NWO's activiteiten in 2004 in vogelvlucht

 Overzicht verantwoordingsindicatoren 2004 (pdf, 717 kb, 17 pagina's)

Nederland heeft een voorhoedepositie in de mondiale kenniseconomie. Deze positie wil NWO samen met partners in binnen- en buitenland blijven schragen. Vernieuwing en kwaliteit zijn daarvoor de twee belangrijkste bouwstenen. NWO stimuleert daarom Nederlands fundamenteel wetenschappelijk onderzoek van excellent niveau.

NWO investeert o.a. in onderzoeksthema’s die die vernieuwing brengen in wetenschappelijk onderzoek en inspelen op maatschappelijke vraagstukken. Het gaat om fundamenteel én toepassingsgericht onderzoek. NWO nodigt onderzoekers uit om binnen de door NWO ontwikkelde (thema)programma’s onderzoek te doen, én binnen de open competitie onderzoeksvoorstellen op basis van zelfgekozen onderwerpen in te dienen.

De NWO-missie ligt vast in de NWO-wet; visie en strategie liggen verankerd in de strategienota Thema’s met Talent. Hieruit zijn de speerpunten: Thema’s, Talent, Internationalisering, Samenwerking, Infrastructuur, Communicatie en kennisoverdracht, Bedrijfsvoering.

Hernieuwde aandacht voor kennis en innovatie zette in 2004 ook de wetenschap in de schijnwerpers. NWO volgt die ontwikkelingen in wetenschap en maatschappij op de voet. Binnen de kenniseconomie zoeken regering en (overheids)organisaties naar wegen om innovatie- en technologiebeleid op een hoger plan te brengen. Europa moet een leidende economie in de wereld worden; Nederland, in 2004 een half jaar EU-voorzitter, wil daaraan van harte meedoen.

NWO incorporeert die roep om fundamenteel en toepassingsgericht onderzoek in haar beleid en maakt zich sterk voor een krachtige wetenschapssamenleving. In haar nieuwe strategie (2007-2010), waaraan in 2004 begonnen is, zal inbedding hiervan plaatsvinden.

Factoren van belang:

  • de kwaliteit van Nederlandse onderzoekers is onverminderd hoog
  • internationale concurrentie, samenwerking en uitwisseling (ook tussen bedrijven en kennisinstellingen) neemt in belang toe
  • focus en massa (substantiële inzet van geld op één onderzoeksvraag) biedt de meeste kans op succes

Talent

NWO investeert nu in het intellectueel kapitaal van jong wetenschappelijk talent om in de toekomst de wetenschappelijke koppositie van Nederland te waarborgen. Zij streeft dit na met o.a. deze instrumenten:

  • Vernieuwingsimpuls
  • NWO/Spinozapremie
  • Talent-programma
  • Casimir-programma
  • stimulering van groepen die extra (financiële) steun nodig hebben (vrouwen, allochtonen)
  • bij de NWO-gebieden subsidievormen gericht op individuele onderzoekers uit hun specifieke vakgebied
  • de carrièrewebsite Science’s Next Wave
  • NWO/Next Wave Talentendagen en Talent Classes

Thema’s

NWO biedt steeds complexer wordende vraagstukken in de maatschappij het hoofd door multidisciplinair onderzoek te entameren. Negen thema’s vatten die oplossingsrichting samen: Bestuur in beweging, Cognitie en gedrag, Cultureel erfgoed, Digitalisering en informatisering, Ethische en maatschappelijke aspecten van onderzoek en innovatie, Fundamenten van levensprocessen, Nanowetenschappen, Opkomende technologieën en Systeem aarde. Inmiddels lopen er 94 ond erzoeksprogramma’s binnen deze thema’s; er zijn nieuwe in aantocht.

Internationalisering

NWO is ervan overtuigd dat internationale samenwerking en competitie bijdragen aan kwaliteit en vernieuwing in het onderzoek. De vraagstukken waar we in Nederland voor staan, zijn wereldwijd een issue. NWO is daarom actief betrokken bij internationale ontwikkelingen, o.a. via

  • deelname aan ERA-net’s, Technology Platforms en EURYI
  • organisatie van internationale congressen
  • deelname aan EuroHORC’s en voorbereiding van ERC
  • samenwerking met landen als China, Japan, Rusland enz.

Infrastructuur

Een adequate infrastructuur zorgt in belangrijke mate voor een uitdagende en prikkelende onderzoeksomgeving. NWO draagt nationaal en internationaal op verschillende manieren bij aan versterking van de onderzoeksinfrastructuur. Dat doet zij door o.a.

  • diverse investeringsprogramma’s, en investeringen via de NWO-instituten
  • coördinatie en financiering van de nationale high-end computerinfrastructuur via NCF
  • financieren van gebruikstijd bij nationale en internationale onderzoeksfaciliteiten (rekentijd, meettijd, vaartijd)
  • toegang regelen tot grote databestanden via WSA
  • deelname aan e-IRG en ESFRI

De reguliere middelen zijn in Nederland onvoldoende om grootschalig toponderzoek te verrichten en toponderzoekers en bedrijven aan te trekken. Via het Innovatieplatform komt in de loop van 2005 nog eens 40 miljoen euro extra vrij voor grote onderzoeksfaciliteiten.

Samenwerking

NWO kan haar missie alleen effectief uitvoeren in samenwerking met andere partijen. Dat doet zij

  • met andere intermediaire organisaties in en rond het veld van de wetenschap, universiteiten en andere wetenschappelijke instituten (o.a. KNAW, VSNU, TNO, VNO*NCW, COS, SenterNovem)
  • in toenemende mate met organisaties uit de publieke en private sector (o.a. met EZ in STW, met VWS in ZonMw, met OCW, EZ, LNV, VWS en VROM in Nationaal Regieorgaan Genomics, met EZ, en de chemische industrie in ACTS, met OCW en EZ in ICTRegie, met Justitie in HIIL)
  • in vele specifieke onderzoeksprogramma’s
  • via de NWO-instituten die met andere (internationale) onderzoeksinstituten expertises bundelen

Communicatie en kennisoverdracht

NWO hecht grote waarde aan een zelfbewuste en transparante verantwoording, goede communicatie met de achterban, een inzichtelijk subsidieaanbod en up-to-date overzicht van resultaten van NWO-gefinancierd onderzoek. Dat doet zij o.a. langs wegen van

  • corporate communicatie
  • beleidscommunicatie en Public Affairs
  • subsidiecommunicatie
  • stimulering en facilitering van wetenschappelijk discours
  • kennistransfer
  • wetenschapscommunicatie met pers en publiek

Bedrijfsvoering

Terugdringing van de beheerslast voor onderzoekers is een beleidsspeerpunt. Daarnaast maakt de door OCW opgelegde korting grotere efficiency van de NWO-organisatie en lagere overhead meer noodzaak. Verbeterde dienstverlening aan onderzoekers en betere positionering ten opzichte van opdrachtgevers is het gevolg, evenals een grotere tevredenheid onder NWO-medewerkers.

Enkele vermeldenswaardige zaken in 2004:

  • het aantal bezwaarsc hriften was 0,2 procent van totaal 3.472 toekenningen en afwijzingen
  • ALW en NGI gaan nauwer samenwerken op het gebied van life sciences
  • er is een strategische herbezinning op de CAO gestart, die moet leiden tot een langetermijnagenda voor komende CAO’s
  • het ziekteverzuim is wederom gedaald, van 2,9 procent in 2003 tot 2,7 procent in 2004
  • in het kader van Dare/NARCIS is software ontwikkeld om onderzoeksinformatie, zoals vastgelegd in NWOdelfi, uit te wisselen met de systemen van de universiteiten en andersom

De liquide middelen zijn in 2004 op hetzelfde niveau gebleven. Het Algemeen Bestuur streeft ernaar de liquide middelen te verminderen en heeft besloten in meerjarig perspectief 37 miljoen euro extra in te zetten, onder meer voor ICTRegie (5 miljoen euro), het gebied Natuurkunde (4 miljoen euro) en CW/ACTS (7 miljoen euro).