Toekenningen Veni 2005

 Luisteren naar regionale accenten
Dr. P.M. (Patti) Adank (v) 08-12-1972, RU - F.C. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging
Luisteraars komen regelmatig sprekers tegen met een ander regionaal accent, waarin veel woorden anders worden uitgesproken. Luisteraars kunnen hun luistergedrag hier heel snel op afstemmen. Hoe doen ze dat? Dit onderzoek gaat na welke hersengebieden verantwoordelijk zijn voor dit afstemmingsproces.

  Evolutionaire assemblage van plantengemeenschappen in de Serengeti
Dr. T.M. (Michael) Anderson (m) 06-12-1972, RUG - Community and Conservation Ecology
De onderzoekers zullen de evolutionaire en ecologische vormende krachten onderzoeken voor plantengemeenschappen in een van de laatste volledig intacte begraasde ecosystemen op aarde: de Serengeti. Om dit te bewerkstelligen, zullen biologen de genetische verwantschappen, eigenschappen en voorkomen van plantensoorten in het ecosysteem kwantificeren.

  In dienst van het familiebedrijf
Dr. D.J.G. (Doreen) Arnoldus (v) 12-07-1967, UU - Geschiedenis
In familiebedrijven gaat de leiding van het bedrijf over van generatie op generatie. Dit onderzoek analyseert het verband tussen opvolging en personeelsbeleid en kijkt of dit verband veranderde in de loop van de twintigste eeuw.

  Van kruimeldief tot zware jongen
Dr. mr. A.A.J. (Arjan) Blokland (m) 08-05-1973, NSCR - Criminologie
Veel criminelen hebben een lange criminele carrière. Dit onderzoek brengt belangrijke delictspatronen binnen die carrières in kaart om na te gaan of te voorspellen is welke carrières zich ontwikkelen van kwaad tot erger. Ook het effect van gevangenisstraf wordt bestudeerd.

  SARS-coronavirus: Geknipt om de cel binnen te komen
Dr. ir. B.J. (Berend Jan) Bosch (m) 02-02-1975, UU - Virologie
Het SARS-coronavirus bezit specifieke eiwitten waarmee het aan gastheercellen kan binden. Echter, het virus blijkt vervolgens de cel alleen te kunnen binnendringen nadat deze zogenaamde spike-eiwitten geknipt worden door een cellulair enzym. Onderzocht wordt hoe dit proces precies verloopt.

  Spookdeeltjes uit het heelal
Dr. M.C. (Mieke) Bouwhuis (v) 11-11-1971, NIKHEF
Er zijn mysterieuze bronnen in het heelal die deeltjes met extreem hoge energieën uitzenden. Het is vooralsnog onduidelijk hoe deze bronnen werken. In dit onderzoek worden deze bronnen bestudeerd door er een neutrinotelescoop van twintig megaton zeewater op te richten.

  De kus des doods
Dr. A.N. (Niels) Bovenschen (m) 27-05-1976, UMC Utrecht - Pathologie
Ons immuunsysteem heeft speciale cellen die ons lichaam dagelijks inspecteren op de aanwezigheid van tumorcellen en virus-geïnfecteerde cellen. Dit onderzoek bestudeert hoe ons immuunsysteem deze afwijkende cellen doodt en hoe sommige tumorcellen hieraan kunnen ontsnappen.

  Bacterie tegen darmkanker
Dr. G.R. (Gijs) van den Brink (m) 06-08-1970, AMC - Experimentele Interne Geneeskunde
Groei van darmcellen wordt geremd door omgevingssignalen. Ongeremde groei van darmkankercellen ontstaat doordat deze cellen deze signalen verliezen. In dit onderzoek wordt geprobeerd met genetisch gemodificeerde melkzuurbacteriën dit verlies te corrigeren.

  Virussen de baas blijven
Dr. A. (Alessandra) Cambi (v) 08-02-1971, RU - Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences
Het afweersysteem beschermt ons tegen allerlei virussen. Soms weten virussen op ongebruikelijke wijze de cel binnen te dringen en te overleven. Dit onderzoek bestudeert hoe deze ziekmakende virussen de cel binnenkomen en kunnen ontsnappen aan de controle van het afweersysteem.

  Het vinden van de juiste logica
Dr. B.D. (Balder) ten Cate (m) 15-06-1979, UvA - Informatica
In de informatica worden voor uiteenlopende toepassingen talloze logische talen gebruikt, die verschillen in onder andere uitdrukkingskracht en efficiëntie. Dit project beoogt talen te classificeren naar relevante eigenschappen. Dit maakt een gefundeerde keuze van een taal mogelijk voor concrete toepassingen.

  Impulsieve planmatige dimensies binnen psychopathie
Dr. M.J. (Maaike) Cima (v) 25-12-1973, UM - Medische, Klinische en Experimentele Psychologie
Psychopathie is een heterogene populatie. Een model van impulsieve en planmatige dimensies zou de variatie binnen psychopathische daders beter kunnen verklaren. Dit onderzoeksvoorstel onderzoekt of bepaalde dimensies van psychopathie samenhangen met een gebrek aan beheersing, morele cognities, emotioneel geheugen en hersenlateralisatie.

  Automatisering 3D-model voor biologische macromoleculen
Dr. S. (Serge) Cohen (m) 12-06-1973, NKI - Moleculaire Carcinogenese
Onderzoekers gebruiken driedimensionale modellen van macromoleculen om chemische reacties in levende organismen te begrijpen. Het doel van dit project is deze onderzoekers in staat te stellen 100 keer sneller accurate modellen te verkrijgen, waardoor onder andere de efficiëntie van geneesmiddelontwikkeling wordt vergroot.

  Live beelden uit de nanowereld
Dr. ir. J.F. (Fredrik) Creemer (m) 16-06-1972, TUD - Hoge-Resolutie Elektronenmicroscopie
Elektronenmicroscopen maken details zichtbaar kleiner dan een atoom. Helaas omringen ze het studieobject met een dodelijk vacuüm. Wat daardoor onzichtbaar blijft, zijn scheikundige reacties. Tenzij we een microreactor bouwen. Dat ligt nu binnen bereik dankzij fabricagetechnieken uit de elektronica.

  Bouw en vernietiging van immunologische vestingwerken
Dr. T. (Tom) Cupedo (m) 04-05-1976, AMC - Celbiologie en Histologie
Lymfeklieren zijn de vestingwerken van waaruit ons afweersysteem indringers bestrijdt. Auto-immuunziekten gebruiken echter soortgelijke vestingwerken om ons lichaam aan te vallen. De onderzoekers zullen bepalen hoe lymfeklieren ontstaan, om met deze kennis de aanval te kunnen openen op auto-immuunziekten.

  Aflezen van DNA langs wegblokkades
Dr. R.Th. (Remus) Dame (m) 10-09-1974, VU - Fysica van Complexe Systemen
Motoreiwitten die langs DNA bewegen zijn verantwoordelijk voor het aflezen van de genetische code. In de cel wordt dit gehinderd door blokkades die het eiwit op zijn weg vindt. Middels geavanceerde biofysische technieken wordt uitgezocht op welke manier deze obstakels genomen worden.

  Terug in de tijd tijdens passiviteit
Dr. S.M. (Sander) Daselaar (m) 17-09-1973, UvA - Neurobiologie
Wanneer we rusten staat ons brein niet stil. Allerlei spontane gedachten treden dan op de voorgrond. Desondanks gaat rust gepaard met een heel regelmatig patroon van hersenactiviteit. Dit onderzoek gaat het verband na tussen dit activatiepatroon en het optreden van spontane herinneringen tijdens rust.

  Driedimensionale nanostructuren schrijven met een vulpen
Dr. ir. S. (Szabolcs) Deladi (m) 24-06-1973, UT - Transducers Science and Technology
Verkleinen van functionele structuren opent nieuwe mogelijkheden voor sensing, chemische analyse, computing en energieconversie. Het onderzoek richt zich op het maken van minuscule structuren door het wegnemen dan wel aanbrengen van materiaal gebruik makend van een elektrochemisch actieve vulpenpunt.

  Electrode tegen dwangstoornis
Dr. D. (Damiaan) Denys (m) 09-11-1965, UMC Utrecht - Psychiatrie
Sommige mensen kunnen niet ophouden met handen wassen of deuren controleren. De onderzoekers willen deze ernstige psychiatrische klachten behandelen met een elektrode in de hersenen. Met hersenscans wordt onderzocht wie op de behandeling zal reageren en met een dierenmodel wordt het effect van de elektrode op de cellen in de hersenen gemeten.

  Oog-hand coördinatie gevangen
Dr. J.C. (Joost) Dessing (m) 11-07-1978, VU - Bewegingsgedrag
Het vangen van een bal vereist nauwkeurige oog-hand coördinatie. Onderzocht wordt hoe het brein, op basis van wat we zien en voelen, van moment tot moment 'berekent' hoe arm- en handspieren moeten worden aangestuurd om een naderende bal te onderscheppen.

  Betere organisaties door effectief kennisdelen
Dr. M.V. (Virginia) Dignum (v) 02-05-1964, UU - Informatiekunde
Effectief kennisdelen leidt tot betere organisaties. Kennisdeling hangt echter af van de omgeving, in een ziekenhuis bijvoorbeeld wordt kennis anders gedeeld dan op een gemeentehuis. De onderzoekers zijn op zoek naar modellen en organisatiestructuren die rekening houden met omgevingseisen en persoonlijke kenmerken.

  De betekenis van pijn in Engelse Renaissancepoëzie
Dr. J.F. (Jan Frans) van Dijkhuizen (m) 02-03-1970, UL - Engelse Taal en Cultuur
Dat wij pijn als iets nutteloos zien, komt voor een deel door de Reformatie. Theologen verwierpen toen het laat-middeleeuwse idee dat pijn bijdraagt aan je zielenheil. Engelse religieuze dichters uit de periode waren zeer geïnteresseerd in deze omwenteling, die zij uitgebreid in hun werk onderzochten.

  Samen één kunstwerk
Dr. M.H. (Margriet) van Eikema Hommes (v) 21-05-1969, universiteit: nog te bepalen
In de zeventiende eeuw zijn in Nederland talloze gebouwen gedecoreerd met schilderijenensembles. De schilderijen vormden daarbij samen met de architectuur één geheel. De onderzoeker bestudeert hoe deze 'gezamenlijke kunstwerken' tot stand kwamen. Nagegaan wordt hoe men éénheid verkreeg tussen de verschillende onderdelen en welke materialen en technieken de kunstenaars gebruikten.

  Capaciteit voor visuele aandacht en werkgeheugen
Dr. J.H. (Jillian) Fecteau (v) 10-07-1973, universiteit: nog te bepalen
De complexiteit van de visuele wereld is groter dan onze hersenschors aankan – we kunnen niet meer dan vier voorwerpen tegelijkertijd verwerken. Dit project verschaft inzicht in de oorsprong van deze beperkte capaciteit door het meten van de activiteit van zenuwcellen in de hersenschors.

  Information security using quantum mechanics
Dr. S.O. (Serge) Fehr (m) 14-04-1973, CWI - Probability, Networks and Algorithms
Cryptografische security berust veelal op veronderstelde inherente computationele beperkingen van aanvallers. Dit onderzoek behelst alternatieven gebaseerd op kwantumcommunicatie. Security wordt ontleend aan de moeilijkheid om kwantumdeeltjes, zoals fotonen, in geheugen op te slaan zonder hun toestand te vernietigen.

  Vrouwelijk X-chromosoom in actie
Dr. S.G.M. (Suzanna) Frints (v) 16-10-1967, UM - Klinische Genetica
Sommige vrouwen spreken in hun lichaam maar één van de twee X-chromosomen aan. Hoe dit zogenoemde X-inactivatieproces vroeg-embryonaal wordt geregeld, is onbekend. De onderzoekers bestuderen het normale en afwijkende proces in muis en mens. Uiteindelijk doel is verstandelijke beperkingen verklaren.

  Vechtende bacteriën remmen schimmels
Dr. P. (Paolina) Garbeva (v) 16-12-1968, NIOO-CTE - Terrestrial Microbial Ecology
Bodembacteriën die elkaar belagen blijken tegelijkertijd ook schadelijke bodemschimmels te onderdrukken. Dit kan een belangrijke factor zijn bij de natuurlijke onderdrukking van schadelijke schimmels in de land- en tuinbouw. In dit onderzoek zal het mechanisme van de onderdrukking worden bestudeerd.

  Zinnige Hettitische teksten
Dr. P.M. (Petra) Goedegebuure (v) 11-10-1967, UL – Talen en Culturen van Mesopotamië en Anatolië
Tekst krijgt samenhang door voegwoorden. Voegwoorden spelen ook een rol bij de verdeling van oude en nieuwe, neutrale en contrastieve informatie binnen de zin. Aan de hand van het Hettitisch (Turkije, tweede millennium voor Christus) wordt een model ontwikkeld dat zinsgrammatica met tekstgrammatica verenigt.

  Zoektocht naar slimmere kunstorganen en -weefsels
Dr. F. (Florence) de Groot-Barrère (v) 25-06-1973, UT - Polymer and Biomaterials Chemistry
De productie van kunstorganen en kunstweefsels ter vervanging van beschadigde lichaamsonderdelen neemt steeds verder toe. De manier waarop ze worden getest, raakt verouderd. Dit project wil de testtechnologie versnellen om meer kunstweefsels sneller te kunnen testen. Op deze manier kunnen slimmere lichaamsonderdelen worden ontworpen.

  Mensen veranderen
Dr. E.L. (Ellen) Hamaker (v) 13-02-1974, UU - Methodenleer en Statistiek
Psychologische processen (zoals stemmingswisselingen, of de interactie tussen personen) worden meestal onderzocht op groepsniveau. In dit project worden technieken uit andere vakgebieden gebruikt en aangepast om inzicht te krijgen in dergelijke processen op individueel niveau.

  Taalklanken leren onderscheiden gaat vanzelf!
Dr. S.R. (Silke) Hamann (v) 25-02-1971, UU - Linguistiek
Elk kind moet een goed beeld in zijn hoofd krijgen van de klinkers en medeklinkers van zijn taal. Kiest hij de taalklanken uit een aangeboren in zijn hersenen ingebouwde verzameling, of construeert hij ze later zelf door gewoon te luisteren?

  Veranderingen in de oceaancirculatie door continentverschuiving
Dr. A.S. (Anna) von der Heydt (v) 29-04-1974, UU - Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek
Het klimaat op aarde is dramatisch veranderd over de laatste 65 miljoen jaar. Het is echter nog onduidelijk hoe en waardoor dit is gebeurd. Een mogelijke factor, onderwerp van dit onderzoek, is de verandering in de oceaancirculatie door de verschuiving van de continenten.

  Uitrekken van de aardkorst
Dr. D.J.J. (Douwe) van Hinsbergen (m) 20-06-1976, UU - Structurele Geologie & Tectoniek / Paleomagnetisme
Als de aardkorst uit elkaar wordt getrokken komt gesteente van tientallen kilometers diepte naar het oppervlak. De onderzoekers gaan dit proces, dat in drie dimensies, gedurende miljoenen jaren plaatsvindt, reconstrueren in west-Turkije, waar het op dit moment nog gebeurt.

  De wisselwerking tussen Karel- en Arthurromans
Dr. M. (Marjolein) Hogenbirk (v) 30-04-1966, UU - Nederlands
In de tweede helft van de dertiende eeuw werden de eerste Nederlandse verhalen over Karel de Grote en over koning Arthur geschreven. In dit onderzoek wordt de uitwisseling van verhaalelementen tussen deze twee typen teksten bestudeerd.

  Hoe een 'nieuw' luchtwegvirus het afweersysteem ontwijkt
Dr. B.G. (Bernadette) van den Hoogen (v) 22-10-1967, Erasmus MC - Virologie
De onderzoekster heeft een virus ontdekt dat ernstige luchtweginfecties veroorzaakt. Dit virus mist de genen die andere luchtwegvirussen gebruiken om het afweersysteem van de gastheer te ontwijken. De strategie die hiervoor door het 'nieuwe' virus gebruikt wordt, zal worden ontrafeld.

  Sluipwespen benutten anti-seksgeuren van vlinders
Dr. ir. M.E. (Ties) Huigens (m) 26-09-1975, WUR - Entomologie
Mannetjesinsecten markeren vrouwtjes vaak met anti-seksgeuren om vreemdgaan te voorkomen. Anti-seksgeuren kunnen echter ook natuurlijke vijanden lokken. De biologen bestuderen het gebruik van anti-seksgeuren door koolwitjes. Ze gaan onderzoeken in welke mate die geuren door natuurlijke vijanden, sluipwespen, worden benut.

  Het maakbare verleden
Dr. R.J.C. (Rafaële) Huntjens (v) 13-02-1973, UU - Klinische Psychologie
We herinneren ons de dingen uit het verleden niet altijd correct. Soms 'herinneren' we ons zelfs gebeurtenissen die helemaal niet hebben plaatsgevonden. Dit onderzoek gaat na hoe dit proces werkt en wie vatbaar is voor dergelijke foutieve herinneringen.

  Meetkunde helpt fysica
Dr. S. (Sergey) Igonin (m) 22-01-1978, UU - Wiskunde
Natuurkundige processen worden vaak beschreven door ingewikkelde differentiaalvergelijkingen. Voorbeelden hiervan zijn de vergelijkingen voor watergolven en elektromagnetisme. De onderzoekers zullen met gebruikmaking van multidimensionale meetkunde methoden ontwikkelen om dit soort differentiaalvergelijkingen op te lossen.

  Eiwitbuizen maken contact
Dr. M.E. (Marcel) Janson (m) 06-09-1972, University of Pennsylvania - Cel- en ontwikkelingsbiologie
Honderden eiwitbuizen bouwen samen dynamische netwerken in onze lichaamscellen. Foutieve verbindingen tussen deze buizen kunnen ernstige gevolgen hebben voor het functioneren van de cel. Onderzocht gaat worden hoe statisch plakkende en actief bewegende moleculen samenwerken om buizen juist te verbinden.

  Geldpolitiek van Romeinse keizers (A.D. 193-235)
Dr. F. (Fleur) Kemmers (v) 04-12-1977, RU - Provinciaal-Romeinse Archeologie
Om als Romeins keizer aan de macht te blijven, moest je het leger goed betalen. Anders volgde een coupe. Dit onderzoek wil met behulp van archeologie, historische bronnen en numismatiek achterhalen hoe dat betalingssysteem financieel en ideologisch in elkaar zat.

  De rol van boosheid in conflicten
Dr. G.A. (Gerben) van Kleef (m) 09-03-1977, UvA - Sociale Psychologie
Conflicten zijn aan de orde van de dag. Emoties zoals boosheid spelen hierin een cruciale rol. Dit onderzoeksproject gaat na wanneer het uiten van boosheid helpt bij het afdwingen van concessies en wanneer het leidt tot competitief gedrag en conflictescalatie.

  Kennis, logica, en paradoxen
Dr. B.P. (Barteld) Kooi (m) 28-08-1976, RUG - Theoretische Filosofie
Wat is kennis eigenlijk en hoe verandert nieuwe informatie iemands kennis? Veel wetenschappers hebben zich met deze vragen beziggehouden. Desondanks blijven hardnekkige paradoxen bestaan. Dit onderzoek gaat deze paradoxen te lijf met een nieuwe logica, de zogenaamde dynamische kennislogica.

  Het nut van mannen
Dr. K. (Ken) Kraaijeveld (m) 17-11-1972, UL - Dierenecologie
Seks is een inefficiënte manier van reproductie. Waarom investeren seksuele populaties in mannen, terwijl aseksuele populaties alleen uit vrouwen bestaan? Dit project onderzoekt deze vraag door aseksuele sluipwespen te genezen van een bacterie en ze zo weer mannen te laten produceren.

  Controle aan het grensvlak
Dr. J.E. (Jessica) Kroeze (v) 22-08-1975, TUD - Opto-electronic Materials
Moderne zonnecellen ontlenen hun werking aan een complex systeem van overdracht van elektrische ladingen aan het grensvlak van verschillende materialen. In dit onderzoek wordt gekeken hoe door middel van chemisch ontwerp de snelheden en hoeveelheden waarmee deze ladingen over de grenzen migreren gecontroleerd kan worden.

  Gewichtstoename bij depressieve adolescenten
Dr. J.K. (Junilla) Larsen (v) 20-07-1976, RU - Klinische Psychologie
Depressieve adolescenten worden vaak te dik. Is dit omdat ze te weinig bewegen, teveel eten, of allebei? Het huidige onderzoek bekijkt waarom depressieve adolescenten te dik worden en of een gebrekkig inzicht in de eigen emoties hierbij een rol speelt.

  Stressmanagement in de nier
Dr. J.C. (Jaklien) Leemans (v) 06-01-1973, AMC - Pathologie
Nieren zuiveren het bloed en regelen de vochthuishouding in ons lichaam. Beschadiging van het nierweefsel kan deze processen verstoren. De onderzoekers gaan bestuderen hoe de nier beschadiging waarneemt en beïnvloedt, en hoe herstel kan worden bevorderd.

  Enzymatische koolhydraatsynthese
Dr. H. (Hans) Leemhuis (m) 09-11-1973, Groningen, RUG - Microbiologie
Het maken van exact gedefinieerde koolhydraatstructuren is nog steeds erg moeilijk. De onderzoekers gaan nieuwe enzymen ontwikkelen om deze structuren te maken. Vervolgens zal de biologische activiteit van de gemaakte koolhydraten in detail worden bestudeerd.

  De schilder in de computer
Dr. A.S. (Ann-Sophie) Lehmann (v) 04-08-1969, UU - Mediawetenschappen
Computer Graphics streven de fotografie voorbij: ze verbeelden feit en fictie, herscheppen het verleden en simuleren de toekomst. Dit onderzoek zal tonen dat de picturale constructie van Computer Graphics gebaseerd is op het principe van een oud medium: de schilderkunst.

  Bacteriën als gastarbeiders in plantencellen
Dr. ir. E.H.M. (Erik) Limpens (m) 06-04-1976, WUR - Moleculaire Biologie
Stikstofbindende Rhizobium bacteriën worden binnenin speciaal gevormde cellen van vlinderbloemige planten zoals erwt en soja gehuisvest, waar ze stikstof uit de lucht omzetten in bouwstenen voor de plant. Dit onderzoek gaat uitzoeken hoe deze bacteriën opgenomen worden in de plantencellen.

  De uitdaging van korte elektronenpulsen
Dr. M.J. (Marieke) de Loos (v) 26-07-1971, TUE - Fysica en Toepassingen van Versnellers
Uiteenlopende vakgebieden, van materiaalonderzoek tot hoge-energiefysica, hebben behoefte aan extreem korte en minuscuul kleine elektronenpulsen. Geavanceerde computersimulaties zullen worden ingezet om nieuwe ideeën uit te werken met als doel voor het eerst zulke pulsen te maken.

  Voorspellen van de effectiviteit van cholesterolverlagers
Dr. A.H. (Anke-Hilse) Maitland - van der Zee (v) 16-03-1975, UU - Farmaco-epidemiologie en Farmacotherapie
Geneesmiddelen werken niet voor alle gebruikers even goed. De onderzoekers bestuderen in een Nederlandse populatie of het genetisch profiel van een patiënt een voorspeller is voor de effectiviteit van cholesterolverlagende middelen in het beschermen tegen hart- en vaatziekten.

  Hiaten in de theorie van polynomiale afbeeldingen
Dr. S.J. (Stefan) Maubach (m) 29-12-1974, RU - Wiskunde
Polynomiale afbeelden zijn de meest natuurlijke extensie van het begrip 'matrix', of lineaire afbeelding, en zouden veel gebieden toepasbaar kunnen zijn - ware het niet dat dit belemmerd wordt door een gebrek aan kennis over deze afbeeldingen. In dit onderzoeksvoorstel worden enkele belangrijke hiaten aangepakt, met mogelijke directe en minder directe consequenties voor toepassingen.

  Snelle beeldverwerking in onze hersenen
Dr. H.K.M. (Hanneke) Meeren (v) 20-11-1968, UvT - Neurocognitie
Binnen een fractie van een seconde herkennen wij het gezicht van een bekende in een mensenmassa. Dit is mogelijk dankzij razendsnelle vernuftige beeldverwerking in onze hersenen. De onderzoekers gaan deze supersnelle bedrading in de hersenen traceren en doormeten.

  De schakelaars van het brein
Dr. M. (Martijn) Meeter (m) 19-08-1973, VU - Cognitieve Psychologie
Sommige neurotransmitters functioneren als schakelaars: ze veranderen in één keer het functioneren van de hele hersenen. Zulke stoffen, zoals dopamine en serotonine, gaan de onderzoekers inbouwen in computermodellen van het brein, om te ontdekken wat hun rol is in gedrag en in hersenziektes.

  Teruggaan is Vooruitgaan
Dr. H.M.M. (Harald) Mikkers (m) 23-04-1973, LUMC - Regeneratieve Geneeskunde
Stamcellen zijn cellen die gespecialiseerde cellen kunnen vormen. Een bepaalde stamcel kan echter niet iedere cel in ons lichaam maken. De onderzoekers willen nu deze 'volwassen' stamcellen terugbrengen tot meer 'primitieve' stamcellen waaruit wel allerlei gespecialiseerde cellen kunnen ontstaan.

  De Bouwstenen van planeten
Dr. M. (Michiel) Min (m) 18-06-1977, UvA - Sterrenkunde
Planeten worden geboren door samenklontering van microscopisch kleine bouwsteentjes. Hoe zien deze bouwsteentjes eruit? Wat is hun vorm en samenstelling? Voor het antwoord hierop bestuderen de onderzoekers de kraamkamers van planeten (schijven van stof en gas) rondom pasgeboren sterren.

  De temperatuur van een quark-gluonplasma
Dr. A. (Andre) Mischke (m) 11-01-1972, UU - Instituut voor Subatomaire Fysica (SAP)
Met botsingen tussen zware ionen zijn we sinds kort in staat om een nieuwe toestand van materie, het quark-gluonplasma, te maken en te bestuderen. Deze toestand heeft waarschijnlijk een paar microseconden na de oerknal bestaan. De enige manier om de begintemperatuur van deze toestand te bepalen is de verdeling van de uitgezonden (thermische) fotonen te meten. Het onderzoeksproject gaat dit thermische fotonsignaal detecteren in botsingen van zware atoomkernen bij de hoogst mogelijke botsingsenergie.

  Ridders in pruiken (1675-1750)
Dr. A.C. (Alicia) Montoya (v) 03-06-1972, UL - Franse taal en cultuur
In de overgang van Classicisme naar Verlichting waren middeleeuwse verhalen en liederen over ridders, hoofse liefde en boze feeën geliefd. Dit onderzoek bestudeert hoe Fransen in die tijd keken naar middeleeuwse literatuur, en hoe deze waardering met het opkomende Verlichtingsdenken samenhangt.

  Warmtevoorspelling voor microschaal koeltechnieken
Dr. S.V. (Silvia) Nedea (v) 02-05-1975, TUE - Thermo Fluids Engineering
Begrip van mechanismen voor moleculaire warmteoverdracht is de basis voor nieuwe microschaal koeltechnieken. Op deze schaal kunnen conventionele modellen niet worden toegepast. De onderzoekers ontwikkelen voor het eerst een accurate en efficiënte methode gebaseerd op gecombineerde moleculaire clusterdynamica.

  Moleculair spel van het leven
Dr. T. (Tanja) Nikolic (v) 01-10-1973, ErasmusMC - Pulmonary Medicine
Dendritische cellen zijn bestuurders van het afweersysteem. GATA-1 is een eiwit dat dendritische cellen in leven houdt en hun werking bepaalt. Dit onderzoek gaat na welke invloed de uitschakeling van GATA-1 in dendritische cellen op de werking van het afweersysteem heeft.

  De stabiliteit van persoonlijkheid
Dr. C.H.J. (Kees) van Oers (m) 26-02-1971, NIOO - Populatiebiologie van dieren
Al vanaf hun geboorte vertonen dieren, net als mensen, individueel specifiek gedrag. We noemen dit persoonlijkheid. Persoonlijkheidsverschillen worden veroorzaakt door zowel genen als door ervaringen. Dit onderzoek gaat kijken hoe de combinatie van genen en vroege ervaringen de persoonlijkheid van koolmezen beïnvloeden.

  Nieuwe medicijnen uit computersimulaties
Dr. B.C. (Chris) Oostenbrink (m) 10-04-1977, VU - Computational Medicinal Chemistry and Toxicology
De bewegingen van eiwitten en mogelijke nieuwe medicijnen zullen in dit onderzoek nagebootst worden op een computer. Bovendien zullen de onderzoekers op de computer ook stoffen maken die helemaal niet kunnen bestaan, maar toch belangrijke informatie geven over echte stoffen.

  Het meten van de hersendoorbloeding
Dr. ir. M.J.P. (Thijs) van Osch (m) 09-02-1973, LUMC - Radiologie
Veel hersenziektes, zoals dementie en beroertes, gaan gepaard met een afname van de hersendoorbloeding. In dit onderzoek wordt de hersendoorbloeding gemeten met behulp van een MRI-scanner en zal deze methode verbeterd worden. Hierdoor kan de diagnose van hersenziektes verbeterd worden.

  Inkomen, gezondheid en ongelijkheid
Dr. T.G.M. (Tom) van Ourti (m) 13-09-1975, EUR - Toegepaste Economie
Mensen met een slechte gezondheid hebben doorgaans een laag inkomen; en een hoger inkomen lijdt meestal tot een betere gezondheid. Deze studie onderzoekt het verband tussen inkomen en gezondheid, en wat hiervan de consequenties zijn voor de meting van inkomens- en gezondheidsongelijkheid. Verder wordt ingegaan op het verband tussen inkomen en zorgconsumptie.

  Ouder-kind interacties en sociaal-emotionele problematiek
Dr. G. (Geertjan) Overbeek (m) 27-07-1975, RU - Orthopedagogiek
In dit onderzoek wordt een groep kinderen vanaf hun geboorte tot in hun volwassenheid gevolgd, om na te gaan onder welke condities ouder-kind interacties leiden tot problemen op sociaal en emotioneel gebied in de adolescentie en (jong) volwassenheid.

  Vloeibaarheid en elasticiteit van cellen
Dr. ir. J.T. (Johan) Padding (m) 20-7-1975, UT - Computational Dispersion Rheology
Het is belangrijk dat onze cellen hun vorm kunnen bewaren of veranderen. Dit kan dankzij een netwerk van stijve draden (filamenten) verbonden aan het celmembraan. In dit onderzoek gaan de wetenschappers simuleren hoe je de vloeibaarheid en elasticiteit van dit netwerk op elke plaats in de cel kunt meten.

  Stap naar een biologische zonnecel
Dr. A. (Anjali) Pandit (v) 14-09-1972, UL - Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek
In de natuur werken eiwitten samen om efficiënt energie te halen uit zonlicht. Kunnen we hiervan gebruik maken bij het ontwerpen van een zonnecel? Dit onderzoek gaat na hoe afzonderlijke fotosynthetische eiwitten samengevoegd kunnen worden tot een effectieve, kunstmatige zonlichtantenne.

  Op weg naar een fotosynthetische zonnecel
Dr. E. (Manolis) Papagiannakis (m) 01-12-1970, VU - Biofysica
Binnen dit project zal er gebruik worden gemaakt van kennis over lichtopname door bacteriën, dat is opgedaan bij onderzoek naar hun fotosynthetische processen. Op basis hiervan worden er experimentele methoden ontwikkeld om mogelijke nieuwe typen zonnecel, die afkomstig zijn uit vereniging van biologische en solid-state principes, te karakteriseren.

  Leven met een inwendige defibrillator
Dr. S.S. (Susanne) Pedersen (v) 30-12-1965, UvT - Medische Psychologie
De inwendige defibrillator kan het leven van hartpatiënten redden. Wel zijn er nadelen aan verbonden zoals oncontroleerbare shocks. Die kunnen leiden tot angst en verslechterde kwaliteit van leven. Dit onderzoek bestudeert de gevolgen van een defibrillator voor patiënten en hun partners.

  De interne evolutie van sterrenstelsels
Dr. I. (Isabel) Perez Martin (v) 11-02-1972, RUG - Sterrenkunde
Sterrenstelsels zijn allesbehalve stabiel doordat interne evolutie hun vorm bepaalt. De dynamische wisselwerking tussen hun stellaire component en hun gascomponent is bepalend voor het verloop van deze evolutie. Dit project onderzoekt hoe deze wisselwerking plaatsvindt en hoe sterrenstelsels evolueren.

  Meetkunde vanuit de fysica
Dr. H. (Hessel) Posthuma (m) 27-02-1975, UU - Wiskunde
Ideeën uit de natuurkunde leiden vaak tot verrassende inzichten in de wiskunde. Zo blijkt kwantummechanica tot een nieuw soort meetkunde te leiden. In dit onderzoek wordt deze nieuwe kijk op meetkunde in de praktijk nader onderzocht.

  Iedereen zijn eigen TV-zender
Dr. I.J.A. (Johan) Pouwelse (m) 19-12-1972, TUD - Gedistribueerde Systemen
Veel televisiezenders zijn nu ook te bekijken via internet. Helaas gebruikt een televisiezender veel internetbandbreedte en is dit niet rendabel. Dit onderzoek zal software ontwikkelen voor internettelevisie met peer-to-peer technologie zonder dit bandbreedteprobleem.

  De kanonnen in reuma het zwijgen opleggen
Dr. T.R.D.J. (Timothy) Radstake (m) 06-09-1973, UMCN - Reumatologie
Ons afweersysteem gaat normaliter aan en uit op het juiste moment. Bij patiënten met reuma blijft het afweerapparaat schieten waardoor er schade ontstaat aan de gewrichten. De onderzoekers gaan bepaalde cellen gebruiken om te kijken hoe in reuma het afweersysteem kan worden geremd.

  Negatief denken en depressie
Dr. J. (Jeffrey) Roelofs (m) 14-01-1976, UM - Medische, Klinische en Experimentele Psychologie
De manier waarop we denken heeft invloed op hoe we ons voelen. De onderzoeker gaat na in hoeverre herhaaldelijk negatief denken kan leiden tot depressieve klachten bij kinderen en adolescenten.

  Ontwikkeling van natuurlijke bypass-vaten
Dr. N. (Niels) van Royen (m) 28-04-1971, AMC - Cardiologie
Bij vernauwingen van kransslagaderen kan een hartinfarct of hartfalen ontstaan. Soms ontstaan echter omleidingsvaten ('natuurlijke bypass-vaten') die dit verhinderen. De onderzoekers gaan bepalen welke eiwitten hiervoor verantwoordelijk zijn om zo uiteindelijk nieuwe geneesmiddelen voor hart- en vaatziekten te kunnen ontwikkelen.

  Verbeterde HIV envelop vaccins
Dr. R.W. (Rogier) Sanders (m) 25-12-1975, UvA - Humane Retrovirologie
De huidige HIV-vaccins zijn niet effectief, omdat HIV kwetsbare delen op de buitenkant van het virus (de envelop) camoufleert. De onderzoekers gaan deze camouflage verwijderen zodat het immuunsysteem na vaccinatie meer vat krijgt op het virus.

  Familierelaties terecht (niet) in het recht?
Dr. W.M. (Wendy) Schrama (v) 23-10-1973, UU - Rechtsgeleerdheid
Familierelaties spelen een belangrijke rol in het recht. Maar stemt die rol wel overeen met de echte betekenis van die relaties in de maatschappij? In dit onderzoek wordt nagegaan of het recht inzake familierelaties aangepast moet worden.

  Veroudering en kanker
Dr. B (Björn) Schumacher (m) 18-04-1975, EMC - Genetica
Beschadigingen aan ons genetisch materiaal veroorzaken niet alleen kanker, maar spelen ook een rol bij veroudering. De onderzoekers willen de rol van DNA-beschadigingen in het ontstaan van ouderdomsziekten ophelderen en preventieve therapieën ontwikkelen om gezond ouder te worden.

  De rol van het netvlies in zien
Dr. C.R. (Colleen) Shields (v) 02-11-1971, IOI-KNAW - Retinal Signal Processing
Het zicht is ons belangrijkste zintuig. Hoe goed we zien wordt grotendeels bepaald door het netvlies. De onderzoeker wil een eiwit uit het netvlies verwijderen om zo meer inzicht te krijgen in dit proces. Dergelijke eiwitten zijn ook betrokken bij vele humane ziekten.

Ontsteking onder controle
Dr. A. (Anna) Simon (v) 21-05-1974, RU - Interne Geneeskunde
Ontstekingsreacties zijn belangrijk ter bescherming tegen infecties, maar teveel ontsteking is juist schadelijk. Daarom wordt de ontstekingsreactie normaal strak gereguleerd. De onderzoekers willen deze regulatie in kaart brengen aan de hand van een patiëntengroep bij wie de ontsteking voortdurend ontspoort.

  Banaliteit van het kwaad juridisch bekeken
Dr. A.L. (Alette) Smeulers (v) 29-04-1967, UM - Strafrecht en Criminologie
Misdrijven als genocide en foltering worden vaker begaan uit naam van allerlei idealen dan uit pure moorddadigheid. Veel daders handelen te goeder trouw, uit gehoorzaamheid en conformisme. Dit onderzoek gaat na op welke wijze deze daders toch individueel strafrechtelijk aansprakelijk gesteld kunnen worden.

  Wormen in de strijd tegen astma
Dr. H.H. (Hermelijn) Smits (v) 01-03-1971, LUMC - Parasitologie & ErasmusMC - Longziekten
Wormen kunnen jarenlang in de mens overleven, omdat ze het afweersysteem weten te misleiden. Tegelijkertijd veranderen wormen ook overdreven ontstekingsreacties gericht tegen andere stoffen, zoals allergenen. De onderzoekers gaan in een proefdiermodel uitzoeken hoe wormen de ontwikkeling van allergisch astma onderdrukken.

  Hoezo contrast?
Dr. J. (Jennifer) Spenader (v) 19-02-1971, Stockholm University - Computational Linguistics
Hoewel contrastieve uitspraken, verbonden door voegwoorden als 'maar' en 'hoewel', vaak voorkomen is hun werking niet eenvoudig te duiden. Doel van dit project is het karakteriseren van contrast met het oog op computationele toepassingen op het gebied van taalbegrip en -productie.

  Atomaire smering voor micromotoren
Dr. ir. W.M. (Merlijn) van Spengen (m) 03-05-1975, UL - Grensvlakfysica
De kleinste bewegende machines die de mens kan maken gaan te snel stuk door slijtage om bruikbaar te zijn. In dit onderzoek kijken de onderzoekers of wrijvingsvermindering op de schaal van individuele atomen gebruikt kan worden om betrouwbare micro-motoren te maken.

  Dement sterven in een verpleeghuis
Dr.ir. J.T. (Jenny) van der Steen (v) 23-03-1969, VUmc - Sociale Geneeskunde / Verpleeghuisgeneeskunde
Steeds meer mensen worden dement en steeds meer mensen sterven in een verpleeghuis. De kwaliteit van onze verpleeghuiszorg baart zorgen. Dit onderzoek is gericht op zorgverbetering en het verlichten van lijden bij sterven met dementie.

  Het ontwikkelingsverhaal van de senior
Dr. A.M.C. (Aagje) Swinnen (v) 28-06-1976, UM - Centrum voor Gender en Diversiteit
Dit onderzoek bestudeert de manier waarop de ontwikkeling van senioren gestalte krijgt in literaire teksten. In het bijzonder concentreert het zich op het herinneringsproces als vertelstrategie en de implicatie van het geslacht van het hoofdpersonage op deze specifieke literaire vorm.

  Hoe smelt een nanodeeltje?
Dr. A.L. (Anna) Tchebotareva (v) 22-05-1974, UL - Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde
Nanodeeltjes smelten mogelijk heel anders dan deeltjes in een materiaal als geheel ('bulk'). Het begrijpen van dit verschil is belangrijk voor nano-elektronica, katalyse en optische toepassingen van nanodeeltjes. De onderzoekers gaan met een combinatie van hoge-resolutie microscopie en ultrakorte-laserspectroscopie bestuderen hoe een afzonderlijk nanodeeltje van goud smelt.

  Celmembraan in de spotlights
Dr. R.F.G. (Ruud) Toonen (m) 19-03-1970, VU - Functionele Genoomanalyse
Om succesvol te communiceren beschikken zenuwcellen over microdomeinen in de celmembraan gespecialiseerd in het zenden en ontvangen van signalen. Hoe worden deze domeinen opgebouwd en waarom gaat dit soms mis? Met nieuwe optische technieken wordt ingezoomd op de celmembraan om dit mechanisme te ontrafelen.

  Migratie, sekse en succes
Dr. F. (Frank) van Tubergen (m) 18-05-1976, UU - Sociologie
De economische integratie van allochtone mannen verbetert tijdens hun leven. Allochtone vrouwen daarentegen zien hun arbeidsmarktpositie in de jaren na hun migratie verslechteren. Waarom is dat zo? Deze en soortgelijke vragen naar sekseongelijkheid onder immigranten worden beantwoord in dit project.

  Harthormonen in het gewonde hart
Dr. Th.B. (Marcel) Twickler (m) 13-04-1970, UMCN - Endocriene Ziekten
Een epidemie van chronische hartziekten dreigt de komende jaren. Het herstel van beschadigd hartspierweefsel, na het hartinfarct, lijkt beïnvloed te worden door harthormonen. Hoe deze harthormonen effect hebben op de beschadigde hartspier is de centrale vraag in dit onderzoek.

  Rekenkunding complexiteit in verdelingsvraagstukken
Dr. S. (Bas) van Velzen, (m) 21-08-1979, UvT - CentER
Mogelijke synergievoordelen zijn vaak de aanleiding voor economische partijen om tot samenwerking te komen. Wij bekijken mogelijke verdelingen van deze synergievoordelen. We letten daarbij voornamelijk op eerlijkheid van de verdeling en haalbaarheid vanuit een rekenkundig oogpunt.

  Wanneer loont het te belonen?
Dr. J. (Jeroen) van de Ven (m) 10-04-1975, UU - Economie
Economen beweren dat een beloning motiverend werkt. Volgens psychologen kan deze juist schadelijk uitwerken op de motivatie. Dit project verenigt deze schijnbaar tegenstrijdige inzichten. Het laat zien hoe je het beste kunt belonen om iemand te motiveren.

  Op zoek naar de vijfde dimensie
Dr. I.R. (Ian) Vernon (m) 02-11-1976, RUG - Centrum voor Theoretische Natuurkunde
Een recente variant op de snaartheorie is de Brane-theorie. Deze is hanteerbaar bij relatief lage energieën. Dat brengt voor het eerst experimentele toetsing van een snaartheorie binnen handbereik. Een cruciale voorspelling uit deze Brane-theorie is het bestaan van een vijfde dimensie. De onderzoeker gaat met deze theorie voorspellingen berekenen voor de kosmische achtergrondstraling en die vergelijken met daadwerkelijke satellietmetingen aan deze straling.

  Virale manipulatie van celfunctie
Dr. H.F. (Henry) Vischer (m) 20-01-1973, VU - Farmacochemie
Het Epstein-Barr virus kan kanker veroorzaken. In dit onderzoek zal de rol van een viraal communicatie-eiwit in het ontregelen van het functioneren van geïnfecteerde cellen worden onderzocht.

  Hypergevoelige receptoren verantwoordelijk voor hersenschade?
Dr. A. (Anne) Vroon (v) 01-01-1975, UMCU - Psychoneuroimmunologie/Neonatologie
Zuurstofgebrek veroorzaakt hersenschade bij pasgeborenen. Hypergevoeligheid van receptoren op zenuwcellen kan hieraan bijdragen. De onderzoeker bestudeert de rol van een centrale schakelaar in het verhogen van receptorgevoeligheid na zuurstofgebrek. Tevens wordt onderzocht of 'omzetten' van deze schakelaar hersenschade kan beperken.

  Controle over het ontstaan en bestaan van dendritische cellen
Dr. A.M. (Andrea) Woltman (v) 25-09-1975LUMC - Nierziekten
Goede afweer is te danken aan dendritische cellen. Dendritische cellen ontstaan uit stamcellen via communicatie tussen eiwitten. De onderzoekers gaan die communicatie analyseren. Stuk voor stuk zullen eiwitten veranderd worden om het ontstaan en bestaan van dendritische cellen te beïnvloeden.

  Effectief netwerken in hoogtechnologische industrieën
Dr. S.H.K. (Stefan) Wuyts (m) 12-10-1973, UvT - Marketing
In vele hoogtechnologische industrieën bundelen ondernemingen hun krachten via allianties of andere vormen van samenwerking. Dit leidt vaak tot complexe netwerkstructuren. Dit onderzoek gaat na hoe ondernemingen 'slim' kunnen netwerken, met vlottere samenwerking en hogere innovativiteit tot gevolg.