LOICZ programma sluit af met speciale publicatie
22 november 2011
Het programma Land Ocean Interactions in the Coastal Zone (LOICZ) was de Nederlandse bijdrage aan het mondiale LOICZ programma. De Nederlandse projecten zijn nu gebundeld in een special issue, met interviews met vijf hoofdonderzoekers.
LOICZ liep van 2002 tot 2010 en werd mede-gefinancierd door het Ministerie van Landbouw, nu EL&I. De publicatie bevat ook een overzicht van de VLANEZO-projecten (VLAams NEderlandse samenwerking in kustgebonden ZeeOnderzoek), een parallel lopend programma gefinancierd door het ministerie van OCW en het Vlaamse ministerie voor Economie, Wetenschap en Innovatie.
De publicatie illustreert hoe wetenschappelijk onderzoek kan bijdragen aan verbetering van het beheer van de kustzone in termen van ecologie, veiligheid, duurzaamheid en economisch en maatschappelijk gebruik. De geinterviewde onderzoekers zijn prof.dr. Hans Middelkoop (Universiteit Utrecht), dr. Marieke van Katwijk (RU Nijmegen), prof.dr. Hein de Baar (NIOZ), prof.dr. Suzanne Hulscher (Universiteit Twente) en prof.dr. Carlo Heip (NIOZ).
U kunt het rapport hier downloaden of een papieren exemplaar aanvragen bij Kirsten Spoorendonk.
De LOICZ-projecten waren verdeeld in vier thema’s: (1) rivieren, (2) biogeomorphologie van de kustzone, (3) koolstof- en andere cycli in de kustzone en (4) socio-economische aspecten.
Rivieren
Zo zijn in de focus ‘rivieren' de vegetatiedichtheid, biodiversiteit en metaalverontreiniging van de uiterwaarden langs de Waal en de IJssel onderzocht. De uitkomst van het onderzoek is dat de ecologische patronen in de uiterwaarden steeds gevarieerder worden als we meer gaan ingrijpen door nevengeulen en natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Klimaatverandering als factor is veel minder belangrijk dan de invloed van menselijke ingrepen. Door de ingrepen blijft echter in de uiterwaarden twee keer zoveel sediment achter dan in de huidige situatie en neemt de metaalvervuiling toe. Dit vraagt om een dynamisch beheer van de uiterwaarden en daarom zal monitoring heel belangrijk zijn.
Biogeomorfologie van de kustzone
In de focus ‘biogeomorfologie van de kustzone’ zijn als voorbereiding op de beleidslijn Building with Nature, waarin een natuurlijke, duurzame en goedkope manier van kustverdediging wordt bestudeerd, kwelders en de rol van zeegras onderzocht. Als ontwikkelde kwelders voor de dijken liggen, is er geen versterking van de kustverdediging nodig. Echter, doordat zeegras - dat ervoor zorgt dat sediment blijft liggen - verdwijnt, verdwijnen ook de platen in de kwelder. En alhoewel berekeningen naar aanleiding van nieuwe metingen laten zien dat er ruim zeven miljoen ton slib de Waddenzee binnenkomt (ruim vijf tot tien maal hoger dan wat eerdere modellen hadden berekend!), is de slibproblematiek voorlopig dus nog niet verdwenen.
Koolstof cyclus in de kustzone
In de focus ‘koolstof cyclus in de kustzone’ is o.a. de CO2 opnamesnelheid bestudeerd. De hoogste biologische productiviteit zit in de kustzeeën. Er is gemeten dat de Noordzee driemaal meer en driemaal sneller CO2 per km2 opneemt dan de Atlantische Oceaan: een belangrijk gegeven in het lange termijnvraagstuk over de toestand van de wereld in relatie tot klimaatveranderingen.
Socio-economische aspecten
In de focus ‘socio-economische aspecten’ is onderzoek gedaan naar “de beleving van de kustzone”. Sociologische en economische vragen met betrekking tot onze kustgebieden zoals: waar kun je - met het oog op veiligheid - mensen nog wel en niet meer langs de duinen laten wonen? Hoe kom je tot verantwoorde keuzes? En als je weet hoe de duinen veranderen, hoe snel en waardoor, dan weet je wat je kunt verwachten en hoe je er rekening mee moet houden. Het onderzoek heeft o.a. geresulteerd in een lijst vereisten voor integraal kustbeheer en in een computer gebaseerd hulpmiddel dat gebruikt kan worden in het structureren van maatschappelijke debatten door het visualiseren van ideeën van stakeholders.
