Het internationale pooljaar

In 2007 en 2008 werken honderden Nederlandse wetenschappers aan metingen, experimenten en heel spannend onderzoek in de poolgebieden. De omvang van deze mondiale onderzoeksinspanning is uniek.

Wereldwijd zijn ongeveer 50.000 mensen uit 63 landen betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van al deze metingen en experimenten. De samenwerking tussen landen en onderzoekers onderling zorgt voor nieuwe inzichten, verhoogt de onderzoekskwaliteit en levert tijdwinst op. Alle aspecten van de natuurlijke omgeving komen aan de orde; water, lucht en land. De enorme schat aan geproduceerde gegevens wordt in enkele grote datacentra opgeslagen. Verspreid over verschillende continenten en voor iedereen toegankelijk. Te combineren met gegevens van de metingen en experimenten die in voorgaande jaren verzameld zijn. Samen vormt dat de basis voor verder onderzoek in de komende decennia.

- Publiciteit en educatie -

Als krantenlezer, televisiekijker en scholier kun je tijdens het internationale pooljaar meekijken met de onderzoekers in het veld. Via weblogs, documentaires en artikelen blijf je als burger op de hoogte van de ontwikkelingen en de eerste resultaten. Foto’s en films illustreren de waarnemingen. De locale bevolking doet vanuit hun eigen perspectief verslag van de gevolgen van klimaatverandering.

Uitgevers van naslagwerken, landkaarten, grafieken en schoolboeken zullen hun gegevens bijstellen. De kunst is om dat snel te doen. Er zijn verhalen te vertellen aan de hand van talloze voorbeelden. In woord en met beeld en geluid; door de onderzoekers tijdens hun werk in de poolgebieden; door musea en science centra die de samenhang kunnen presenteren in tentoonstellingen; door leraren tijdens hun lessen in de klas; door bestuurders in de politieke arena.

- Vier maal op rij - 

Het idee om wetenschappelijk onderzoek in de poolgebieden te coördineren is niet nieuw. Het initiatief voor een pooljaar wordt steeds door internationale wetenschappelijke organisaties genomen. Aanleiding is consensus bij wetenschappers over het feit dat de wereld op een breekpunt zit; een kantelmoment dat een impuls geeft aan nieuwe vraagstellingen.

In de 19e eeuw was dat de scheepvaart die behoefte had aan een goede weersvoorspelling; de start van het systematisch verzamelen en vergelijken van meteorologische gegevens. Eerste helft 20e eeuw was het voor de luchtvaart belangrijk om meer te weten van de bovenste luchtlagen en ontstond meer kennis van de straalstroom. Eind jaren vijftig van diezelfde eeuw kwamen de eerste satellieten in de lucht met de start van de ruimtevaart. Het bood een nieuwe manier van waarneming buiten de dampkring met de mogelijkheid om het aardoppervlak en het weersysteem nauwkeurig in kaart te brengen.

Nu in 2007 maken nieuwe vormen van communicatie samenwerken tussen onderzoekers over grote afstanden mogelijk. Net als het opslaan en analyseren van enorme hoeveelheden data in computercentra. We starten voor de vierde keer waarbij we kunnen bouwen op alle gegevens uit 125 jaar onderzoek in poolgebieden. Het doel is een beter beeld te ontwikkelen van het systeem waarop de wisselwerking tussen klimaat en oceanen is gebaseerd. Modellen en computersimulaties zijn het resultaat. Tijdreizen, de ontwikkeling van miljoenen jaren in kaart brengen om voorspellingen over klimaatsverandering te kunnen doen. Scenario’s voor de toekomst maken.

- Spannende wetenschap -

Leraren in het onderwijs zijn vaak op zoek naar voorbeelden uit de praktijk om de leerstof te verlevendigen. Bij het onderzoek in de poolgebieden lopen de schoolvakken letterlijk in elkaar over.

In het veld werken bijvoorbeeld, biologen, geologen, chemici, historici en juristen in teams waarbij de grenzen tussen de disciplines, en de landen vervagen. De experimenten, metingen en de dialoog tussen de onderzoekers levert nieuwe inzichten op. Het zijn spannende verhalen die voor scholieren en studenten tot de verbeelding spreken. Jonge onderzoekers als rolmodel voor scholieren. Laat jongeren uit alle vormen van onderwijs meekijken, meebeleven en meedoen. In het Nederlands of in de Engelse taal als onderdeel van de internationale uitwisseling en samenwerking tussen scholen van de deelnemende landen. Een stroom aan weblogs, fotoverhalen, lezingen in de klas, wedstrijden en excursies dragen bij aan nieuwe en actuele leermiddelen.

In de marge van alle natuurwetenschappelijke experimenten kom je in aanraking met de cultuur van Arctische volken en de inspiratie die van de poolgebieden uitgaat voor kunstenaars, componisten en schrijvers. Uiteindelijk weet je dan ook dat de ijsbeer in het noorden en de pinguïn in het zuiden woont.

- Resultaten - 

Wil je veranderingen in kaart brengen moet je systematisch te werk gaan. Oude gegevens vergelijken met nieuwe waarden. Modellen bijstellen om betere voorspellingen te kunnen doen. In 2010 en 2011 verschijnen de eerste wetenschappelijke publicaties waarbij we de vruchten van de multidisciplinaire opzet van het onderzoek kunnen plukken. Kennis en samenhang van meetresultaten bepalen de richting van het toekomstig onderzoek. Om de ontwikkeling van natuur en klimaat beter te begrijpen en nauwkeuriger voorspellingen te kunnen doen. De informatiestroom uit het internationale pooljaar moet bijgedragen aan bewustwording bij burgers en bestuurders.

www.ipy.nl