DNA-techniek meet geschiktheid bodem voor uienteelt

1 november 2005

Nematoden, zoals het stengelaaltje, en schimmels, zoals witrot, zijn zeer schadelijk voor de uienteelt in Nederland. Ze veroorzaken rot. Grondmonsters worden onderzocht om dit te detecteren; een arbeidsintensief en kostbaar werk. In samenwerking met het Laboratorium voor Nematologie (WUR) heeft het bedrijf Blgg een moleculaire techniek ontwikkeld om in grondmonsters het stengelaaltje en witrot te detecteren.

Agrarisch laboratorium Blgg neemt het ontwikkelde systeem in november van dit jaar in gebruik. Het systeem meet op moleculair niveau snel en nauwkeurig grondmonsters. In een reeks testen bleek de moleculaire test vergeleken met het traditionele microscooponderzoek een hogere detectie op te leveren voor zowel het stengelaaltje als witrot.

Jaarlijks worden duizenden grondmonsters onderzocht op geschiktheid voor uienteelt. Er wordt gekeken naar de aanwezigheid van de nematode Ditylenchus dipsaci (het stengelaaltje) en de schimmel Sclerotium cepivorum (witrot). Dit gebeurt al jarenlang handmatig onder de microscoop, een specialistisch en arbeidsintensief proces.

Blgg-directeur Henri Hekman was al langer op zoek naar een meer nauwkeurige, snellere en goedkopere manier. Hij kwam in contact met de Wageningse onderzoeker Hans Helder die in een door STW gefinancierd project een DNA-database samenstelde van alle nematodensoorten in Nederland. Deze database, samen met de techniek om op makkelijke wijze DNA uit nematoden vrij te maken, vormt de basis voor de ontwikkelde techniek om schadelijke nematoden in een grondmonster op te sporen. Het door STW aangevraagde patent hierop is recentelijk overgedragen aan Blgg.

In nauwe samenwerking lukte het Blgg en het Laboratorium voor Nematologie om de fundamentele kennis uit het patent te combineren met de stand van zaken in de laboratoriumpraktijk. Het resultaat is een praktisch toepasbare test, die zowel het stengelaaltje als witrot onomstotelijk aantoont.

Beide partijen werken verder aan het ontwikkelen van een moleculaire test die ook andere ziekteverwekkende nematoden in grond opspoort. Grondmonsters onder de microscoop bestuderen is daarmee verleden tijd. De uit de grondmonsters gewassen nematoden kunnen straks op basis van hun individuele DNA-'streepjescode' worden gedetecteerd. Op basis van de testuitslag van een onderzocht perceel bepaalt de teler of hij daar wel of geen uien zal verbouwen.

..............................

Meer informatie bij: