SCIENCE4ARTS

Op advies van de Internationale Beoordelingscommissie heeft de Stuurgroep Science4Arts op 12 januari 2012 besloten de volgende projecten die ingediend zijn voor Science4Arts te subsidiëren:

Prof. dr. J. (Joris) Dik, TU Delft / dr. P. (Petria) Noble, Mauritshuis
Nieuw licht op Rembrandt: door de verflagen heen
Onder de verflagen van meesterwerken ligt een zee aan informatie verborgen: tekeningen, eerste aanzetten, veranderde composities, soms zelfs hele andere schilderijen. Daarnaast kunnen de bovenste verflagen sporen van slijtage en verkleuring vertonen. Joris Dik ontwikkelt nieuwe methoden om door de verflagen van meesterwerken, en met name de latere werken van Rembrandt van Rijn, heen te kijken. Daarbij maakt hij onder andere gebruik van de deeltjesversneller Synchrotron Soleil. In tegenstelling tot de huidige technieken moet de nieuwe methode die in dit project centraal staat het mogelijk maken om alle gebruikte materialen te herkennen en te zien hóe ze gebruikt werden. Zo is te achterhalen hoe een schilderij is veranderd in de loop der eeuwen, en waarom.
Financiële bijdrage van: NSF, Mauritshuis
Betrokken partijen: TU Delft, Mauritshuis, Universiteit van Antwerpen, National Gallery of Art (Washington), Wallraf-Richartz Museum (Keulen), Synchrotron Soleil, Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Rijksmuseum Amsterdam, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed

Prof. dr. P.D. (Piet) Iedema, UvA / dr. A. (Annelies) van Loon, Mauritshuis
Veranderende verf en de gevolgen voor conservering, het presenteren en bewaren van Van Eyck tot Mondriaan
Het PAinT-project ontrafelt waarom schilderijen verkleuren, barsten of op een andere manier slachtoffer zijn van de tand des tijds. Welke chemische processen veroorzaken de veranderingen in olieverfschilderijen? En hoe zorgen restauratoren ervoor dit schilderijen niet nog verder verslechteren? In dit project worden verschillende Nederlandse en Vlaamse schilderijen onder de loep genomen, van Van Eyck, Vermeer en Van Gogh tot Mondriaan. Het team zal de meesterwerken niet aan experimenten onderwerpen, maar gebruik maken van verfreconstructies. Met computermodellen kan vervolgens onderzocht worden hoe verf zich kan gedragen onder verschillende omstandigheden.
Financiële bijdrage van: Mauritshuis, Gemeentemuseum Den Haag, Frans Hals Museum, Museum Boymans van Beuningen, Rijksmuseum Amsterdam, Van Gogh Museum
Betrokken partijen: Universiteit van Amsterdam, Mauritshuis, Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences, Universiteit Utrecht, ESRF (Grenoble), IPANEMA Soleil, Diamond Synchroton Source (Oxford), Institute of Surface Chemistry (Stockholm), Jaap Enterprise, Courtauld Institute London, Getty Conservation Institute Los Angeles, Philadelphia Museum of Art, Art Institute of Chicago, Northwestern University Chicago, Metropolitan Museum of Art New York, New University of Lisbon

Prof. dr. M.E.R.G.N. (Maarten) Jansen, Universiteit Leiden / Prof. dr. ir. A. (Andreas) Schmidt-Ott, TU Delft
Gedeeld verleden: Mexicaans beeldschrift
Een zestiende-eeuws Mexicaans beeldverhaal gemaakt door het Midden-Amerikaanse volk de Mixtec stelt onderzoekers voor raadsels. Het beeldverhaal beschrijft de heersende dynastieën en de mythes rond hun hoogtijdagen in de zes eeuwen voor de komst van de Spaanse veroveraars. Het manuscript is één van de weinige overgebleven beeldverhalen – de rest werd door de veroveraars vernietigd – maar herbergt nog een verrassing: onder de nu zichtbare tekeningen zijn nog oudere tekeningen ontdekt. Tot nu is echter niemand erin geslaagd de onderliggende lagen bloot te leggen zonder het bestaande werk te beschadigen. Dit onderzoek streeft ernaar om dat mogelijk te maken.
Financiële bijdrage van: Nationaal Museum voor Volkenkunde
Betrokken partijen: TU Delft, Bodleian Library, Nationaal Museum voor Volkenkunde, Re-gistro Arqueologico, INHA (Mexico), MOLAB, Universidad Nacional Autonoma de Mexico, Harvard University

Prof. dr. E.O. (Eric) Postma, UvT
REVIGO: REassessing VIncent van GOgh
De schilderijen van Vincent van Gogh zijn door de jaren flink verkleurd. Maar hoe waren ze ooit bedoeld? Dat kunnen we in beeld brengen met digitale reconstructietechnieken gebaseerd op grondige studies van de gebruikte kleuren. En vinden we de werken van Van Gogh eigenlijk wel mooi in de originele kleuren?
Financiële bijdrage van: Van Gogh Museum, Rijksdienst Cultureel Erfgoed
Betrokken partijen: Universiteit van Tilburg, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Van Gogh Museum, Technische Universiteit Delft, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Rochester Institute of Technology (New York)

Dr. ir. H.L. (Henk) Schellen, TU/e / Dhr. P.H.J.C. (Paul) van Duin, Rijksmuseum
Het ideale duurzame klimaat voor houten panelen
Materialen als textiel, papier en hout kunnen flink te lijden hebben onder vochtige omstandigheden. Ze kunnen krimpen, afbladderen of kromtrekken. Het controleren van het binnenklimaat van tentoonstellingsruimtes is daarom erg belangrijk. Maar het kost veel energie en geld om de vochtigheid in een ruimte tot in detail te beheersen. Henk Schellen en zijn team onderzoeken aan de hand van onderzoek naar houten panelen of de huidige strenge eisen wel echt nodig zijn en of er betere richtlijnen zijn op te stellen.
Financiële bijdrage van: Rijksmuseum Amsterdam
Betrokken partijen: TU Eindhoven, Rijksmuseum Amsterdam, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Kasteel Amerongen, Vienna University of Technology, Technical University Denmark, National Gallery Copenhagen, Polish Academy of Sciences, KTH Royal Institute of Technology (Zweden), UCL Centre for Sustainable Hertitage (London), Metropolitan Museum NYC, Museum Conservation Institute (Smithsonian Institution Washington)

Prof. dr. C.J.M. (Kitty) Zijlmans, UL / Drs. T.H.C. Visser, Stedelijk Museum Amsterdam
Foto's voor de toekomst
Hoe kunnen foto's en fotografische kunstwerken waarin ook nog eens verschillende technieken zijn gebruikt, goed bewaard worden? Is het te voorkomen dat ze verkleuren? Over het bewaren en conserveren van schilderijen is veel kennis vergaard, maar hoe om te gaan met de fotokunst van de laatste decennia is nog nagenoeg onbekend. Met dit onderzoek hoopt het team van chemici, conservatoren en kunsthistorici daar verandering in te brengen voor het te laat is. Onderwerp van onderzoek is onder andere hoe de in één kunstwerk gebruikte materialen elkaar beïnvloeden.
Financiële bijdrage van: Stedelijk Museum Amsterdam, Van Abbe Museum, Kröller Möller Museum, Rijksdienst Cultureel Erfgoed
Betrokken partijen: Universiteit Leiden, UU Debye Institute, Stedelijk Museum Amsterdam, Foto Restauratie Atelier VOF Amsterdam, MOMA San Francisco, Stichting Restauratie Atelier Limburg, Van Abbe Museum Eindhoven, Eyes on Media Amsterdam, Lüdwig Museum Köln, Getty Museum Los Angeles, TNO Delft, Foundation for the Conservation of Contemporary Art, Rijksmuseum Amsterdam, Louisana Museum of Modern Art (Denemarken), Kröller Muller Museum Otterlo, Tate Museum London, Nederlands Foto Museum, Eye Film Institute Amsterdam, Museum Folkwang (Essen), Museum Boymans van Beuningen (Rotterdam), Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Rochester Institute of Technology (New York), De Verbeelding Purmerend)