Programmaraad voor het onderwijsonderzoek

GIS biedt mogelijkheden voor aardrijkskundeonderwijs, maar stelt ook eisen

28 oktober 2011

GIS staat voor Geografische Informatie Systemen. Het is software voor het maken van digitale kaarten. GIS biedt veel mogelijkheden voor modern aardrijkskundeonderwijs, mits docenten de juiste didactische aanpak volgen. NWO-onderzoeker Tim Favier (VU Amsterdam) ontwikkelde kennis over hoe aardrijkskunde docenten GIS het beste kunnen toepassen in hun lessen. Op 31 oktober verdedigt hij zijn proefschrift.

In het voortgezet aardrijkskundeonderwijs leren leerlingen hoe ze ruimtelijke vraagstukken op een systematische en geografische wijze kunnen analyseren. Lessen met GIS kunnen hierbij heel behulpzaam zijn. Om goede taken te ontwerpen en om leerlingen goed te kunnen begeleiden, is het wel noodzakelijk dat docenten in staat zijn hun inhoudelijke geografische kennis en methodologische geografische kennis zo te ordenen en te transformeren dat het toegankelijk wordt voor leerlingen, constateert Favier in zijn onderzoek.

Gebrek aan didactische kennis

Het gebruik van GIS in het voortgezet aardrijkskundeonderwijs is tot nu toe beperkt gebleven ondanks de vele potentiële voordelen. Een belangrijke reden hiervoor is een gebrek aan didactische kennis rond GIS bij docenten. Veel aardrijkskundedocenten worstelen met de vraag hoe ze GIS het beste kunnen toepassen in hun klas. Samen met docenten ontwikkelde Favier een aantal aardrijkskundelesmethodes met GIS door verschillende cycli van ontwerpen, testen en evalueren te doorlopen.

Praktische lesmethodes beschikbaar

In de ontwikkelde lesmethodes doorlopen leerlingen het hele traject van een geografisch onderzoek: ze stellen geografische onderzoeksvragen, verzamelen gegevens door middel van veldwerk, visualiseren deze gegevens in kaarten en gebruiken deze kaarten vervolgens om hun onderzoeksvragen te beantwoorden. Het ontwerpen, testen en evalueren onderzoek van lesmethodes heeft geleid tot een theoretisch raamwerk voor aardrijkskundeonderwijs met GIS, en tot praktische aanwijzingen voor het ontwerpen en begeleiden van uitvoerbare en effectieve lesmethodes.

Video op Leraar24

Over GIS in het aardrijkskundeonderwijs is een videofilm verschenen op Leraar24:
http://www.leraar24.nl/video/2910.


GIS biedt mogelijkheden voor aardrijkskundeonderwijs, maar stelt ook eisen

Tim Favier promoveert op 31 oktober aan de Vrije Universiteit op de dissertatie
'GIS in het voortgezet aardrijkskundeonderwijs'. Promotoren zijn prof. dr. Joop van der Schee, prof. dr. Jos Beishuizen en prof. dr. Henk Scholten, allen verbonden aan de Vrije Universiteit.

Het onderzoek is gefinancierd door de Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek.

Meer informatie over het onderzoek is te vinden op www.timfavier.com/dissertation.html. Op deze website staat ook het proefschrift.