Bevordering van leesmotivatie: een systematische review van interventies en een meta-analyse naar effectiviteit

Samenvatting

Leesvaardigheid is fundamenteel voor succes op school en arbeidsmarkt. Internationale studies laten zien dat Nederlandse leerlingen meestal bovengemiddeld presteren op leesvaardigheid, maar qua leesmotivatie beduidend onder het internationale gemiddelde scoren. Deze motivatieproblemen werden recent onderstreept door de Onderwijsinspectie, die bovendien constateerde dat scholen doorgaans te weinig effectieve aandacht schenken aan leesplezier.

Bevordering van leesmotivatie kan plaatsvinden via instituties als onderwijs, gezin en bibliotheek. Ingegeven door leermotivatietheorieën zijn er binnen het onderwijs verschillende theoretische ideeën ontwikkeld over de vraag hoe de leesmotivatie van leerlingen gestimuleerd kan worden. Hierbij gaat het bijv. om strategieën om de intrinsieke leesmotivatie te bevorderen, zoals ruimte geven voor vrij lezen, leerlingen zelf teksten laten kiezen, gevarieerde, ?interessante? teksten beschikbaar maken, gemotiveerd leesgedrag modelleren etc. Anderen stellen dat ook passende extrinsieke motivatoren (beloningen) een positieve rol kunnen spelen. Buitenschoolse lees(motivatie)bevorderingsprojecten richten zich vooral op vergroting van het boekenaanbod en bevordering van de leescultuur in het gezin.

Tot heden zijn er verschillende meta-analyses verschenen van effectstudies naar interventies om de leesvaardigheid te bevorderen. Reviews naar onderwijsinterventies die de leesmotivatie stimuleren zijn echter schaars en gelimiteerd. Buitenschoolse leesbevorderingsinterventies (m.n. zogenaamde ?family literacy?-programma?s) zijn vaker onderwerp geweest van meta-analytisch onderzoek, maar aan effecten op leesmotivatie is daarin geen aandacht besteed.

Dit project omvat een systematische review en meta-analyse van onderzoek naar leesmotivatiebevordering en behandelt vier vragen:
1/Welke typen leesmotivatiebevorderende interventies zijn er te onderscheiden?
2/Wat zijn de kenmerken van deze interventies?
3/Wat zijn de effecten van leesmotivatiebevorderende interventies?
4/Met welke interventie-, studie- en steekproefkenmerken hangen de effecten samen?

Producten

Professionele publicatie

Kenmerken

Projectnummer

405-15-717

Hoofdaanvrager

Prof. dr. R.C.M. van Steensel

Verbonden aan

Erasmus Universiteit Rotterdam, Faculteit der Sociale Wetenschappen, Pedagogische wetenschappen

Looptijd

01/09/2015 tot 31/08/2016