Intensievere samenwerking tussen Nederlandse en Chinese astronomie
21 januari 2010
Techniek bruikbaar voor Chinees Ruimte-navigatiesysteem
De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Chinese sterrenwacht Shanghai Observatory (ShAO), onderdeel van de Chinese Academy of Sciences (CAS), ondertekenden op 20 januari 2010 een overeenkomst om hun samenwerking op het gebied van de astronomie verder uit te breiden. Dit zorgt enerzijds voor een nauwere band tussen een van de grootste sterrenwachten van China, en anderzijds het JIVE instituut in Dwingeloo, dat data van telescopen wereldwijd combineert tot één grote virtuele telescoop. De krachtenbundeling moet leiden tot betere ict-toepassingen voor de astronomie. NWO stelt een bedrag van 720 duizend euro voor dit project beschikbaar.
China wordt door de intensievere uitwisseling wetenschappelijk en beleidsmatig steviger aan JIVE (Joint Institute for Very Long Baseline Interferometry) gekoppeld. Veel stafleden van ShAO, waaronder ook de huidige directeur professor Xiaoyu Hong, volgden al eerder een training bij JIVE. Gezamenlijk gaan ze werken de verdere ontwikkeling van correlatoren; supercomputers die rekenkracht leveren om data van verschillende telescopen te combineren en analyseren. Deze techniek, een van de specialiteiten van de Chinese wetenschappers, levert beelden met een hoge resolutie en hogere gevoeligheid, waarmee astronomen de hemel beter in kaart kunnen brengen.
Ruimte-navigatiesysteem
China wil tot de top 5 van de kennsieconomiën behoren. Het bundelen van de krachten tussen JIVE en ShAO is voor China van belang voor hun nationale netwerk van Very Long Baseline Interferometry (VLBI). Dit zal onder meer worden ingezet om een navigatietechniek in de ruimte te ontwikkelen voor hun ruimtemissie, o.a. naar de maan, Mars en andere planeten. JIVE wil met de samenwerking zijn expertise uitbreiden in het gebruik van grotere bandbreedtes om gegevens te versturen en het koppelen van nog meer telescopen. Bovendien kan JIVE zich op deze wijze ontwikkelen naar een Euraziatische expertise netwerk voor VLBI-correlator ontwikkelingen en analyse van de bijbehorende data. Meer kennis van de techniek is ook van belang voor de voorstudies voor het Square Kilometre Array project (SKA), een krachtige radiotelescoop bestaande uit reusachtig veel antennes. Nederland, in het bijzonder het NWO- instituut ASTRON dat gastheer is van JIVE, speelt een vooraanstaande rol in deze voorstudie.
Budget
De eerste onderzoekers gaan meteen aan de slag. De verwachte looptijd is vier jaar. In totaal stelt NWO een budget van 720 k€ beschikbaar. Het NWO gebied Exacte Wetenschappen, tevens een van de medefinanciers van JIVE, begeleidt het project. Met het geld wordt meer uitwisseling van onderzoekers mogelijk en kan de Nederlandse inzet gefinancierd worden.
Werkbezoek
Het intensiveren van de samenwerking met China is een van de speerpunten van het NWO-beleid. De samenwerking werd officieel bekrachtigd tijdens een werkbezoek van een NWO-delegatie aan China, waarin NWO een twintigtal kennisinstellingen en instituten bezoekt om mogelijke samenwerkingsverbanden binnen de disciplines astronomie, chemie, ict en wiskunde te verkennen en versterken. In bijzijn van vertegenwoordigers van de Nederlandse ambassade ondertekenden dr. Louis Vertegaal, directeur NWO Exacte Wetenschappen en prof. Xiaoyu Hong, directeur van de ShAO het samenwerkingscontract bij een bezoek aan de ShAO. Vertegaal sprak zijn hoop uit op een langdurige samenwerking: “We are currently in the Golden Age of Astronomy and radio interferometry plays an important role in that both technologically and scientifically. I hope this is the start of a long and successful collaboration between ShAO and NWO in cutting-edge VLBI research.”
Meer informatie
- NWO Exacte Wetenschappen
Marjolein Schlarmann, voorlichter, 070 344 0914, m.schlarmann@nwo.nl
www.nwo.nl/ew - JIVE
Kirstine Yun, PR & Outreach, 0521-596 543, kyun@jive.nl
www.jive.nl
