Astronomen zien uitdijende kandidaat-voorloper van type Ia supernova

17 november 2009

Met behulp van ESO’s Very Large Telescope hebben astronomen de eerste ‘stop-motion’-film gemaakt van een nogal ongebruikelijke, uitdijende gas-mantel van een vampier-ster, die in november 2000 explodeerde na materie van zijn begeleidende ster te hebben opgeschrokt. Hiermee konden de afstand en de intrinsieke helderheid van het object worden bepaald. Het dubbelstersysteem is waarschijnlijk een voorloper-ster van een type Ia supernova, waarnaar lang is gezocht.

De onderzoeksresultaten worden gepresenteerd in Astrophysical Journal van 20 november. De Nijmeegse astronomen Paul Groot en Gijs Nelemans maken deel uit van het team.

Het dubbelstersysteem V445 Puppis in het sterrenbeeld Achtersteven is de eerste en tot nu toe enige nova (een stersysteem dat een plotselinge uitbarsting vertoont) waarbij in de spectra alleen maar helium te zien is, en geen spoor van waterstof. “Dit is cruciaal, omdat we weten dat type Ia supernovae ook geen waterstof bevatten,” zegt co-auteur Danny Steeghs van de universiteit van Warwick, Engeland. Na de nova-uitbarsting in 2000 werd V445 Puppis 250 keer helderder en slingerde een grote hoeveelheid materie de ruimte in.

De astronomen maakten gedurende twee jaar zeer gedetailleerde opnamen van V445 Puppis met behulp van de NACO adaptieve optiek techniek van de Very Large Telescope van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili. De beelden laten een zandloper-vormige uitdijing van de nova-schil zien. De schil is met 24 tot 30 miljoen kilometer per uur de ruimte in geslingerd in de nova-explosie. “Deze beelden zijn echt alleen mogelijk met de unieke adaptieve optiek techniek van de VLT, waarmee we de storende invloed van de atmosfeer corrigeren”, benadrukt de Nijmeegse astronoom Paul Groot.

Lees verder op de website van ESO

Bron: NOVA