnenuit. De onderzoekers gebruiken computersimulaties om het verschil te begrijpen, en testen of deze kennis gebruikt kan worden voor betere medicijnen.

Na-apen in woord en gebaar
Dr. E.M.M. (Lisette) Mol (f), TiU – Tilburg Center for Cognition and Communication
Mensen maken handgebaren, die precies passen bij wat ze zeggen. In een gesprek doen we elkaars gebaren na en hergebruiken we woorden die de ander net gezegd heeft. De onderzoekers bestuderen hoe dit nadoen ons spreken, gebaren en denken beïnvloedt.

De rol van metabolieten in het ontstaan van type 2 diabetes en hart- en vaatziekten
D.O. (Dennis) Mook-Kanamori (m), LUMC – Humane Genetica
Door nieuwe technieken is het tegenwoordig mogelijk om in slechts een paar uur met een druppel bloed honderden stofjes te meten, zoals aminozuren en vetzuren. De onderzoekers gaan deze techniek toepassen om de oorzaken van suikerziekte en hart- en vaatziekten te onderzoeken.

Samen vieren met gelovigen van andere godsdiensten
Prof. Dr. M. (Marianne) Moyaert (f), VU – Godgeleerdheid
In onze plurale samenleving neemt het samen vieren met andersgelovigen toe. Deze praktijk biedt kansen om de dialoog tussen de godsdiensten te versterken, maar soms versterkt het ook de grenzen tussen geloofsgemeenschappen. In dit project wordt onderzocht hoe dat komt.

Gender en etniciteit in de Tweede Kamer
Dr. L.M. (Liza) Mügge (f), UvA - Politicologie
Een goed functionerende democratie is een afspiegeling van de samenleving. Wereldwijd zijn vrouwen en etnische minderheden ondervertegenwoordigd. Dit project onderzoekt welke etnische minderheden Kamerleden zijn geworden en hoe hun gender en etnische identiteit hun werk heeft beïnvloed.

Het toetsen van concurrerende theorieën
Dr. ir. (Joris) Mulder (m), TiU – Methoden en Technieken van Onderzoek
Wetenschappelijke theorieën kunnen vaak worden geformuleerd met ordeningen tussen correlaties, bijvoorbeeld bij het vergelijken van de samenhang binnenverschillende bevolkingsgroepen of binnen sociale netwerken. In dit onderzoek worden nieuwe methoden ontwikkeld waarmee concurrerende theorieën direct tegen elkaar kunnen worden getoetst.

Socialistische staatstelevisie ontmoet het Westen
Dr. D. (Daniela) Mustata (f), RUG - Media and Journalism Studies
Tijdens de Koude Oorlog onderhield de Roemeense staatstelevisie in het grootste geheim professionele relaties met de Britse BBC. Het doel van dit project is de tot nu toe ongekende verhalen over het dagelijkse werk van televisiemakers naar buiten te brengen.

Veranderingen in het falende hart

Dr. M. (Miranda) Nabben (f), TU/e – Biomedische Technologie
Met de toename van het aantal hartfalenpatiënten stijgt de vraag naar betere behandelmethoden. Met behulp van geavanceerde in vivo-technieken zullen de onderzoekers de structurele, functionele en metabole veranderingen in het hart tijdens het ontstaan van de ziekte blootleggen.

Milieuveranderingen en migratie: een vicieuze cirkel?
Dr. K. (Kathleen) Neumann (f), WUR – Geo-informatiekunde en Remote Sensing
Mensen kunnen verhuizen als de kwaliteit van hun natuurlijke leefmilieu afgenomen is. Migranten hebben op hun beurt weer invloed op het milieu op hun plaats van bestemming. In dit onderzoek wordt de causaliteit verkend tussen milieuveranderingen, bevolkingsdruk, migratie en de milieu-impact van migratie.

Seismische beeldvorming met tweezijdige belichting
Dr. ir. J. R. (Joost Rutger) van der Neut (m), TUD – Applied Geophysics
Seismische beeldvorming is een populaire methode voor exploratie van de ondergrond. Hierbij wordt de ondergrond echter alleen van bovenaf belicht. Met een nieuwe techniek creëer ik extra belichting van onderaf, waardoor bepaalde structuren (bijvoorbeeld onder zoutkoepels) significant beter afgebeeld worden.

Bloeiende microbloemen
Dr. W.L. (Wim) Noorduin (m), RU - Solid State Chemistry
De onderzoekers hebben kort geleden een aanpak ontwikkeld om zeer complexe microbloemen te laten groeien. Deze structuren zullen nu geproduceerd worden met een op maat gemaakte vorm en materiaalsamenstelling, zodat ze gebruikt kunnen worden als optische materialen en katalysatoren.

Lokale beslissingen in intelligente systemen

Dr. F.A. (Frans) Oliehoek (m), UM – Robots, Agents and Interaction
In problemen zoals het aansturen van alle stoplichten in een grote stad, is het nodig om beslissingen te maken op basis van lokale informatie. De onderzoeker ontwikkelt en analyseert een nieuwe methode om zulke beslissingen te maken.

Sneller betere netwerken ontwerpen
Dr. N.K. (Neil) Olver (m), CWI and VU - Econometrics & Operations Research
Hoofdproblemen in het ontwerp van netwerken – die in uiteenlopende settingen voorkomen, van communicatienetwerken tot in de biologie – stellen de grenzen van zelfs de snelste computers op de proef. In dit project worden efficiëntere manieren onderzocht om goede oplossingen voor deze problemen te vinden.

Klein en snel door heel precies bewegen
Dr. ir. T.A.E. (Tom) Oomen (m), TU/e – Werktuigbouwkunde
High-tech industriële robots worden gebruikt om onder andere computerchips te maken. Door gebruik te maken van zeer nauwkeurige modellen kunnen de bewegingen in deze machines veel sneller en nauwkeuriger uitgevoerd worden. Hierdoor wordt massaproductie mogelijk op nanometer-schaal.

Morbide nieuwsgierigheid
Dr. S. (Suzanne) Oosterwijk (f), UvA – Sociale Psychologie
Mensen zijn nieuwsgierig naar morbide informatie. Vaak vermijden we negatieve gebeurtenissen of informatie niet, maar zoeken het juist op. Dit onderzoek bestudeert waarnaar mensen nieuwsgierig zijn, onder welke omstandigheden dit gebeurt, en hoe het lichaam en brein aan dit fenomeen bijdragen.

Verhalen van gerechtigheid en ongerechtigheid: verkennen van verhalen over gerechtigheid door slachtoffers

Dr. A. (Antony) Pemberton (m), TiU – Criminologie
Slachtoffers van een misdrijf geven hun ervaring een plaats door het vertellen van verhalen. Met dit project wordt beoogd inzicht te krijgen in de ervaringen van slachtoffers met gerechtelijke en strafrechtelijke processen door hun verhalen te onderzoeken. Dit gebeurt door middel van een serie experimenten en veldstudies.

Het beheersen van celdood
Dr. V. (Victor) Peperzak (m), Academisch Medisch Centrum – Experimentele Immunologie
Kankercellen overleven stress en chemotherapeutica doordat ze een verhoogde hoeveelheid aan overlevingseiwitten bezitten. De onderzoekers gaan in detail de regulatie van één van de belangrijkste overlevingseiwitten bestuderen met als doel het identificeren van nieuwe kankerspecifieke remmers.

De rol van bodems in de koolstofcyclus
Dr. ir. F. (Francien) Peterse (f), UU - Geochemie
Bodemmateriaal kan voor lange termijn CO2 opslaan als het na riviertransport wordt afgezet op de zeebodem, maar slechts een klein gedeelte van het koolstof in de bodems komt uiteindelijk in de zee terecht. De onderzoeker gaat bestuderen wat er onderweg met het bodemmateriaal gebeurt.

De grenzen aan de diversiteit van het leven
Dr. A. (Alex) Pigot (m), RUG - Biologie
Leven is gediversificeerd in een betoverend scala aan soorten, maar is er een grens aan het aantal soorten dat ondersteund kan worden? Dit onderzoeksproject onderzoekt deze vraag en heeft als doel de ecologische en geografische processen die soortendiversiteit reguleren te identificeren.

Waarom eten wij?
Dr. G. (Geoffrey) van der Plasse (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Rudolf Magnus Instituut, Neurowetenschappen en Farmacologie
Honger doet eten, maar wat bepaalt nu wat je eet? In deze studie wordt onderzocht welke hersengebieden betrokken zijn bij de keuze om te gaan eten en hoe smaak en voedingswaarde van het beschikbare voedsel deze keuze beïnvloeden.

Rotsen breken met chemische reacties
Dr. O. (Oliver) Plümper (m), UU – Departement Aardwetenschappen
De interactie tussen vloeistoffen en rotsen is fundamenteel voor de aardwetenschappen. In de meeste rotsen zijn echter in beginsel geen stroompaden aanwezig. De onderzoekers zullen de kracht van groeiende kristallen bestuderen die rotsen breken waardoor er vloeistof doorheen kan stromen.

Onderzoeken van een nieuwe volume-aanpak in metabolomics met capillaire elektroforese-massaspectrometrie

Dr. R. (Rawi) Ramautar (m), UL – Leiden Academic Center for Drug Research
Analyse van volume-gelimiteerde monsters met de huidige massaspectrometrie technologie blijft uitdagend. Dit onderzoeksvoorstel is gericht op de ontwikkeling van een geminiaturiseerde massaspectrometrie platform voor het zeer gevoelig meten van metabolieten in schaars monstermateriaal, zoals stamcellen en hersenvocht van muizen, en daarmee wordt bestudering van nieuwe klinische vraagstukken mogelijk.

Overhaaste besluiten en delusies
Dr. U. (Ulrich) Reininghaus (m), UM – Clinical Psychology
Overhaaste besluiten en inflexibel denken zijn onderdeel van de menselijke natuur, maar als dit overdreven wordt kan dit leiden tot delusies, zoals wanen over gevolgd, aangevallen of vergiftigd worden. De onderzoekers willen dit testen in personen met wanen, hun verwanten en gezonde vrijwilligers.

Veelvraat beschermt tegen HIV
Dr. C.M.S. (Carla) Ribeiro (f), Academisch Medisch Centrum – Experimental Immunology
Speciale afweercellen vormen de eerste verdediging tegen HIV. Deze afweercellen blijken een zelf-verteringsproces te gebruiken voor de afbraak van HIV. Dit onderzoek bestudeert dit specifieke HIV verteringsproces en zal aanknopingspunten geven om HIV infectie te voorkomen of bestrijden.

De reukzenuw: een sluiproute voor griepvirussen naar de hersenen
Dr. D. (Debby) van Riel (f), Erasmus MC – Viroscience
De reukzenuw verbindt de neusholte met de hersenen. Griepvirussen kunnen deze zenuw gebruiken als sluiproute naar de hersenen, waar ze ontsteking kunnen veroorzaken. Dit onderzoek bestudeert hoe griepvirussen dit doen, en of deze sluiproute geblokkeerd kan worden.

Wanneer 2 virussen tegelijk toeslaan
Dr. I.A. (Izabela) Rodenhuis (f), RUG / UMCG – Medische Microbiologie
Gevallen van co-infecties met de virussen Dengue en Chikungunya, die door muskieten worden overgebracht, zijn in opkomst. Omdat de mechanismen van de co-infectie niet bekend zijn, zullen de onderzoekers analyseren welke cellen aangevallen worden tijdens de co-infectie en hoe deze cellen reageren op deze dubbele aanval.

Stress en hersenontwikkeling

Dr. R.A. (Angela) Sarabdjitsingh (f), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Rudolf Magnus Instituut voor Neurowetenschappen
Stress beïnvloedt de hersenen, vooral als dit vroeg in het leven gebeurt. Dit onderzoek gaat na hoe kleine veranderingen in het DNA van muizen hun hersenfunctie kunnen beschermen tegen mogelijke nadelige effecten van stress in de ontwikkelingsfase na geboorte.

Evolutie van het lexicon
Dr. A.C.J. (Antoinette) Schapper (f), UL – Taalwetenschap
What concepts are encoded as words across languages? Are there semantic distinctions made in words that are universally found in human language? What factors such as environment and culture can explain variation in the patterns of lexicalization observed in the world's languages? How does such variation come into being? This project examines these questions on the basis of a detailed study of an endangered Papuan language family located in south-east Indonesia and Timor-Leste.

Supersnelle veilige crypto
Dr. P. (Peter) Schwabe (m), RU – Digital Security
Het internet dringt door tot in de haarvaten van onze samenleving. Beveiliging van persoonlijke gegevens is van steeds groter belang. Dit onderzoek zal de bouwstenen daartoe aandragen, zodat programmeurs de benodigde beveiliging in hun systemen kunnen integreren.

Analyse en selectie van spermacellen op een chip
Dr. ir. L.I. (Loes) Segerink (f), UT – MESA+ Instituut voor Nanotechnologie
Eén op de zes stellen komt in aanraking met onvrijwillig kinderloosheid en zoekt daarvoor medische hulp. Het doel van dit project is om de diagnose en de behandeling van de (verminderd) vruchtbare man te verbeteren met behulp van microfluïdische systemen.

Integrale affiene geometrie binnenstebuiten
Dr. D. (Daniele) Sepe (m), UU – Wiskunde
Symmetrieën liggen aan de basis van geometrie en kennen ver reikende toepassingen op veel wetenschapsgebieden, van kristallen tot theoretische natuurkunde. In dit project worden enkele van de meest fundamentele symmetrieën in de wiskunde onderzocht in relatie tot openstaande problemen in de mechanica.

Uniforme studies van het ontstaan van vormen
Dr. A. (Alexandra) Silva (f), RU – Informatica
Groei is een alomtegenwoordig fenomeen. Het ontstaan van vorm, als resultaat van een groeiproces, heeft vele wetenschappers gefascineerd en bezig gehouden. In dit onderzoek wordt een overkoepelend raamwerk ontwikkeld om groei te bestuderen en de complexe samenhang tussen interne staat en extern gedrag.

Zonnebrandstoffen voor een duurzame toekomst
Dr. W. (Wilson) Smith (m), TUD – Chemical Engineering
Foto-elektrochemisch splitsen van water kan bereikt worden met behulp van de kracht van de zon en halfgeleider foto-elektroden. Dit onderzoek zal de prestaties van high-performance elektroden, die gemaakt zijn van stabiele materialen die overvloedig op aarde voorkomen, bestuderen en verbeteren.

Hart van buiten
Dr. A.M. (Anke) Smits (f), LUMC – Moleculaire Celbiologie
De buitenkant van het hart, het epicard, bestaat uit een bijzondere laag cellen. Bij schade wordt deze laag geactiveerd en groeien epicardcellen de hartwand binnen om daar nieuw hartweefsel te vormen. De onderzoeker wil begrijpen hoe deze activatie bijdraagt aan herstel.

Celgedrag filmen in mini-darmen
Dr. H.J.G. (Hugo) Snippert (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Molecular Cancer Research
De onderzoeker gaat hoogstaande microscopie toepassen op in het laboratorium gekweekte mini-darmpjes. Communicatie, adhesie en migratie van cellen zullen 'live' bestudeerd worden. Deze processen vinden plaats in gezonde darmen, maar ontsporen tijdens de ontwikkeling van darmtumoren.

Wil jij veranderen in jouw organisatie?
Dr. O. N. (Omar) Solinger (m), VU – Management en Organisatie
Organisaties vragen vaak van hun werknemers om te veranderen. Zulke verandertrajecten gaan meestal mis omdat de hakken in het zand gaan. De onderzoekers gaan proberen om verschillende reacties op verandering vroegtijdig te voorspellen met een nieuwe app en een scenario-benadering

Scouten van micro-organismen in microdruppels
Dr. ir. V. (Volkert) van Steijn (m), TUD – Product & Process Engineering
Muziektalent scout je niet op het voetbalveld. Analoog hieraan vind je alleen de beste micro-organismen wanneer je ze vergelijkt in de omgeving waarin ze moeten presteren. Waar huidige technologie dit niet toelaat gebruikt dit onderzoek microtechnologie om dit te realiseren.

Nieuwe mogelijkheden in selectieve koolstof-koolstofbindingen
Dr. M. (Michal) Szostak (m), University of Manchester – Chemistry
Organische chemie is een vakgebied dat zich richt op het bestuderen van verbindingen die koolstof-koolstofbindingen bevatten. Dit onderzoek hoopt twee nieuwe methoden te ontwikkelen voor de selectieve synthese van koolstof-koolstofbindingen die het hart van organische chemie vormen.

Kernafval: een transnationaal probleem?
Dr. ir. (Behnam) Taebi (m), TUD – Filosofie
Voorheen was kernafvalopslag een nationale aangelegenheid, maar tegenwoordig onderzoekt de EU de mogelijkheid van multinationale opslag. Multinationale opslagplaatsen hebben evidente voordelen, maar creëren ook transnationale en intergenerationele ethische problemen. Dit onderzoek bestudeert onder welke voorwaarden ze ethisch aanvaardbaar zijn.

Het rechtzetten van kwantumfouten
Dr. T.H. (Tim) Taminiau (m), TUD – Kavli Insitute of NanoScience
De natuurwetten van de kwantummechanica maken een nieuwe krachtigere manier van informatie verwerken mogelijk, maar helaas gaat dit ten koste van een extreme gevoeligheid voor rekenfouten. De onderzoeker gaat aantonen dat zelfs zulke kwantum fouten opgespoord en verbeterd kunnen worden.

Cellulaire heterogeniteit in ons immuunsysteem
Dr. J. (Jurjen) Tel (m), UMCN – Tumor Immunology
Ons immuunsyteem is uitgerust met een grote verscheidenheid aan immuuncellen die ons tegen ziekteverwekkers beschermd. Door op het niveau van 'single' cellen de functionele heterogeniteit in witte bloedcellen gedetailleerd in kaart te brengen, kunnen we immunologische processen beter begrijpen.

Angst versus agressie
Dr. D. (David) Terburg (m), UU – Psychologie
Angst en agressie liggen aan de basis van een verscheidenheid aan psychologische klachten, maar ontspruiten uit hetzelfde hersencircuit. De onderzoeker zal gaan uitzoeken hoe angst en agressie overlappen en verschillen in het brein met het oog op meer gespecialiseerde behandelingsmethoden.

Voeding als medicijn ter preventie van type 2 diabetes?
Dr. S. (Silvie) Timmers (f), Maastricht UMC – Humane Biologie
Type 2 diabetes wordt op spierniveau gekenmerkt door een defect in het energiemetabolisme. Recent is aangetoond dat stoffen in rode wijn mitochondriën, de energiecentrales van de cel, kunnen verbeteren. De onderzoeker gaat bestuderen hoe deze stof en andere stoffen uit voedingsmiddelen de mitochondriën verbeteren, en of dit kan helpen bij de preventie van type 2 diabetes.

Breinbrekers van kinderhersenen ontrafeld
Dr. M.J. (Maarten) Titulaer (m), Erasmus MC – Neurologie
Recent zijn behandelbare auto-immuunziekten ontdekt, veroorzaakt door overmatige reacties van het eigen afweersysteem tegen eiwitten in de hersenen. Dit onderzoek gaat vergelijkbare (nog onbekende) oorzaken identificeren van acute zeer ernstige epilepsie en van gedrags- en bewegingsstoornissen bij kinderen.

Een redelijk web

Dr. J. (Jacopo) Urbani (m), VU - Informatica
Kunnen computers internet gebruiken om te redeneren en moeilijke vragen te beantwoorden? De onderzoekers zullen methodes bestuderen die de moeilijkheid van redeneren inschatten en deze benaderen, zodat het hele internet gebruikt kan worden om intelligente antwoorden te vinden op moeilijke vragen.

Waarom oneens?

Dr. S. (Sophie) Vanbelle (f), UM – Methodologie en Statistiek
Wiskundige methoden zullen ontwikkelen worden om de invloed van predictoren op het niveau van overeenstemming tussen personen en de betrouwbaarheid van meetinstrumenten in ingewikkelde situaties te bestuderen. Het zal aan onderzoekers praktische middelen geven om betere meetinstrumenten te ontwikkelen.

Bacterie bepaalt geslacht in sluipwesp
Dr. E.C. (Eveline) Verhulst (f), WUR – Genetica
Insecten kunnen nuttig zijn, maar ook ziektes verspreiden of oogst vernietigen. Er is een bacterie die de voortplanting van insecten manipuleert. De biologen willen weten hoe dit werkt en met deze kennis de voortplanting van goede en slechte insecten beïnvloeden.

Ziekteoverdracht door muggen tussen mensen en apen
Dr. Ir. N.O. (Niels) Verhulst (m), WUR – Entomologie
Apen kunnen verschillende pathogenen bij zich dragen. Door middel van geur-, microbiologisch-, gedrags- en veldonderzoek zal worden bepaald welke muggen zowel mensen als apen bijten en daarmee deze pathogenen zoals bijvoorbeeld malaria zouden kunnen overbrengen.

Sherlock Holmes speurt naar botnets
Dr. Ir. S.E. (Sicco) Verwer (m), RU – ICIS
Een botnet is een vervelend stuk software dat gebruikt wordt voor criminele activiteiten zoals spam versturen en DDoS aanvallen. In dit project wordt een methode ontwikkeld om sporen die een botnet in netwerkverkeer achterlaat te analyseren en infectiebronnen te lokaliseren.

Veerkracht onder stressvolle omstandigheden
Dr. mr. C.H. (Christiaan) Vinkers (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Psychiatrie
Stress kan iemand (langdurig) uit evenwicht brengen. Toch ontwikkelen de meeste mensen géén psychische klachten na blootstelling aan stress. Het doel van dit onderzoek is de biologische achtergrond van deze veerkracht in kaart te brengen met een focus op GABA, de belangrijkste remmende neurotransmitter in het brein.

Vers bloed tegen benauwdheid?
Dr. A.P.J. (Alexander) Vlaar (m), Academisch Medisch Centrum – Intensive Care Volwassenen
Een bloedtransfusie blijkt minder onschuldig dan altijd gedacht. Een groot aantal patiënten blijkt benauwd te worden kort na een bloedtransfusie. Onderzoekers gaan uitzoeken of de opslagduur van bloedproducten een rol speelt in het optreden van deze benauwdheid.

Neuropsychiatrie in de fruitvlieg Dr. M. (Monique) van der Voet (v)
Amsterdam, Radboudumc – Donders Instituut, Genetica
Genetisch onderzoek heeft risicovolle genen voor psychiatrische ziekten in kaart gebracht. Maar zijn de genen wel echt de veroorzakers en hoe werken ze samen? Functioneel onderzoek in de fruitvlieg Drosophila melanogaster zal hier inzicht in geven. 

Waarom maakt mondialisering laag opgeleiden nationalistisch?

Dr. J. (Jeroen) van der Waal (m), EUR - Sociologie
In de meest ontwikkelde economieën zijn laag opgeleiden nationalistischer dan hoog opgeleiden. Maar waarom? Dit onderzoeksproject ontwikkelt en toetst een nieuw verklaringsmodel waarmee de rol die mondialisering hierin speelt wordt onderzocht.

Van moleculen naar planeten: Verkennen van de chemische erfenis van zonnestelsels
Dr. C. (Catherine) Walsh (f), UL – Sterrewacht Leiden
Protoplanetaire schijven bevatten de ingrediënten voor de vorming van planeten rondom nieuwe sterren. De onderzoekers willen de chemie van de schijven bestuderen om de oorsprong van complexe (prebiotische) moleculen te verkennen en het verband te vinden tussen de samenstelling van de schijf en de chemische samenstelling van zonnestelsels.

De specificiteit van immuniteit
Dr. F.M. (Felix) Wensveen (m), Academisch Medisch Centrum - Immunologie
Eenmaal hersteld van een griepje, beschermt je immuniteit je tegen een nieuwe infectie. Maar hoe detecteert het immuunsysteem dit virus? En waarom wordt het virus van volgend jaar niet herkend? Dit project onderzoekt limieten en mogelijkheden van de specificiteit van immuniteit.

Verantwoordelijkheid en onwetendheid
Dr. J.J.W. (Jan Willem) Wieland (m), UvA/VU – Wijsbegeerte
De onderzoekers gaan na in hoeverre verantwoordelijkheid en schuld afhangen van de informatie die we hebben, en in welke omstandigheden we eigenlijk meer informatie zouden moeten verzamelen. Bijvoorbeeld, in hoeverre verleent onwetendheid een excuus voor onze zogeheten slavernijvoetafdruk?

Tongbeweging als basis voor uitspraakverschillen
Dr. M.B. (Martijn) Wieling (m), RUG – Applied Linguistics
De Engelse uitspraak van Nederlanders en Duitsers is vaak duidelijk herkenbaar. In dit project onderzoeken we waar hun tong- en lipbewegingen verschillen van die van Engelse sprekers, en hoe de visualisatie hiervan kan bijdragen aan het verbeteren van hun uitspraak.

Rechtstreeks monitoren effect van chemotherapie
Dr. ir. J.P. (Jannie) Wijnen (f), Universitair Medisch Centrum Utrecht – Radiologie
Momenteel zijn er nauwelijks technieken om effecten van chemotherapie direct in de patiënt te kunnen meten. De onderzoekers gaan impact van therapie bestuderen met Magnetische Resonantie Spectroscopie, zodat vroegtijdig, zonder operaties, de therapie op individuele basis gestuurd kan worden.

Een ionkanaal en enzym onlosmakelijk verbonden
Dr. J. (Jenny) van der Wijst (f), UMCN – Fysiologie
De nier bewaakt de magnesiumconcentratie in het bloed door gebruik te maken van een uniek eiwit dat bestaat uit een kanaaleenheid met een enzymatisch domein. In dit project zal de duofunctie van deze poortwachter worden ontrafeld.

Stofwisseling in geheugencellen
Dr. G.J.W. (Rianne) van der Windt (f), UvA – Immunologie
Het succes van vaccinaties is afhankelijk van de vorming van geheugencellen. Voor het functioneren van geheugencellen is een juiste stofwisseling cruciaal. De onderzoekers gaan bestuderen hoe deze stofwisseling precies werkt en of manipulatie daarvan kan helpen om vaccinaties te verbeteren.

Supramoleculaire geïntegreerde niet-lineaire optica
Dr. J. (Jialiang) Xu (m), RU – Moleculaire Materialen
Zullen elektronen in toekomstige informatietechnologie vervangen worden door fotonen? Het ontwikkelen van geschikte materialen met een grote niet-lineaire gevoeligheid is hierbij de sleutel. De onderzoeker volgt een supramoleculaire benadering op bibliotheken van niet-lineaire optische materialen als bouwstenen voor geïntegreerde nanofotonica.