Changing networks of care: professionals, professions and the rise of ICT in health care

Onderwerp

Dit onderzoek gaat in op de gevolgen van ICT voor de positie van professionals in de gezondheidszorg. Vooral verpleegkundigen, algemeen geneeskundigen en medische specialisten staan hierbij centraal. Zal de ICT de greep op hun werk doen toenemen of zal dit juist leiden tot een ondergraving van het medisch beroep?

Wetenschappelijk belang

Verschillende soorten ICT ontwikkelingen hebben verschillende gevolgen voor verschillende professionals. De inhoud van het werk zal veranderen. Ook zal de ICT mogelijk, doch niet zeker, de grenzen tussen professionals deels doen vervagen. Het is van groot belang te achterhalen wat de mogelijke ICT gevolgen zullen zijn. Dit hangt samen met de wijze waarop de organisatie wordt gestructureerd. In deze zin is de gezondheidszorg dan ook een voorbeeld van de wijze waarop ICT binnen organisaties wordt geïmplementeerd. Het onderzoek richt zich specifiek op drie vragen:

• Hoe zal ICT de inhoud van het werk van professionals in de gezondheidszorg veranderen?
• Hoe zullen de beroepen in de gezondheidszorg als geheel veranderen?
• Hoe kunnen de waargenomen veranderingen worden verklaard?

Het onderzoek zal de antwoorden op deze vragen, welke vooral zijn gebaseerd op de Nederlandse situatie, vergelijken met de internationale situatie. Daarvoor worden meerdere, reeds aanwezige internationale samenwerkingsverbanden aangesproken.

Maatschappelijk belang

De invoering van, onder meer het ‘Elektronisch Patiënten Dossier’, zal het mogelijk maken dat taken in de zorg meer gecoördineerd kunnen verlopen. Daarnaast krijgen via Internet patiënten beter toegang tot medische informatie. Deze veranderingen zullen sterk het werken van professionals in de gezondheidszorg beïnvloeden. Het belang van dit onderzoek is er nu in gelegen om, door het in kaart brengen van de mogelijke veranderingen, een beter toegesneden ICT-beleid te voeren en beter gefundeerd te anticiperen op de mogelijke gevolgen voor de medische professionals.

Methodiek

Na een analyse van de bestaande literatuur en een ronde verkennende interviews, richt het onderzoek zich op enige casestudies. Deze dienen vooral de veranderende positie van verpleegkundigen, algemeen geneeskundigen en medische specialisten te weerspiegelen. Het gaat ten eerste om een project waar ICT wordt gebruikt ter ondersteuning van protocol gedreven interdisciplinaire samenwerking. Ten tweede gaat het meer expliciet om de positionering van de professional bij de verdere implementatie van het ‘Elektronisch Patiënten Dossier’. Deze casestudies zullen longitudinaal gedetailleerd worden onderzocht. Methoden die hiervoor zullen worden aangewend zijn diepte-interviews, analyses van de aan te wenden ICT en participerende observatie.

Onderzoekers

Dr. Roland Bal en Prof. dr. Marc Berg
Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg, Erasmus MC

Resultaten

Van het onderzoek zijn de resultaten beschikbaar. Het gaat om een samenvatting van de voornaamste bevindingen en om het onderzoeksrapport ‘Zorgprofessionals en ICT – op weg naar geïntegreerde zorg?’