Natuurgetrouwe chemie vindt weg naar markt

1 november 2005

Snellere reactiesnelheden met een substantieel hogere opbrengst op een schonere manier dan de huidige chemische industrie levert. Dat is het resultaat van een nieuw duurzaam chemisch proces dat onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit Nijmegen met steun van NWO-onderdeel ACTS (Advanced Chemical Technologies for Sustainability) hebben ontwikkeld. Onlangs is op deze vinding patent aangevraagd.

De vinding van de onderzoekers is een zogeheten éénpotssynthese van complexe moleculen. In een dergelijke synthese vinden meerdere chemische stappen in één reactievat plaats, iets wat in de natuur heel gewoon is. Denk aan levensprocessen in een cel. In het laboratorium en in de dagelijkse chemische praktijk staat dit nog in de kinderschoenen. De industriële partner van de onderzoekers, Synthon, heeft onlangs patent aangevraagd op deze vinding. Dit is het eerste patent dat voortvloeit uit een ACTS-onderzoek.

De onderzoekers combineerden een chemische reactiestap, een metaalgekatalyseerde omzetting, met een biologische stap waarin enzymen worden gebruikt. Hiervoor dienen omstandigheden zoals temperatuur en zuurgraad waaronder de reacties plaatsvinden voor beide afzonderlijke stappen te worden geoptimaliseerd. De onderzoekers bemerkten tot hun verrassing dat de resulterende éénpotssynthese uiteindelijk tot snellere reactiesnelheden met een substantieel hogere opbrengst leidt dan de beide reacties afzonderlijk.

Geneesmiddelen
Het gaat in deze synthese om producten opgebouwd uit complexe moleculen, zoals die waaruit geneesmiddelen bestaan. Innovatieve methodes om dergelijke ingewikkelde moleculen te maken staan sterk in de belangstelling van de farmaceutische industrie. Het voordeel ligt niet alleen op het gebied van de economie, maar zeker ook op het gebied van duurzaamheid: een vermindering van het aantal reactiestappen leidt tot een reductie van afvalstoffen en een vermindering van de benodigde energie.

Het onderzoeksproject is één van de negen projecten projecten die momenteel lopen binnen het ACTS-programma IBOS (Integratie van Biosynthese en Organische Synthese). In dit project werken de Universiteit van Amsterdam, de Radboud Universiteit Nijmegen, de Technische Universiteit Eindhoven en farmaceutisch bedrijf Synthon samen. Het IBOS-programma is een van de vijf subsidieprogramma's van ACTS.

..............................

Meer informatie bij:

Synthon
Synthon is een internationale farmaceutische onderneming met de hoofdvestiging in Nijmegen. Opgericht in 1991, heeft het bedrijf zich door middel van organische groei ontwikkeld tot een middelgrote speler met zo'n 650 medewerkers. Hoofdactiviteiten zijn het volledig in eigen beheer ontwikkelen, patenteren, registreren, produceren en vermarkten van receptplichtige medicijnen. Synthon heeft naast Nederland vestigingen voor research- en/of productiedoeleinden in Spanje, Tsjechië, Argentinië, de Verenigde Staten en Australië.