Samenwerkend onderzoekend leren

28 september 2005

In het voortgezet onderwijs vindt er in toenemende mate een verschuiving van zogeheten expositorisch onderwijs naar zelfstandig en samenwerkend leren plaats. Onderzoekend leren met behulp van simulaties kan hierbij een belangrijke rol spelen; maar voor veel leerlingen is dit moeilijk. In de meeste simulatieomgevingen wordt dan ook ondersteuning aangeboden om het onderzoekend leerproces beter te laten verlopen.

Behalve ondersteuning in de simulatie, kan ook samenwerken het proces van onderzoekend leren ondersteunen. Samenwerkend leren stimuleert de leerlingen om hun gedachten expliciet te maken. Het valt echter niet te verwachten dat samenwerking alle problemen oplost. Het is zelf mogelijk dat het combineren van samenwerkend en onderzoekend leren zal leiden tot nieuwe problemen. Het promotieonderzoek richtte zich dan ook op een beschrijven van de processen van samenwerkend onderzoekend leren en het ontwikkelen van ondersteuning voor deze processen.

Conclusie: samenwerking heeft een positieve invloed op onderzoekend leren. Het verbaliseren van ideeën en meningen bleek een belangrijke voorwaarde voor het op gang brengen van het leerproces en dit gebeurde vooral waar leerlingen zich bewust werden van onderlinge verschillen in voorkennis. Binnen het onderzoek zijn vervolgens drie vormen van ondersteuning ontwikkeld en getest: een gedeeld beweringen kladblok, een gedeelde beweringen tabel en een gedeelde conceptmap. Het gebruik van leeromgevingen waarin deze vormen van ondersteuning werden aangeboden resulteerde, in vergelijking met het gebruik van een leeromgeving waarin deze ondersteuning niet werd aangeboden, tot betere leeruitkomsten.

A.H. Gijlers, Confrontation and co-construction - Exploring and supporting collaborative scientific discovery learning with computer simulations, Universiteit Twente, 2005 [ISBN 90-365-2234-x]
E-mail auteur: a.h.gijlers@utwente.nl

Zie ook: http://www.simquest.nl/

Download hier de volledige publicatie

Kijk voor informatie over dit onderzoeksproject ook in de Narcis-database van de KNAW, via www.narcis.info