Paradisolezingen 2006: 'Uitzicht op inzicht'

Al meer dan tien jaar vinden van januari tot juni jaarlijks de wetenschapslezingen in Paradiso plaats, een gezamenlijk project van de K.L. Poll-stichting voor OKW, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Paradiso en de VPRO. Het thema van de lezingen in 2006 is 'Uitzicht op inzicht - Grote vragen in de wetenschap'.

Science, toonaangevend wetenschappelijk tijdschrift, bestond in 2005 precies 125 jaar. Ter gelegenheid daarvan publiceerde het tijdschrift in haar jubileumnummer een lijst met 125 vragen onder de noemer 'What Don’t We Know'. Het zijn Great Scientific Mysteries of Our Time, Grote Vragen op uiteenlopende onderzoeksgebieden.

De lijst geeft een overzicht van de huidige stand van zaken in de wetenschap. De teneur is optimistisch: binnen 25 jaar denken wetenschappers genoemde vragen te kunnen beantwoorden. Het is daarbij zeer wel mogelijk dat ons wetenschappelijke wereldbeeld gaat kantelen: grote vragen roepen om revolutionaire antwoorden. Met de nieuwe inzichten zullen we anders naar de wereld kijken. Maar daarnaast zal elk antwoord weer nieuwe vragen opwerpen.

Het gaat in de wetenschap niet zomaar om wat we niet weten, het is vooral zaak om de goede vragen te stellen. Uit de Science vragen heeft de K.L. Poll-stichting voor Onderwijs, Kunst en Wetenschap acht grote vragen gedestilleerd. Van micro- tot macrokosmos, van de grond waarop we staan tot de vierde dimensie en verder. Acht gerenommeerde wetenschappers bespreken de belangrijkste elementen waaruit ons bestaan is opgebouwd. Zij geven uitzicht op binnenkort te verwachten inzichten.

De lezingen vinden plaats op zondagochtend, in Paradiso, Weteringschans 6, Amsterdam, van 11.00 tot 13.00 uur. Entreeprijs: € 8,-; donateurs van de K.L. Poll-stichting voor OKW en VPRO-Backstage-leden betalen € 6,50. U kunt kaarten bestellen via de website www.klpoll.nl of telefonisch via nummer 020 623 54 51.

Programma lente 2006

29 januari 2006 Prof. dr. P. Ehrenfreund Are we alone in the universe?
19 februari 2006 Prof. dr. D. Frenkel Hoe wordt materie georganiseerd?
12 maart 2006 Prof. dr. C.C. Aerts Hoe werken de sterren?
2 april 2006 Prof. dr. ir. J.T. Fokkema Wat zit er in de Aarde?
23 april 2006 Prof. dr. J.H.J. Hoeijmakers Hoe tikt de biologische klok?
7 mei 2006 Dr. L.H.K. Defize Hoe ontstaan organen?
21 mei 2006 Prof. dr. A. Schrijver Wat kunnen we berekenen?
4 juni 2006 Prof. dr. ir. F.A. Bais Wat is tijd?


Toelichting op het programma

29 januari 2006
Are we alone in the universe? (Lezing is Engelstalig)
Prof. dr. P. Ehrenfreund, Astrobiologie, Universiteit Leiden

  • What is the origin of life?
  • Could there be life out there?
  • Will we ever know?

19 februari 2006:
'Hoe wordt materie georganiseerd?'
Prof. dr. D. Frenkel, Macromoleculaire simulaties, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht, FOM-Institute for Atomic and Molecular Physics Amsterdam

  • Wat is de structuur van water?
  • 1 watermolecuul is nog geen water, 6 watermoleculen gedragen zich als water. Hoe kan dat?
  • Hoe krijgt materie zijn eigenschappen?

12 maart 2006
Hoe werken de sterren?
Prof. dr. C.C. Aerts, Asteroseismologie, Radboud Universiteit Nijmegen

  • Wat gebeurt er in de zon?
  • Hoe klinkt de zon? Welk geluid maakt ze?
  • Hoe werken de andere sterren?

02 april 2006
Wat zit er in de Aarde?
Prof. dr. ir J.T. Fokkema, Technische geofysica, Technische Universiteit Delft

  • Hoe werkt het binnenste van de Aarde? Hoe kunnen we dat te weten komen?
  • Kunnen we aardbevingen voorspellen?
  • In hoeverre lopen we gevaar in Nederland?

23 april 2006
Hoe tikt de biologische klok?
Prof. dr. J.H.J. Hoeijmakers, Moleculaire genetica, Erasmus Universiteit Rotterdam

  • Waarom worden we ouder?
  • Hoe werkt veroudering?
  • Hoe oud kunnen we worden?

07 mei 2006
Hoe ontstaan organen?
Dr. L.H.K. Defize, Ontwikkelingsbiologie, NIOB/Hubrecht Laboratorium KNAW

  • Hoe weet de neus dat hij af is?
  • Hoe weten cellen wat links en wat rechts is? Hoe komt asymmetrie tot stand?
  • Hoe ontstaat morfologie in een embryo, hoe komt een compleet organisme tot stand?

21 mei 2006
Hoe ver kunnen we rekenen?
Prof. dr. A. Schrijver, Discrete wiskunde, Universiteit van Amsterdam, CWI

  • Wat is het probleem van de Handelsreiziger?
  • Wat is er aan de hand met de Chinese postbode?
  • Hoe rooster je treinen zo in dat er voldoende zitplaatsen zijn?

4 juni 2006
Wat is tijd?
Prof. dr. ir F.A. Bais, Theoretische natuurkunde, Universiteit van Amsterdam

  • Wat is tijd eigenlijk? Hoe werkt de tijd?
  • Waarom ervaren we een ‘nu’? Wat is ‘nu’?
  • Waarom verschilt tijd van andere dimensies?

Uitwerking en organisatie van het programma zijn in handen van de K.L. Poll-stichting voor OKW. Verstegen & Stigter culturele projecten produceert de serie in samenwerking met Paradiso, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO en de VPRO.